Iran cho 'hàng chục tàu Trung Quốc' đi qua eo biển Hormuz

Vệ binh Iran thông báo đã cho phép một số tàu hàng Trung Quốc đi qua eo biển Hormuz, theo đề nghị từ Bắc Kinh.

"Theo đề nghị từ Trung Quốc, một số tàu nước này đã được đi qua eo biển Hormuz sau khi đạt được thỏa thuận về các quy định quản lý eo biển của Iran. Hoạt động bắt đầu từ đêm 13/5", Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho biết hôm 14/5.

Một chỉ huy IRGC nhấn mạnh những tàu có liên hệ với "quốc gia thù địch" vẫn sẽ tiếp tục bị chặn tại khu vực.

Đài truyền hình nhà nước Iran thông báo "hơn 30 tàu" đã được phép đi qua, song chưa rõ liệu có phải tất cả đều là tàu Trung Quốc hay không. Kênh truyền hình Al Jazeera đưa tin "hàng chục tàu treo cờ Trung Quốc hoặc liên quan Trung Quốc" đã di chuyển qua eo biển.

Dữ liệu theo dõi hàng hải cho thấy một siêu tàu dầu Trung Quốc chở 2 triệu thùng dầu thô Iraq đã đi qua eo biển Hormuz ngày 13/5, sau khi bị mắc kẹt ở vùng Vịnh hơn hai tháng do chiến sự.

Các tàu thả neo ở eo biển Hormuz ngày 4/5. Ảnh: AFP

Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị và Đại sứ Trung Quốc tại Iran được cho là đã liên hệ với Tehran nhằm đề nghị tạo điều kiện cho các tàu đi qua eo biển.

Đại sứ Iran tại Trung Quốc Abdolreza Rahmani Fazli mô tả thỏa thuận cho phép tàu Trung Quốc đi qua eo biển Hormuz là một cách để nhấn mạnh Tehran là "đối tác quan trọng" của Bắc Kinh.

Trước khi chiến sự bùng phát, mỗi ngày có hơn 1 triệu thùng dầu từ Iran được xuất sang Trung Quốc thông qua vịnh Ba Tư. Xung đột khiến eo biển Hormuz gần như bị phong tỏa, nhưng tàu Iran và những phương tiên có liên hệ với Trung Quốc vẫn đi qua tuyến đường này với lưu lượng thấp hơn nhiều, chỉ vài tàu mỗi ngày.

Hiện chưa rõ liệu các tàu Trung Quốc được phép lưu thông có phải trả phí theo cơ chế mới mà Iran đang tìm cách áp đặt hay không, cũng như liệu các tàu này có được phép vượt qua vòng phong tỏa do Mỹ áp đặt tại khu vực hay không.

Động thái diễn ra khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đang thăm cấp nhà nước đến Trung Quốc và gặp Chủ tịch Tập Cận Bình. Hai lãnh đạo đã đề cập vấn đề Iran và eo biển Hormuz trong cuộc hội đàm tại Bắc Kinh.

Trả lời phỏng vấn ngày 14/5, ông Trump cho biết ông Tập đã "nói một cách rất dứt khoát rằng sẽ không cung cấp thiết bị quân sự cho Iran". "Ông ấy muốn thấy eo biển Hormuz được mở trở lại và nói rằng 'nếu có thể giúp theo cách nào đó, tôi sẵn sàng giúp'. Chủ tịch Tập muốn thấy một thỏa thuận được ký kết", Tổng thống Mỹ nói.

Bắc Kinh chưa lên tiếng về phát biểu của ông Trump.

Vị trí eo biển Hormuz. Đồ họa: Guardian

Trung Quốc có quan hệ mật thiết với Iran và cũng là khách hàng tiêu thụ dầu mỏ lớn nhất của quốc gia Tây Á. Trước khi Tổng thống Mỹ lên đường thăm Trung Quốc, nhiều người dự đoán ông sẽ hối thúc Bắc Kinh gây áp lực lên Tehran để nước này chấp nhận thỏa thuận hòa bình và mở lại eo biển Hormuz.

Trong thông cáo sau cuộc gặp giữa lãnh đạo hai nước ở Bắc Kinh, Nhà Trắng cho biết Trung Quốc nhất trí rằng eo biển "phải được duy trì tình trạng mở cửa". Bắc Kinh cũng phản đối quân sự hóa cũng như thu phí qua eo biển.

Tuy nhiên, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio hôm 14/5 cho biết Washington không đề nghị Bắc Kinh giúp đỡ trong vấn đề với Tehran.

Iran tuyên bố chặn vũ khí Mỹ qua eo biển Hormuz

Quân đội Iran tuyên bố sẽ không cho phép vũ khí của Mỹ vận chuyển qua eo biển Hormuz đến các căn cứ trong khu vực, đồng thời khẳng định tuyến đường...

Bấm xem >>