Trái tim sự việc: nỗi bất an của người lao động
Đằng sau cuộc bỏ phiếu 96% ủng hộ cho phép đình công tại SoFi Stadium là cảm giác bất an kéo dài của hơn 2.000 lao động phục vụ ăn uống. Họ là thu ngân, rửa chén, đầu bếp, phục vụ bàn, pha chế, người chạy suất ăn. Công đoàn UNITE HERE Local 11 cho rằng đơn vị vận hành sân, Legends Global, “không coi trọng đủ” những lo lắng và yêu cầu của họ, từ chuyện lương, hợp đồng đến an toàn trước lực lượng di trú.
Trong khi đó, SoFi được mô tả là sân vận động sinh lời nhất Los Angeles, chuẩn bị đón tám trận World Cup, trong đó có trận ra quân của đội tuyển Mỹ gặp Paraguay ngày 12-6. Sự tương phản giữa quy mô lợi nhuận dự kiến và đời sống bấp bênh của người lao động là nền cho mọi căng thẳng hiện nay.
Lương, nhà ở và “miếng cơm manh áo”
Công đoàn nhấn mạnh những yêu cầu rất cụ thể: mức lương phải phản ánh chi phí sinh hoạt thực tế tại Los Angeles, có phụ cấp riêng cho World Cup và các sự kiện siêu lớn, cùng khoản đóng góp vào quỹ xây nhà cho lao động ngành dịch vụ. Đồng chủ tịch Kurt Petersen cho rằng Legends chỉ đề xuất tăng “25 xu chỗ này chỗ kia” thay vì tăng theo đơn vị đô la, và gọi đó là cách tiếp cận “thuộc về năm 2005 chứ không phải 2026”.
Với những người như Cesar Zamora, pha chế tại SoFi suốt 5 năm, chuyện lương bổng không phải khái niệm trừu tượng. Anh nói mình là người hâm mộ bóng đá trọn đời, nhưng “đau lòng” khi ngay trước một trong những sự kiện thể thao lớn nhất thế giới, họ vẫn phải “đấu tranh cho sự tôn trọng và an toàn cơ bản” để nuôi gia đình.
Nỗi sợ ICE và yêu cầu được quyền rời vị trí
Một trong những điểm gay gắt nhất là yêu cầu liên quan đến lực lượng Di trú và Hải quan Mỹ (ICE). Công đoàn muốn FIFA cam kết công khai rằng ICE sẽ không được phép vào các sân World Cup, nhưng đến nay chưa nhận được phản hồi như mong muốn. Họ cho rằng điều này cần thiết để tránh rủi ro cho người lao động.
Trong thông cáo, công đoàn khẳng định người lao động “phải có quyền rời vị trí làm việc nếu lực lượng di trú liên bang vào sân và tạo ra nỗi sợ hợp lý về an toàn”. Theo họ, không ai nên bị đặt vào thế phải chọn giữa “công việc và tự do”. Yolanda Fierro, người chạy suất ăn tại khu phòng VIP, nói rằng cô tự hào khi mang đến trải nghiệm khó quên cho người hâm mộ, nhưng không chấp nhận việc phải “lo sợ bị tách khỏi gia đình” chỉ vì đi làm.
Tranh cãi quanh kiểm tra lý lịch và chia sẻ dữ liệu
Quy trình cấp thẻ làm việc cho World Cup cũng trở thành điểm nóng. Công đoàn cảnh báo nếu xảy ra đình công, lao động thay thế có thể không kịp được kiểm tra lý lịch theo quy định của FIFA. Đồng thời, họ đã gửi đơn khiếu nại lên tổng chưởng lý bang California, cho rằng việc chia sẻ dữ liệu trong quy trình cấp thẻ tại SoFi là “xâm phạm nghiêm trọng” quyền riêng tư và vi phạm luật bảo vệ dữ liệu người tiêu dùng của bang.
Đơn khiếu nại này được ký chung với Liên đoàn Tự do Dân sự Mỹ khu vực Nam California và Liên minh Kinh tế Mới Los Angeles, cho thấy lo ngại về dữ liệu cá nhân không chỉ dừng ở nội bộ công đoàn.
Trí tuệ nhân tạo, thầu phụ và nỗi lo mất việc
Bên cạnh lương và an toàn, công đoàn còn yêu cầu hạn chế sử dụng nhà thầu phụ tại SoFi và đề nghị FIFA không cho phép áp dụng trí tuệ nhân tạo hay tự động hóa trong sân, vì lo ngại những công nghệ này sẽ xóa sổ việc làm của đoàn viên. Petersen nói các lo lắng này vẫn còn nguyên, và cho biết Legends thậm chí chưa cung cấp được hợp đồng giữa họ với đơn vị cung cấp dịch vụ hiếu khách của FIFA là On Location.
Phản hồi từ phía sân vận động
Legends Global khẳng định đã đưa ra các đề xuất tăng lương “tiến bộ” trong quá trình thương lượng và tin rằng hai bên có thể đạt thỏa thuận. Họ cho biết đã chuẩn bị phương án nhân sự dự phòng để “đảm bảo vận hành trơn tru và không gián đoạn cho người hâm mộ”, đồng thời cam kết mang lại “trải nghiệm hiếu khách xuất sắc” tại các trận World Cup ở SoFi.
Dù vậy, với việc ủy quyền đình công đã được thông qua và một ủy ban lao động có quyền chọn thời điểm ngừng việc bất cứ lúc nào nếu đàm phán tiếp tục bế tắc, bầu không khí trước ngày đội tuyển Mỹ ra quân vẫn phủ đầy lo lắng từ phía những người đang trực tiếp phục vụ trong lòng sân vận động.