Hậu trường quyền lực Iran: Sự trỗi dậy thầm lặng của IRGC?

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã ngăn chặn các quyết định bổ nhiệm của Tổng thống Masoud Pezeshkian, theo trang Iran International.

Không chỉ vậy, IRGC còn thiết lập cái mà các nguồn tin mô tả là vành đai an ninh bao quanh Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei. Iran International khẳng định IRGC trên thực tế đã nắm quyền kiểm soát các chức năng then chốt của nhà nước Iran.

Ông Behnam Ben Taleblu, chuyên gia tại tổ chức tư vấn có tên Quỹ Bảo vệ Dân chủ (FDD) có trụ sở tại Mỹ, chia sẻ với Fox News Digital rằng việc IRGC gia tăng quyền lực chỉ còn là vấn đề thời gian, khi lực lượng này đã mở rộng ảnh hưởng liên tục trong hơn 30 năm qua.

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian. Ảnh: AP

Kênh Fox News Digital nhận định sự dịch chuyển quyền lực này có thể gây ra những hệ lụy to lớn vượt ra ngoài biên giới Iran.

Trong bối cảnh các cuộc đàm phán Mỹ - Iran bị đình trệ và không rõ vòng tiếp theo có diễn ra hay không, theo các nhà phân tích, sự trỗi dậy của IRGC đồng nghĩa với việc Iran cứng rắn hơn, ít sẵn lòng thỏa hiệp trong các cuộc đàm phán với Washington và có khuynh hướng tiếp tục leo thang quân sự trên khắp khu vực.

Nỗ lực gần đây của Tổng thống Pezeshkian nhằm bổ nhiệm một bộ trưởng tình báo mới đã thất bại sau áp lực trực tiếp từ Tư lệnh IRGC Ahmad Vahidi. Các nguồn tin cho biết mọi ứng viên được đề cử, kể cả cựu Bộ trưởng Quốc phòng Hossein Dehghan, đều bị bác bỏ.

Ông Vahidi được cho là đã quả quyết rằng trong điều kiện thời chiến, mọi vị trí then chốt và nhạy cảm phải do IRGC trực tiếp lựa chọn và quản lý cho đến khi có thông báo mới.

Theo nhận định của nhà phân tích chính sách đối ngoại Lisa Daftari, ông Vahidi được xem là người có lập trường cứng rắn trong nội bộ giới lãnh đạo Iran. Vai trò gia tăng của ông Vahidi trong giới cầm quyền cho thấy các nhân tố quân sự ngày càng có tác động lớn hơn trong việc hoạch định chính sách của Tehran.

Trong hệ thống chính trị Iran, theo thông lệ, tổng thống đề cử bộ trưởng tình báo sau khi được lãnh tụ tối cao chấp thuận.

Tuy nhiên, trong bối cảnh tình trạng và vị trí của Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei không rõ ràng trong những tuần gần đây, IRGC dường như đang hành động mà không cần sự giám sát của chính quyền dân sự.

Theo Iran International, một "hội đồng quân sự" gồm các sĩ quan cao cấp của IRGC đang kiểm soát quyền tiếp cận trung tâm quyền lực. Nhóm này chặn các báo cáo của chính phủ gửi tới ông Mojtaba Khamenei, từ đó cô lập ông khỏi bộ máy chính quyền dân sự.