Chuyên gia chỉ ra "vũ khí sinh tử" của Iran

Trong cuộc đối đầu mang tính sống còn với Washington và Tel Aviv, Tehran đang sử dụng quyền kiểm soát eo biển Hormuz như một công cụ chính trị và kinh tế then chốt. Sputnik dẫn lời một chuyên gia cho biết, việc làm gián đoạn tuyến hàng hải huyết mạch này không chỉ nhằm gây sốc thị trường năng lượng toàn cầu mà còn là chiến lược kéo dài thời gian.

Sputnik dẫn lời Tiến sĩ Ali Mamouri - cựu cố vấn truyền thông chiến lược của Thủ tướng Iraq, nhận định, Iran hiện đang ở trong một "cuộc đối đầu sống còn". Chiến lược tổng thể của Tehran không phải là một cuộc giao tranh chớp nhoáng mà là nỗ lực kéo dài thời gian, làm tăng chi phí xung đột và tạo ra áp lực chính trị cực lớn đối với Mỹ.

Ông Ali Mamouri nhấn mạnh, Tehran có thể đang kỳ vọng việc lôi kéo Washington vào một cuộc đối đầu tốn kém sẽ kích thích các áp lực trong nước đối với chính quyền Tổng thống Donald Trump, từ đó buộc Nhà Trắng phải cân nhắc giải pháp ngừng bắn để ổn định tình hình.

Eo biển Hormuz được đánh giá là quân bài mặc cả chiến lược của Iran. Ảnh: Sunday Guardian

Đối với Mỹ và Israel, hai nước này dường như cũng đang chơi một canh bạc rủi ro không kém khi đặt cược vào khả năng bất ổn nội bộ tại Iran. Washington có thể tin rằng sức ép quân sự gia tăng sẽ là "ngòi nổ" cho các cuộc biểu tình, tạo ra sự chia rẽ trong giới tinh hoa lãnh đạo hoặc dẫn đến làn sóng đào ngũ trong lực lượng an ninh Iran.

Tuy nhiên, Tiến sĩ Ali Mamouri chỉ ra một thực tế trái ngược. Tính đến thời điểm hiện tại, vẫn chưa có bất kỳ dấu hiệu rõ ràng nào cho thấy sự rạn nứt hay suy yếu từ bên trong hệ thống chính trị và an ninh của Tehran, phản ánh sức chịu đựng của nước này vẫn đang được duy trì ổn định trước các đòn trừng phạt và tấn công quân sự.

Từ thực tế trên, chuyên gia Ali Mamouri phân tích, eo biển Hormuz - cửa ngõ chiến lược dẫn vào khu vực Vịnh Ba Tư, có thể trở thành một trong những "vũ khí sinh tử" quan trọng nhất mà Tehran nắm giữ.

Việc phong tỏa hoặc gây gián đoạn eo biển Hormuz – nơi trung chuyển khoảng 20% lượng dầu thế giới và khối lượng khổng lồ khí tự nhiên hoá lỏng (LNG) từ Qatar, được ông Mamouri đánh giá là công cụ mặc cả có sức nặng khủng khiếp. Một cuộc khủng hoảng kéo dài tại đây sẽ kích hoạt "hiệu ứng domino" khiến giá dầu thế giới tăng vọt, phí bảo hiểm hàng hải tăng phi mã và chuỗi cung ứng toàn cầu bị đứt gãy từ nhiên liệu, sản xuất đến lương thực.

Đối với các nền kinh tế phụ thuộc lớn vào nguồn cung Vùng Vịnh tại châu Á và châu Âu, đây thực sự là một cơn ác mộng lạm phát. Nếu Iran duy trì được sự gián đoạn này, họ sẽ buộc các bên phải quay lại bàn đàm phán nhằm hạ nhiệt leo thang quân sự.

Hiện tại, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran (IRGC) đã phát tín hiệu cảnh báo cấm tàu thuyền đi qua, khiến nhiều chủ tàu và tập đoàn dầu khí lớn như Maersk phải điều chỉnh kế hoạch hoặc tạm dừng vận chuyển qua eo biển Hormuz. Dữ liệu vệ tinh xác nhận hàng loạt tàu chở dầu và LNG đã phải giảm tốc, quay đầu hoặc chọn cách neo đậu an toàn tại cảng Fujairah (UAE) thay vì mạo hiểm di chuyển qua vùng nguy hiểm.

Ngay cả khi Hải quân Anh hay Liên minh châu Âu  cố gắng trấn an, những cảnh báo đỏ từ Hiệp hội tàu chở dầu (INTERTANKO) và Bộ Hàng hải Hy Lạp về việc không thể bảo đảm an toàn hàng hải đã khiến thị trường năng lượng rơi vào trạng thái đóng băng cục bộ, trực tiếp đe dọa an ninh năng lượng của toàn thế giới.