Trọng tâm là nguồn tiền, không phải chiếc cúp
Bản quyết định cốt lõi dài 40 trang của ủy ban độc lập chưa đưa ra hình phạt dành cho Manchester City. Phần quan trọng nhất lúc này nằm ở cách dòng tiền được đưa vào câu lạc bộ trong 9 mùa từ 2009/10 đến 2017/18. Ủy ban kết luận Man City đã sử dụng các hợp đồng thương mại giả tạo để thổi phồng doanh thu, làm giảm chi phí ghi nhận và khiến tình hình tài chính trên sổ sách tốt hơn thực tế.
Riêng các hợp đồng với những nhà tài trợ tại Abu Dhabi, Man City ghi nhận 949,94 triệu bảng. Trong số đó, các đối tác chỉ trực tiếp thanh toán 119,25 triệu bảng. Phần còn lại 830,69 triệu bảng được xác định do Abu Dhabi United Group, đơn vị sở hữu câu lạc bộ khi đó, chi trả. Cộng thêm những cơ chế khác liên quan quyền hình ảnh và thù lao, tổng tác động lên doanh thu và chi phí vượt 900 triệu bảng.
Từ tiền của chủ sở hữu thành doanh thu tài trợ
Cốt lõi của vụ việc không phải Man City tiêu quá nhiều tiền theo nghĩa thông thường. Vấn đề nằm ở cách nguồn tiền được ghi nhận.
Theo kết luận của ủy ban, các nhà tài trợ tại Abu Dhabi ký những hợp đồng có mức phí cao hơn nhiều so với số tiền họ thực sự phải tự thanh toán. Đối tác trả một khoản cơ sở, còn phần lớn chênh lệch được ADUG đưa vào.
Nhờ cách làm đó, tiền gắn với chủ sở hữu xuất hiện trên báo cáo tài chính dưới dạng doanh thu thương mại. Man City vì thế có doanh thu cao hơn và mức phụ thuộc vào vốn chủ sở hữu thấp hơn trên giấy tờ, qua đó tạo thêm khoảng trống trước các giới hạn tài chính của Ngoại hạng Anh và UEFA.
Man City bảo vệ mình bằng lập luận rằng các nhà tài trợ đôi khi cần hỗ trợ từ chính quyền Abu Dhabi để đáp ứng nghĩa vụ trong hợp đồng. Tuy nhiên, ủy ban không chấp nhận cách giải thích này và kết luận cơ chế thực tế là một hệ thống tài trợ được che giấu.
Không chỉ có tiền tài trợ
Dòng tiền từ các hợp đồng tài trợ chỉ là phần lớn nhất. Ủy ban còn xác định những cơ chế khác giúp Man City tăng doanh thu hoặc đưa chi phí ra khỏi sổ sách.
Nổi bật nhất là thỏa thuận liên quan Fordham và quyền khai thác hình ảnh cầu thủ. Man City ghi nhận 24,5 triệu bảng từ việc chuyển quyền hình ảnh, trong khi khoảng 49,414 triệu bảng chi phí liên quan được đưa ra khỏi chi phí hoạt động của câu lạc bộ.
Ủy ban xem đây là một thỏa thuận vòng tròn giả tạo được ADUG cấp vốn.
Ngoài ra còn có 3 cơ chế trả thù lao khác, với các khoản 8,866 triệu bảng, 7,4 triệu bảng và 0,5 triệu bảng. Tên những người liên quan bị che trong tài liệu công khai, nhưng các khoản này đều được xác định không được ghi nhận đầy đủ trong chi phí của Man City.
Các cáo buộc trước đó từng đặc biệt chú ý tới hợp đồng của Roberto Mancini và những khoản thanh toán liên quan một đội bóng tại Abu Dhabi. Tuy nhiên, bản quyết định công khai hiện tại không nêu tên cá nhân trong phần này.
Từ Football Leaks tới cuộc điều tra 4 năm
Nguồn gốc công khai của vụ việc bắt đầu từ các tài liệu Football Leaks do Rui Pinto thu thập và được Der Spiegel công bố năm 2018. Những thư điện tử nội bộ làm dấy lên nghi vấn về cách các hợp đồng tài trợ và khoản thanh toán tại Man City được cấu trúc.
Ngoại hạng Anh bắt đầu điều tra từ tháng 12/2018 và chính thức đưa vụ việc ra ủy ban độc lập vào tháng 2/2023.
Nhưng kết luận hiện tại không chỉ dựa vào những thư điện tử bị rò rỉ. Phiên điều trần kéo dài 42 ngày và kết thúc tháng 12/2024. Ủy ban phải xử lý khoảng 7.000 trang bản ghi lời khai, lượng lớn tài liệu cùng những lập luận chi tiết từ cả 2 phía.
Ủy ban cuối cùng kết luận Man City đã cung cấp các báo cáo tài chính sai lệch, che giấu tình trạng thực với kiểm toán viên và cơ quan quản lý, đồng thời nhiều lần không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ hợp tác trong quá trình điều tra.
Hình phạt vẫn là câu chuyện tiếp theo
Bản quyết định được công bố ngày 29/9 mới giải quyết phần trách nhiệm. Hình phạt sẽ được xác định trong một phiên điều trần riêng của cùng ủy ban độc lập.
Bởi vậy, những khả năng như trừ điểm, xuống hạng hay các chế tài thể thao khác hiện chưa phải kết luận. Ngoại hạng Anh chỉ xác nhận ủy ban có quyền áp dụng tiền phạt, trừ điểm và những hình phạt thể thao khác theo quy định.
Manchester City cũng chưa chấp nhận phán quyết. Câu lạc bộ khẳng định mình vô tội, cho rằng bản quyết định có những sai sót nghiêm trọng về luật, nguyên tắc và dữ kiện, đồng thời tuyên bố sẽ kháng cáo. Hạn cuối để thực hiện quyền này là ngày 2/10.
Vì thế, câu chuyện lúc này chưa nằm ở việc chiếc cúp nào sẽ bị xử lý. Phần đã được ủy ban xác định tập trung vào nguồn gốc tiền, cách doanh thu và chi phí được trình bày trong gần một thập kỷ. Phần tiếp theo mới quyết định những sai phạm ấy sẽ phải trả giá thế nào trên sân cỏ.