Jose Mourinho từng đứng trước người hâm mộ Barcelona năm 1997 và nói “hôm nay, ngày mai và mãi mãi, Barca ở trong tim tôi”. Nhưng lịch sử giữa ông và đội bóng xứ Catalan về sau lại được nhớ nhiều bởi những cuộc đối đầu căng thẳng và biệt danh “gã phiên dịch”. Cái tên từng được dùng để hạ thấp vai trò của Mourinho ở Camp Nou sau này trở thành một phần đặc biệt trong hành trình vươn lên của ông.
Mourinho làm nhiều hơn công việc phiên dịch
Mourinho đến Barcelona năm 1996 cùng Bobby Robson, người ông từng làm việc cùng tại Sporting và Porto. Robson không nói được tiếng Tây Ban Nha hay tiếng Catalan, còn Mourinho thường xuất hiện bên cạnh để hỗ trợ ông trong các cuộc họp báo. Từ đó, hình ảnh Mourinho với vai trò “người phiên dịch” ngày càng phổ biến.
Thực tế, công việc của ông rộng hơn nhiều. Mourinho tham gia huấn luyện, phân tích đối thủ, tuyển trạch, hỗ trợ thủ môn và cả công việc trong phòng tập thể lực. Chính Mourinho khẳng định khi tới Barcelona, ông đã làm việc với Robson với tư cách trợ lý huấn luyện chứ không đơn thuần đứng bên cạnh để dịch.
Khi Louis van Gaal thay Robson năm 1997, Mourinho tiếp tục ở lại. Ông được giao phân tích đối thủ và ngày càng nhận nhiều trách nhiệm chuyên môn hơn. Van Gaal còn để Mourinho trực tiếp chỉ đạo đội một ở một số trận Copa Catalunya. Năm 2000, Barcelona thắng Mataró 3-0 trong trận chung kết và Mourinho là người trực tiếp dẫn dắt đội bóng.
Biệt danh trở thành lời chế giễu ở Camp Nou
Mối quan hệ giữa Mourinho và Barcelona thay đổi mạnh trong những năm sau đó. Ông từng được Barca cân nhắc cho ghế HLV năm 2008, nhưng CLB cuối cùng lựa chọn Pep Guardiola.
Đến bán kết Champions League 2010, Mourinho trở lại Camp Nou cùng Inter Milan với lợi thế 3-1 từ lượt đi. Trên khán đài xuất hiện băng rôn “the translator”, nhắc lại quãng thời gian ông làm việc cùng Robson với ý chế giễu.
Inter phải chơi thiếu người sau thẻ đỏ của Thiago Motta nhưng chỉ thua 0-1, qua đó thắng chung cuộc 3-2 và giành vé vào chung kết. Mourinho chạy ra sân ăn mừng trong lúc hệ thống phun nước tại Camp Nou hoạt động. Đó trở thành một trong những khoảnh khắc nổi tiếng nhất sự nghiệp của ông, ngay tại nơi cái tên “gã phiên dịch” từng bám theo ông.
Mourinho bác bỏ cái mác cũ
Trong phim tài liệu “MOURINHO” phát hành ngày 11/8/2026, Mourinho một lần nữa nói về quãng thời gian ở Barcelona. Ông bác bỏ việc công việc của mình khi ấy chỉ đơn thuần là phiên dịch.
Mourinho kể rằng ông làm việc với thủ môn, phân tích, tuyển trạch, hỗ trợ trong phòng tập và đảm nhiệm nhiều công việc chuyên môn cho Robson. “Tôi không phải phiên dịch. Tôi là trợ lý huấn luyện của ông Bobby Robson”, Mourinho khẳng định.
Mourinho chưa từng có sự nghiệp cầu thủ chuyên nghiệp nổi bật, nhưng sau khi rời Barcelona, ông giành 2 Champions League cùng Porto và Inter, vô địch quốc gia tại 4 quốc gia và đưa Inter giành cú ăn ba mùa 2009/10. Trên hành trình ấy, chiến thắng trước Barcelona của Guardiola tại bán kết Champions League 2010 trở thành một dấu mốc đặc biệt trong câu chuyện của Mourinho với cái tên “gã phiên dịch”.