Trong lịch sử bóng đá hiện đại, những bản hợp đồng "bom tấn" thường đi kèm với mức phí khổng lồ và áp lực nghẹt thở. Tuy nhiên, có một ngoại lệ đã trở thành thước đo kinh điển cho sự thành công trên thị trường chuyển nhượng: Eric Cantona đến Manchester United. Chỉ với 1.2 triệu bảng, Sir Alex Ferguson không chỉ mua về một cầu thủ, ông đã mua về cả một kỷ nguyên thống trị.
Sự phi lý của thị trường chuyển nhượng năm 1992
Để hiểu được mức giá 1.2 triệu bảng dành cho Cantona là một "vụ trộm" trắng trợn đến mức nào, chúng ta cần đặt nó vào bối cảnh tài chính của bóng đá Anh đầu thập niên 90. Khi đó, Blackburn Rovers đã chi tới 3.6 triệu bảng để sở hữu Alan Shearer – một kỷ lục thời bấy giờ. Thậm chí, một thủ môn như David Seaman cũng có giá 1.3 triệu bảng khi đến Arsenal.
Nói cách khác, Man Utd đã sở hữu cầu thủ xuất sắc nhất, người thay đổi bộ mặt giải đấu, với giá chỉ bằng 1/3 so với một tiền đạo cắm hàng đầu và rẻ hơn cả một người gác đền. Thương vụ này càng trở nên ly kỳ khi nó xuất phát từ một cú điện thoại tình cờ: Chủ tịch Leeds gọi điện hỏi mua hậu vệ Denis Irwin, nhưng Sir Alex đã khéo léo từ chối và hỏi ngược lại về Cantona. Một cái gật đầu chóng vánh từ Leeds đã vô tình trao chiếc chìa khóa thành công vào tay đối thủ không đội trời chung.
Chất lượng trên từng đồng xu bỏ ra
Nếu xét về bài toán kinh tế, Cantona là ví dụ hoàn hảo của sự hiệu quả tuyệt đối. Các số liệu thống kê chỉ ra rằng, dù thi đấu ở vị trí số 10 với nhiệm vụ kiến thiết lối chơi, hiệu suất đóng góp của Cantona vẫn đạt mức 0.8 bàn thắng + kiến tạo/trận.
Hãy làm một phép tính nhỏ về "chi phí cho mỗi bàn thắng". Mỗi pha lập công của Alan Shearer tiêu tốn của Blackburn khoảng 32.000 bảng, trong khi mỗi bàn thắng của Andy Cole (khi gia nhập M.U với giá 7 triệu bảng) có "giá thành" lên tới gần 58.000 bảng. Ngược lại, mỗi lần Cantona xé lưới đối phương, M.U chỉ mất khoảng 14.000 bảng tiền phí chuyển nhượng. Đó là một sự chênh lệch khủng khiếp về hiệu quả đầu tư, chưa kể đến 56 đường kiến tạo đẳng cấp mà "King Eric" đã dâng tặng cho đồng đội.
Vua của những khoảnh khắc định đoạt
Tuy nhiên, giá trị thực sự của Cantona không nằm ở những con số vô tri, mà nằm ở tính thời điểm. Trước khi ông đến, Old Trafford bị bao phủ bởi bóng ma của 26 năm không danh hiệu VĐQG. Ngay mùa giải đầu tiên Cantona đặt chân tới, cơn khát đó chấm dứt.
Sự khác biệt của Cantona so với các tiền đạo đắt giá khác nằm ở khả năng "gánh team" trong những thời khắc sinh tử. Mùa giải 1995/1996 là minh chứng hùng hồn nhất. Trong giai đoạn nước rút căng thẳng, Cantona liên tục ghi bàn thắng duy nhất trong các trận thắng tối thiểu 1-0. Ông không ghi những bàn thắng thứ 3 hay thứ 4 trong một trận cầu an bài; ông ghi những bàn thắng mang về 3 điểm trọn vẹn khi đội bóng bế tắc nhất.
Di sản cho thế hệ tương lai
Cuối cùng, 1.2 triệu bảng đó còn mua được một người thầy vĩ đại cho "Thế hệ 92". Sự chuyên nghiệp, thái độ tập luyện khắt khe và khí chất ngạo nghễ của Cantona đã trở thành tấm gương cho những David Beckham, Paul Scholes hay Gary Neville noi theo. Sir Alex Ferguson từng thừa nhận, Cantona chính là người đã dạy cho lứa trẻ biết thế nào là tâm thế của một nhà vô địch.
Nhìn lại lịch sử, có thể khẳng định rằng 1.2 triệu bảng cho Eric Cantona không chỉ là một món hời. Đó là nền móng, là khởi đầu cho đế chế Manchester United vĩ đại dưới triều đại Ferguson, biến thương vụ này mãi mãi trở thành "vụ trộm thế kỷ" mà bóng đá thế giới khó có thể lặp lại lần thứ hai.