Hai sai lầm lớn trong cuộc chiến với Iran khiến ông Trump lâm cảnh tiến thoái lưỡng nan

Cuộc chiến giữa Mỹ và Israel chống lại Iran đang đặt Tổng thống Donald Trump vào một tình thế"tiến thoái lưỡng nan" khi giờ đây tiến hay lùi cũng đều khó.

Tổng thống Mỹ Donald Trump được cho là đang lâm cảnh tiến thoái lưỡng nan trong cuộc chiến với Iran. Ảnh Dreamstime

Theo Tribune, về mặt chính trị trong nước, ông Trump đang chịu nhiều áp lực khi ông phải đối mặt với những tranh cãi và cáo buộc liên quan đến các tài liệu trong Hồ sơ Epstein giữa lúc Trung Đông "đỏ lửa" chiến tranh. Điều này khiến ông đứng trước lựa chọn khó khăn: tiếp tục leo thang cuộc chiến với Iran bằng các cuộc ném bom hoặc rút lui.

Chiến tranh Iran diễn ra trong thế giới đa cực

Cuộc chiến với Iran đang diễn ra trong một trật tự quốc tế đa cực và phân mảnh hơn. Trong bối cảnh đó, các cuộc xung đột không chỉ là quân sự mà còn bao gồm chiến tranh thông tin và cạnh tranh kinh tế.

Theo Tribune, không cuộc chiến nào trong môi trường đa cực có thể chỉ giới hạn trong khu vực. Đặc biệt với Iran, cuộc chiến còn liên quan tới yếu tố hạt nhân và kinh tế, khiến các cường quốc như Nga, Trung Quốc và các nước vùng Vịnh khó có thể đứng ngoài trong thời gian dài.

Theo bài viết, cuộc chiến có thể đi theo hai hướng: Một là các bên liên quan gây sức ép buộc Mỹ và Israel ngừng ném bom và quay lại đối thoại. Hai là họ tham gia cùng Mỹ và Israel để kết thúc cuộc chiến bằng sức mạnh quân sự

Nhiều chuyên gia cho rằng kịch bản thứ nhất có khả năng xảy ra hơn, còn kịch bản thứ hai là lựa chọn nguy hiểm.

Đối với Iran, lựa chọn của họ rất rõ ràng: Nước này coi đây là cuộc chiến sinh tồn chống lại sự xâm lược từ bên ngoài. Trong những ngày đầu, Iran đã thể hiện sự sẵn sàng chịu tổn thất để chống lại đối thủ.

Mỹ và Israel thiếu chiến lược rút lui

Mỹ và Israel đang leo thang xung đột với mục tiêu làm suy yếu năng lực quân sự của Iran và tạo ra thay đổi chính trị tại Tehran. Tuy nhiên, cả hai cũng hiểu rằng họ không thể để chiến tranh kéo dài, vì sẽ gây hậu quả lớn trong nước và đối với kinh tế toàn cầu.

Sau gần một tuần chiến sự, nhiều chuyên gia nhận định rằng Mỹ và Israel không có chiến lược rút lui rõ ràng, cũng như điều kiện chiến thắng vẫn mơ hồ.

Các cuộc không kích nhằm vào Iran ban đầu đạt một số kết quả, bao gồm việc tiêu diệt lãnh đạo tối cao Iran Ali Khamenei và nhiều quan chức quân sự cấp cao.

Ban đầu, ông Trump cho rằng chiến dịch sẽ kết thúc trong vài tuần, nhưng phản ứng mạnh mẽ của Iran khiến Washington phải thừa nhận chiến dịch có thể kéo dài lâu hơn.

Ngoài ra, mục tiêu của chiến dịch cũng chưa rõ ràng. Liệu Mỹ và Israel thực sự muốn ngăn chặn chương trình hạt nhân Iran, làm suy yếu quân đội Iran hay thay đổi chế độ tại Tehran.

Sự mơ hồ này cho thấy Mỹ và Israel chưa thống nhất về mục tiêu cuối cùng của cuộc chiến.

Hai sai lầm lớn

Theo Tribune, Mỹ đang lặp lại hai sai lầm lớn từng mắc phải trong những cuộc chiến trước đó.

1. Tốc độ chiến tranh vượt quá chính sách

Các hoạt động quân sự diễn ra nhanh hơn quá trình hoạch định chính sách. Khi đó, lãnh đạo chính trị buộc phải phản ứng theo tình hình chiến trường thay vì điều khiển chiến tranh bằng chiến lược rõ ràng.

Theo Tribune, hàng trăm đến hàng nghìn cuộc không kích mỗi ngày cho thấy động lực quân sự đang vượt qua các cơ chế ngoại giao và pháp lý, như thảo luận tại Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc hoặc Quốc hội Mỹ.

Điều này làm tăng nguy cơ chiến tranh mở rộng và kéo dài.

2. Không hiểu rõ “địa hình con người” của Iran

Sai lầm thứ hai là đánh giá sai xã hội và tâm lý của người dân Iran. Mỹ từng mắc lỗi tương tự tại Afghanistan và Iraq.

Iran có hệ thống chính trị – tôn giáo tổ chức chặt chẽ, xoay quanh lãnh tụ tối cao và giới giáo sĩ. Người Iran cũng có bản sắc dân tộc mạnh mẽ và thường đoàn kết khi đối mặt với sự can thiệp từ bên ngoài.

Lựa chọn cuối cùng của Mỹ

Theo Tribune, ông Trump cuối cùng sẽ phải đưa ra quyết định: tiếp tục leo thang chiến tranh để tránh bị coi là thất bại, hoặc rút lui và chấp nhận cái giá chính trị trong nước.

Đây chính là thế tiến thoái lưỡng nan chiến lược mà chính quyền Trump đang phải đối mặt trong cuộc chiến với Iran.