Olaha Mạnh Đức đã có quốc tịch Việt Nam và được Công an TP.HCM đăng ký thi đấu ở mùa 2026/27. Tiền đạo cao 1,86 m này vừa ghi 9 bàn tại V.League 2025/26 và đã có nhiều năm chơi bóng ở Việt Nam, qua hai giai đoạn khoác áo SLNA. Nếu đủ điều kiện và được triệu tập trong tương lai, Olaha có thể mang tới một cách chơi khác cho hàng công tuyển Việt Nam.

9 bàn trong mùa đua trụ hạng

Olaha ra sân đủ 26 trận và là chân sút tốt nhất của SLNA với 9 bàn. Thành tích ấy được tạo ra trong mùa giải mà đội bóng xứ Nghệ phải dành phần lớn thời gian cho cuộc chiến trụ hạng, thay vì chơi trong một tập thể có hàng công mạnh.

SLNA nhiều thời điểm sử dụng bóng dài hướng tới Olaha để tận dụng khả năng tì đè, tranh chấp và giữ bóng. Anh cũng không chỉ đứng chờ trong vòng cấm. Ở trận thắng Becamex TP.HCM tại vòng 24, Olaha tạt chính xác để Ngô Văn Lương đánh đầu mở tỷ số, góp phần giúp SLNA sớm hoàn thành mục tiêu trụ hạng.

HLV Văn Sỹ Sơn từng xếp Olaha chơi hộ công phía sau Carlos Fortes khi gặp SHB Đà Nẵng. Cách bố trí này khai thác khả năng di chuyển rộng, nhận bóng và phối hợp của tiền đạo nhập tịch, thay vì bó anh vào vai trò trung phong cắm.

Một phương án khác bên cạnh Xuân Son

Xuân Son nổi bật với khả năng săn bàn và tạo khác biệt gần khung thành. Olaha có thể mang tới một phương án khác nhờ khả năng chơi cao nhất, đá cạnh một trung phong khác hoặc lùi xuống hỗ trợ phối hợp.

Thể hình 1,86 m giúp anh đủ sức tranh chấp trực tiếp với trung vệ, làm tường và giữ bóng khi đội tuyển cần thoát khỏi sức ép bằng những đường chuyền dài. Trong những trận đối thủ pressing mạnh, Olaha có thể trở thành điểm nhận bóng cho tuyến sau, đồng thời tạo điều kiện để đồng đội tranh chấp bóng hai.

Khả năng không chiến và sức mạnh của anh cũng phù hợp khi tuyển Việt Nam cần chơi trực diện hoặc gia tăng sức ép trong vòng cấm. Nếu được triệu tập, Olaha không nhất thiết phải cạnh tranh với Xuân Son theo kiểu chỉ chọn một trong hai. Sự khác biệt trong cách chơi mới là phần đáng khai thác.

Vẫn phải chờ đủ điều kiện lên tuyển

Có quốc tịch Việt Nam giúp Olaha được đăng ký như nội binh ở cấp CLB, nhưng hiện anh vẫn chưa đáp ứng điều kiện cư trú của FIFA để khoác áo tuyển Việt Nam. Olaha chưa thể dự FIFA ASEAN Cup 2026 và chỉ có thể trở thành một phương án trong tương lai nếu hoàn tất đầy đủ điều kiện thi đấu quốc tế.

Trước mắt, Công an TP.HCM sẽ là môi trường mới để kiểm chứng năng lực của Olaha. Sau 9 bàn trong màu áo một đội phải đua trụ hạng, anh sẽ có cơ hội chơi cùng những đồng đội chất lượng hơn. Nếu tiếp tục duy trì hiệu suất ghi bàn và thích nghi tốt, Olaha có thể trở thành một cái tên để HLV Kim Sang-sik cân nhắc khi anh đủ điều kiện khoác áo tuyển Việt Nam.

Xuân Son vẫn ghi bàn đều và giữ vai trò trung phong số một của tuyển Việt Nam. Tuy nhiên, tại ASEAN Cup 2026, HLV Kim Sang-sik không còn phải dựa quá nhiều vào anh như hai năm trước. Sau 7 trận, Việt Nam ghi 19 bàn, trong đó Xuân Son đóng góp 5 bàn, ngang bằng Nguyễn Đình Bắc. So với ASEAN Cup 2024, khoảng cách giữa Son và phần còn lại của hàng công đã thu hẹp rõ rệt.

Từ 33,3% xuống 26,3%

ASEAN Cup 2024 là giải đấu Xuân Son để lại dấu ấn rất lớn. Anh ghi 7 trong tổng số 21 bàn của tuyển Việt Nam, chiếm 33,3%, đồng thời giành cả danh hiệu Vua phá lưới lẫn Cầu thủ xuất sắc nhất giải. Tiến Linh đứng sau với 4 bàn. Khi bước vào vòng knock-out, vai trò của Son càng nổi bật nhờ khả năng tự tạo cơ hội, tì đè và dứt điểm trong vòng cấm.

Sang ASEAN Cup 2026, tỷ lệ đóng góp bàn thắng của Xuân Son giảm còn 26,3%, dù anh vẫn có 5 bàn. Lý do nằm ở việc Việt Nam có thêm những chân sút biết cách chia sẻ gánh nặng ghi bàn. Nổi bật nhất là Đình Bắc. Tiền đạo 21 tuổi lập hat-trick trước Timor-Leste rồi ghi cú đúp vào lưới Campuchia, qua đó cũng chạm mốc 5 bàn ngay từ vòng bảng.

Sự xuất hiện của Đình Bắc giúp hàng công Việt Nam khó bị bắt bài hơn. Đối thủ không thể dồn toàn bộ sự tập trung vào Xuân Son, bởi khoảng trống dành cho những cầu thủ khác cũng có thể bị trừng phạt.

Không cần Son mở khóa trận đấu

Chiến thắng 3-0 trên sân Indonesia là ví dụ rõ nhất. HLV Kim Sang-sik để cả Xuân Son lẫn Quang Hải dự bị, nhưng Việt Nam vẫn dẫn 2-0 chỉ sau 15 phút nhờ Văn Vĩ và Hai Long. Khi Son được tung vào sân, đội tuyển đã nắm lợi thế lớn. Anh không phải gánh nhiệm vụ phá thế bế tắc, mà tập trung gây thêm sức ép lên hàng thủ Indonesia trước khi tự mình ghi bàn thứ ba.

Đến bán kết gặp Malaysia, Xuân Son vẫn chứng minh bản năng săn bàn với 3 pha lập công sau hai lượt. Nhưng chung kết lượt đi trên sân Thái Lan lại mang đến một kịch bản khác. Son rời sân khi tỷ số còn 0-0, còn Hai Long và Quang Hải sau khi vào sân đã lần lượt ghi bàn, giúp Việt Nam thắng 2-0.

Son vẫn quan trọng, nhưng Việt Nam đã khác

Vai trò của Xuân Son không hề giảm đi. 5 bàn sau 7 trận vẫn là thành tích rất ấn tượng, và tính đến hết chung kết lượt đi, anh ghi một nửa số bàn của Việt Nam ở vòng knock-out.

Điều đáng nói nằm ở những người chơi xung quanh Son. Đình Bắc đã có cùng 5 bàn. Hai Long ghi bàn trước Indonesia rồi tiếp tục mở tỷ số tại Rajamangala. Quang Hải cũng lên tiếng đúng lúc trong trận chung kết lượt đi.

Xuân Son vẫn đủ khả năng định đoạt những trận đấu lớn. Nhưng Việt Nam của năm 2026 đã có thêm nhiều người biết ghi bàn và biết xuất hiện đúng thời điểm. Son vẫn là mũi nhọn quan trọng nhất, chỉ khác là anh không còn phải một mình gánh cả hàng công.

Đội tuyển Việt Nam bước vào trận bán kết lượt về ASEAN Cup 2026 gặp Malaysia tại Mỹ Đình tối 19/8 với lợi thế dẫn 2-0 sau lượt đi. Thầy trò HLV Kim Sang-sik đang nắm quyền tự quyết, nhưng bài học năm 2014 vẫn còn nguyên giá trị. Khi đó, Việt Nam cũng thắng trên sân Malaysia trước khi thua 2-4 ở trận lượt về tại Hà Nội và bị loại với tổng tỷ số 4-5.

Bài học từ năm 2014

Thất bại trước Malaysia năm 2014 vẫn được nhắc đến vì cách Việt Nam đánh mất lợi thế quá nhanh. Đội tuyển khi đó thủng lưới ngay phút 4, tiếp tục mắc sai lầm ở hàng thủ và bước vào giờ nghỉ trong thế bị dẫn 1-4. Chỉ sau 45 phút, chiến thắng 2-1 ở lượt đi gần như không còn ý nghĩa.

Bài học ấy khiến Việt Nam phải đặc biệt tập trung trong những phút đầu ở trận lượt về lần này. Malaysia đang bị dẫn 0-2 nên nhiều khả năng sẽ chủ động dâng cao, tăng tốc và tìm bàn sớm. Nếu để đối thủ rút ngắn cách biệt quá nhanh, Việt Nam sẽ phải chịu sức ép lớn hơn cả về thế trận lẫn tâm lý. Vì vậy, thầy trò HLV Kim Sang-sik cần giữ đội hình chặt chẽ, hạn chế sai sót và tránh để trận đấu bị cuốn vào thế đôi công mà Malaysia mong muốn.

Hai biên vẫn cần được gia cố

Chiến thắng 2-0 tại Kuala Lumpur không có nghĩa hàng thủ Việt Nam đã trải qua một trận đấu nhẹ nhàng. Phút 28, Pavithran Gunalan có pha tăng tốc thẳng vào khu vực phòng ngự. Đến phút 35, Faris Danish thoát xuống bên trái rồi căng ngang để Paulo Josué dứt điểm ở cự ly gần, buộc Lê Giang Patrik phải cứu thua. Cuối trận, Faris tiếp tục tạo ra một tình huống nguy hiểm nhưng vẫn không thắng được thủ môn Việt Nam.

HLV Kim Sang-sik cũng thừa nhận đội tuyển chưa thực hiện trọn vẹn kế hoạch chiến thuật ở lượt đi và còn những điểm cần điều chỉnh. Trong trận lượt về, khi Malaysia buộc phải đẩy cao đội hình để tìm bàn, Việt Nam sẽ phải hỗ trợ tốt hơn ở hai biên, đồng thời giữ khoảng cách hợp lý giữa các trung vệ và khu vực hành lang để tránh lộ khoảng trống.

Xuân Son giúp Việt Nam giảm sức ép

Nguyễn Xuân Son bước vào trận lượt về với 3 bàn tại giải, trong đó có pha đánh đầu mở tỷ số ở Kuala Lumpur. Bàn thắng ấy thể hiện đúng sở trường của tiền đạo 29 tuổi: Thành Long chuyền xuyên tuyến, Tiến Anh băng xuống bên phải rồi đưa bóng vào để Xuân Son chọn vị trí và dứt điểm trong vòng cấm.

Vai trò của Xuân Son còn quan trọng ở những thời điểm Việt Nam bị ép sân. Nhờ thể hình, khả năng tranh chấp và che chắn bóng, anh trở thành điểm nhận những đường chuyền dài, giúp đội tuyển vượt qua lớp gây áp lực đầu tiên và tạo thời gian để tuyến hai dâng lên hỗ trợ. Việc Xuân Son thường xuyên kéo trung vệ Malaysia theo mình cũng mở thêm khoảng trống cho các cầu thủ phía sau. Khi Malaysia buộc phải đẩy cao đội hình tìm bàn, Đình Bắc sẽ có nhiều cơ hội hơn để khai thác khoảng trống phía sau hàng thủ.

Lợi thế 2-0 giúp Việt Nam có nhiều cách chơi hơn Malaysia. Điều quan trọng là không biến lợi thế ấy thành tâm lý phòng thủ thụ động. Nếu Xuân Son tiếp tục giữ được bóng ở phía trên và Việt Nam khai thác được khoảng trống khi đối thủ dâng cao, kịch bản năm 2014 sẽ rất khó lặp lại.

Việt Nam bước vào 2 lượt chung kết AFF Cup 2026 với Thái Lan trong vị thế đặc biệt: Nguyễn Đình Bắc và Nguyễn Xuân Son cùng dẫn đầu danh sách ghi bàn với 5 bàn. Một người bùng nổ từ vòng bảng, người còn lại tăng tốc ở bán kết. Cuộc đua Vua phá lưới vì thế cũng trở thành một phần đáng chờ đợi trong màn tái đấu giữa 2 nền bóng đá mạnh nhất khu vực.

Đình Bắc bùng nổ từ vòng bảng

Đình Bắc đã có 5 bàn ngay từ vòng bảng. Tiền đạo 21 tuổi lập hat-trick trong chiến thắng 7-0 trước Timor-Leste, sau đó ghi thêm cú đúp vào lưới Campuchia, góp phần giúp Việt Nam đứng đầu bảng A với 10 điểm.

Điểm mạnh của Đình Bắc nằm ở tốc độ và khả năng tìm khoảng trống phía sau hàng thủ. Anh thường di chuyển rộng, xuất phát từ biên rồi bó vào trong để nhận bóng ở vị trí thuận lợi, đồng thời sẵn sàng dứt điểm từ ngoài vòng cấm khi có khoảng trống. Ở bán kết lượt về gặp Malaysia, dù không ghi bàn, Đình Bắc vẫn tạo ra nhiều tình huống nguy hiểm, trong đó có một cú sút xa khiến Azri Ghani phải bay người cản phá và một pha đánh đầu bị thủ môn đội khách đẩy qua xà.

Xuân Son tăng tốc đúng lúc

Xuân Son chỉ ghi 2 bàn ở vòng bảng, nhưng nhanh chóng bắt kịp Đình Bắc sau 2 trận bán kết. Anh ghi bàn ở lượt đi trên sân Malaysia, sau đó vào sân từ ghế dự bị và lập cú đúp tại Mỹ Đình, giúp Việt Nam vượt qua đối thủ với tổng tỷ số 4-0.

Hai bàn ở lượt về thể hiện rõ những điểm mạnh của Xuân Son. Ở bàn đầu, anh chọn đúng vị trí trong vòng cấm để đá bồi sau cú sút của Trương Tiến Anh bị chặn. Đến phút 89, tiền đạo này tự dẫn bóng từ cánh trái, vượt qua hậu vệ rồi dứt điểm ghi bàn thứ 5 tại giải. Xuân Son nguy hiểm ở khả năng tranh chấp, che chắn và tự xử lý trong phạm vi hẹp. Ngay cả khi không có nhiều khoảng trống, anh vẫn đủ sức tạo ra cơ hội bằng sức mạnh và khả năng xoay xở của mình.

Thái Lan phải giải bài toán Đình Bắc - Xuân Son

Thái Lan giữ sạch lưới cả 4 trận vòng bảng, nhưng hàng thủ của họ đã bộc lộ vấn đề trước Singapore ở bán kết. Đội bóng này thắng 3-1 trên sân khách, sau đó thua 1-2 tại Rajamangala và giành vé vào chung kết với tổng tỷ số 4-3.

Sự kết hợp giữa Đình Bắc và Xuân Son khiến cách phòng ngự của Thái Lan trở nên khó chọn hơn. Nếu đẩy hàng thủ lên cao để hạn chế Xuân Son hoạt động gần vòng cấm, họ sẽ để lộ khoảng trống phía sau cho Đình Bắc khai thác bằng tốc độ. Ngược lại, nếu lùi sâu để bảo vệ khu vực trước khung thành, Xuân Son lại có nhiều cơ hội tranh chấp, che chắn và xử lý bóng trong phạm vi hẹp, đúng với sở trường của anh.

Cuộc đua Vua phá lưới cũng chưa chỉ là chuyện giữa 2 tiền đạo Việt Nam. Teerasak Poeiphimai đã lập cú đúp ở bán kết lượt đi gặp Singapore và vẫn bám sát nhóm dẫn đầu. Hai trận chung kết ngày 22 và 26/8 sẽ quyết định cả chức vô địch lẫn cuộc đua ghi bàn. Nếu Đình Bắc hoặc Xuân Son đứng đầu, Việt Nam sẽ có Vua phá lưới AFF Cup ở kỳ thứ 2 liên tiếp, sau khi Xuân Son giành danh hiệu này với 7 bàn năm 2024.

Xuân Son đã có những thay đổi so với 2 năm trước

Xuân Son vẫn ghi bàn cho tuyển Việt Nam tại ASEAN Cup 2026 năm nay, nhưng tầm ảnh hưởng mà anh tạo ra chưa giống giai đoạn bùng nổ 2 năm trước. Ở ASEAN Cup 2024, tiền đạo sinh năm 1997 chỉ cần 5 trận để ghi 7 bàn, đoạt Vua phá lưới và Cầu thủ hay nhất giải.

Lần này, anh bước vào giải sau một chấn thương rất nặng mới bình phục cuối năm ngoái, trong khi đối thủ đã hiểu rõ hơn cách chơi của trung phong nguy hiểm nhất tuyển Việt Nam. Hàng công của HLV Kim Sang-sik cũng có thêm nhiều phương án, khiến Son không còn phải gánh phần lớn số bàn thắng như trước.

Chưa tìm lại cảm giác bùng nổ

Trận thắng Timor Leste 7-0 ngày 24/7 phần nào nói lên tình trạng của Xuân Son. Anh vẫn ghi 1 bàn, nhưng cần tới 6 cú dứt điểm, trong đó chỉ 2 lần đưa bóng trúng đích và bỏ lỡ 2 cơ hội thuận lợi. Tiền đạo 29 tuổi chạm bóng 41 lần, thực hiện 26 đường chuyền với tỷ lệ chính xác 92%.

Những con số ấy không tệ, nhưng khác khá xa hình ảnh một Xuân Son liên tục kết thúc cơ hội ở ASEAN Cup 2024. Dù vậy, bàn thắng trước Timor Leste đã nâng thành tích của anh lên 12 bàn sau 10 trận cho tuyển Việt Nam, đạt hiệu suất 1,2 bàn mỗi trận.

Chấn thương vẫn để lại ảnh hưởng

Xuân Son từng gãy chân trong trận chung kết lượt về ASEAN Cup 2024 với Thái Lan và phải trải qua quãng thời gian dài điều trị. Ngôi sao này từng cho biết mình đã đạt thể trạng tốt nhất cho giải đấu, nhưng một cầu thủ nghỉ dài vì chấn thương nghiêm trọng vẫn cần thời gian để tìm lại khả năng tăng tốc, tranh chấp và sự sắc bén trong những pha xử lý quyết định.

Ngay trận gặp Timor Leste, Son phải rời sân ở phút 86 sau khi xuất hiện dấu hiệu không thoải mái. Phong độ của anh đã có dấu hiệu cải thiện trước giải khi ghi bàn trong chiến thắng 2-1 trước Gangwon FC rồi mở tỷ số ở trận giao hữu thắng Myanmar 4-0.

Không còn phải một mình gánh hàng công

Sự thay đổi lớn nhất của tuyển Việt Nam nằm ở số cầu thủ có khả năng ghi bàn. Chiến thắng 7-0 trước Timor Leste có thể coi là một ví dụ điển hình, Đình Bắc lập hat-trick, Hoàng Hên ghi 2 bàn, còn Xuân Son và Quang Hải mỗi người có 1 bàn.

Riêng việc Đình Bắc và Hoàng Hên ghi tới 5 trong 7 bàn đã phần nào giảm áp lực cho Son. Tuyển thủ đang đầu quân cho CLB Thép Xanh Nam Định cũng thừa nhận việc thi đấu bên cạnh những đồng đội kỹ thuật, thông minh giúp các pha phối hợp trở nên thuận lợi hơn.

Đối thủ đã biết cách chăm sóc Xuân Son

ASEAN Cup 2024 là giải đầu tiên Xuân Son khoác áo tuyển Việt Nam, nên nhiều hàng thủ chưa có đủ dữ liệu để đối phó với khả năng tì đè, xoay người và dứt điểm của anh. Sau 7 bàn trong 5 trận, tình thế đã khác. Các trung vệ có thể chủ động áp sát sớm, hạn chế khoảng trống quanh vùng cấm và buộc Son nhận bóng trong tư thế khó hơn.

Khi anh kéo theo hậu vệ, khoảng trống lại xuất hiện cho Đình Bắc, Hoàng Hên hoặc Quang Hải khai thác. Vì thế, số bàn thắng không còn là thước đo duy nhất. Muốn trở lại phiên bản đáng sợ nhất, Xuân Son cần sắc bén hơn trong những cơ hội thuận lợi và lấy lại sự mạnh mẽ từng giúp anh thống trị hàng thủ Đông Nam Á năm 2024.