Bước ngoặt đặc biệt trong chiến dịch cải tổ quân đội Trung Quốc

Trung Quốc vừa thông báo Phó Chủ tịch thứ nhất Quân ủy Trung ương (CMC) Trung Quốc Trương Hựu Hiệp đang bị điều tra, cùng với Ủy viên Quân ủy Lưu Chấn Lập. Các nhà phân tích nhận định diễn biến này cho thấy không có “vùng cấm” trong quá trình Chủ tịch Tập Cận Bình tái cấu trúc quân đội.

Ông Trương Hựu Hiệp. (Ảnh: Shutterstock)

Cuộc điều tra ông Trương Hựu Hiệp - vị tướng cấp cao nhất đang tại chức của Trung Quốc - được xem là một trong những bước ngoặt đặc biệt nhất trong chiến dịch cải tổ quân đội được triển khai trong nhiều năm qua, xét về xuất thân, cấp bậc và mối quan hệ gần gũi của ông với lãnh đạo cao nhất.

Là một cựu chiến binh, con trai của vị tướng sáng lập quân đội Trung Quốc, ông Trương từ lâu được coi là thuộc số ít những người “an toàn về chính trị”, thậm chí gần như “bất khả xâm phạm” trong lực lượng vũ trang.

Nhận định đó giờ đây đã bị phá vỡ.

Ngày 24/1, Trung Quốc cho biết ông Trương Hựu Hiệp, Phó Chủ tịch Quân ủy Trung ương đương chức đã bị điều tra vì “vi phạm nghiêm trọng kỷ luật và pháp luật”, một cách nói thường được dùng để chỉ tham nhũng.

Theo thông báo đăng tải trên truyền thông nhà nước, ông Lưu Chấn Lập, một ủy viên khác của Quân ủy và là Tham mưu trưởng Bộ Tham mưu Liên hợp Quân uỷ, cũng bị điều tra.

Báo Quân Giải phóng của Trung Quốc cho biết: "Ông Trương Hựu Hiệp và Lưu Chấn Lập đã dung túng và làm trầm trọng thêm các vấn đề chính trị và tham nhũng ảnh hưởng đến sự lãnh đạo tuyệt đối của Đảng đối với quân đội, gây nguy hại cho nền tảng cầm quyền của Đảng".

Các nhà phân tích cho rằng vụ điều tra ông Trương Hựu Hiệp có thể là kết quả của nhiều yếu tố, trong đó có nỗ lực siết chặt kiểm soát quân đội và tái định hình Quân ủy Trung ương trước Đại hội Đảng lần thứ 21 - dự kiến diễn ra vào năm 2027.

Diễn biến này cho thấy không ai là ngoại lệ trong quá trình tái cấu trúc quân đội Trung Quốc, kể cả những người từng được coi là “người trong cuộc” đáng tin cậy.

Các nhà quan sát cho rằng biến động ở tầng cao nhất của quân đội có thể lan xuống toàn bộ chuỗi chỉ huy, ảnh hưởng đến mức độ sẵn sàng và nhịp độ tác chiến, ít nhất là trong ngắn hạn, vì sẽ làm chậm quá trình ra quyết định và gia tăng tâm lý tránh rủi ro.

Thông báo ngày 24/1 được đưa ra sau khoảng 1 tuần rộ tin đồn, chủ yếu trên các kênh truyền thông tiếng Hoa ở nước ngoài, rằng ông Trương Hựu Hiệp có thể đang gặp rắc rối.

Các bản tin này nhấn mạnh việc ông vắng mặt tại buổi học tập cấp cao ngày 20/1 về Hội nghị Trung ương 4, sự kiện có sự tham dự của nhiều lãnh đạo cao cấp của Đảng và quân đội.

Trong đoạn video do CCTV phát sóng, tân Phó Chủ tịch Quân ủy Trương Thăng Dân ngồi hàng ghế đầu cùng các ủy viên Bộ Chính trị khác, trong khi ông Trương Hựu Hiệp - cũng là ủy viên Bộ Chính trị - không có mặt.

Ông Trương Hựu Hiệp và Lưu Chấn Lập lần cuối xuất hiện công khai vào ngày 22/12/2025, khi tham dự buổi lễ của Quân ủy Trung ương phong hàm thượng tướng cho hai sĩ quan cao cấp.

Các nhà phân tích lưu ý rằng, cuộc điều tra ông Trương Hựu Hiệp mang ý nghĩa đặc biệt, xét đến vị trí rất cao và mối quan hệ gắn bó lâu dài nhà lãnh đạo cao nhất.

Là cựu binh và từng chỉ huy nhiều quân khu then chốt, ông Trương Hựu Hiệp, 75 tuổi, đã thăng tiến trong quân đội qua cả con đường tác chiến lẫn tổ chức, cuối cùng phụ trách các lĩnh vực tác chiến, huấn luyện và phát triển vũ khí.

Ông Dylan Loh, Phó Giáo sư chương trình Chính sách công và Quan hệ toàn cầu tại Đại học Công nghệ Nanyang (NTU) của Singapore, đánh giá cuộc điều tra này là một trong những diễn biến có hệ quả lớn nhất ở thượng tầng quân đội Trung Quốc trong nhiều thập kỷ.

Theo ông, việc điều tra ông Trương có thể đánh dấu “quan chức quân sự đương nhiệm có cấp bậc cao nhất bị điều tra kể từ cuối thập niên 1980”.

Chiến dịch chống tham nhũng cũng đã khiến nhiều quan chức cấp cao như các cựu bộ trưởng quốc phòng Lý Thượng Phúc và Ngụy Phượng Hòa mất chức, cùng các cựu Phó Chủ tịch Quân ủy đã nghỉ hưu như Từ Tài Hậu và Quách Bá Hùng. Chiến dịch này từng mở rộng tới một Phó Chủ tịch Quân ủy đang tại chức, khi ông Hà Vệ Đông bị cách chức vào tháng 10 năm ngoái.

Tuy nhiên, vụ ông Trương Hựu Hiệp vẫn nổi bật hơn, vì ông là một trong những lãnh đạo quân đội mặc quân phục cao cấp nhất đang tại chức bị điều tra.

Chưa từng có tiền lệ

Diễn biến mới nhất tiếp tục thu hẹp Quân ủy Trung ương vốn đã suy giảm về nhân sự. Cơ quan này bắt đầu nhiệm kỳ hiện tại sau Đại hội Đảng lần thứ 20 năm 2022 với 7 thành viên: Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình là Chủ tịch, 2 Phó Chủ tịch và 4 ủy viên khác.

Kể từ đó, 3 thành viên đã bị miễn nhiệm trong chiến dịch chống tham nhũng trong quân đội, với hàng loạt nhân vật cấp cao thuộc Lực lượng Tên lửa, Cảnh sát Vũ trang nhân dân và nhiều chiến khu bị điều tra và kỷ luật.

Sự nghiệp của tân Phó Chủ tịch Quân ủy Trương Thăng Dân gắn với chính trị hơn là chỉ huy chiến trường. Vị tướng 67 tuổi này dành phần lớn sự nghiệp trong hệ thống chính trị và kỷ luật của quân đội, và từ năm 2017 đã giữ chức Bí thư Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Quân ủy, phụ trách chiến dịch chống tham nhũng quy mô lớn của ông Tập trong lực lượng vũ trang.

Ông Tập lên tàu sân bay hiện đại nhất của Trung Quốc, bàn giao cho hải quân

Trung Quốc đã chính thức đưa vào biên chế tàu sân bay mới nhất và hiện đại nhất của nước này. Đây được coi là bước tiến quan trọng trong nỗ lực thu...

Bấm xem >>