Thống đốc Phạm Đức Ấn ra “đề bài” giảm lãi suất: Chấp nhận chịu đau, không thể chỉ là khẩu hiệu

Tại cuộc họp với về việc triển khai các giải pháp hoạt động của các tổ chức tín dụng sáng nay (19/10), Thống đốc Phạm Đức Ấn nhấn mạnh yêu cầu giảm lãi suất cho vay 1,5–2% đối với lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và ưu tiên, không chấp nhận việc giảm lãi suất chỉ dành cho khách hàng vay mới.

Thống đốc Phạm Đức Ấn yêu cầu các ngân hàng chia sẻ lợi nhuận, giảm chi phí vốn để hỗ trợ cả dư nợ hiện hữu. Mục tiêu là đưa dòng tín dụng phục vụ nền kinh tế thực. Và các ngân hàng thương mại cần mạnh dạn trao đổi với Thống đốc khi có những khó khăn vướng mắc để cùng nhau tháo gỡ.

Trao đổi tại cuộc họp, Thống đốc Phạm Đức Ấn cho biết, ngày 12/10 vừa qua, trong cuộc gặp nhân dịp Ngày Doanh nhân Việt Nam, đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã đề cập rất rõ vấn đề lãi suất, đặc biệt là gánh nặng chi phí đối với doanh nghiệp khi lãi suất ở mức cao, ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất, kinh doanh.

Đến ngày 16/10, đồng chí Nguyễn Văn Thắng, Phó Thủ tướng Chính phủ, thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, đã làm việc với Ngân hàng Nhà nước và một số ngân hàng thương mại, truyền đạt chỉ đạo về hạ lãi suất cho vay.

Tại các cuộc thảo luận tổ của Quốc hội, nhiều ý kiến cũng đề cập đến vấn đề này, với tinh thần chung là phải có mặt bằng lãi suất phù hợp để hỗ trợ sản xuất, kinh doanh.

Tuy nhiên, không phải đến khi có những chỉ đạo đó chúng ta mới triển khai. Ngân hàng Nhà nước đã chủ động chỉ đạo và trao đổi với các tổ chức tín dụng từ trước.

Giảm lãi suất không thể chỉ là khẩu hiệu

Ngay sau phát biểu của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, chúng tôi đã trao đổi, chuẩn bị và ban hành Công văn 9608 về triển khai các giải pháp trong hoạt động của tổ chức tín dụng. Thực ra, nhiều nội dung trong Công văn 9608 không phải là mới. Tuy nhiên, những chỉ đạo trực tiếp và trao đổi cụ thể lần này có những điểm rất mới, nhằm làm cho hệ thống ngân hàng, các tổ chức tín dụng thực sự đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế nhưng vẫn phải bảo đảm ổn định, an toàn.

“Chúng ta đều biết, hệ thống ngân hàng được ví như mạch máu của nền kinh tế. Muốn đạt mục tiêu tăng trưởng cao trong thời gian tới, hệ thống ngân hàng phải vững mạnh, an toàn. An ninh tiền tệ và an toàn hệ thống các tổ chức tín dụng phải được đặt lên hàng đầu. Nếu mạch máu không thông suốt, gặp trục trặc thì cả cơ thể nền kinh tế chắc chắn sẽ bị ảnh hưởng”, Thống đốc Phạm Đức Ấn chia sẻ.

Toàn cảnh cuộc họp triển khai các giải pháp hoạt động của các tổ chức tín dụng sáng nay (19/10) (Ảnh: SBV)

Đối với vấn đề lãi suất, trong thời gian qua, Ngân hàng Nhà nước đã nhiều lần chỉ đạo và trực tiếp trao đổi với các tổ chức tín dụng, đặc biệt là các ngân hàng thương mại, để vừa hỗ trợ nền kinh tế, vừa bảo đảm an toàn, ổn định kinh tế vĩ mô và tránh cạnh tranh lãi suất không lành mạnh.

“Lần này, chúng tôi xác định cần có những biện pháp cụ thể hơn, thực chất hơn.Với tình hình lạm phát được kiểm soát, dưới 5%, lãi suất thực dương trong hoạt động huy động vốn hiện nay vẫn đang ở mức tốt. Vì vậy, Ngân hàng Nhà nước quyết định yêu cầu các tổ chức tín dụng giảm 0,5% mức lãi suất hiện hành. Đây là một cơ sở để các tổ chức tín dụng chia sẻ khó khăn với nền kinh tế”, Thống đốc Phạm Đức Ấn nhấn mạnh.

Người đứng đầu Ngành ngân hàng cho biết thêm, cùng với việc giảm chi phí huy động vốn, các ngân hàng phải tiếp tục tiết giảm chi phí hoạt động, cân đối lợi nhuận của mình để giảm lãi suất cho vay từ 1,5–2% đối với lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên.

“Tôi muốn nhấn mạnh rằng, muốn giảm lãi suất cho vay thì phải có cơ sở về chi phí vốn. Nếu chúng ta cứ tiếp tục đẩy lãi suất huy động lên thì chắc chắn không có cơ sở nào để tiếp tục hạ lãi suất cho vay. Do đó, giảm lãi suất huy động phải đi cùng với tiết giảm chi phí và sự chia sẻ từ lợi nhuận của các tổ chức tín dụng”, ông Ấn cho biết.

Thống đốc nhấn mạnh, vấn đề cần phải hết sức rõ ràng ở đây là giảm lãi suất lần này không chỉ áp dụng với khoản vay mới mà cả những khách hàng đang có dư nợ tại ngân hàng.

“Các tổ chức tín dụng phải cân đối từ lợi nhuận của mình để làm thế nào những khoản dư nợ hiện tại cũng được hưởng chính sách này, đồng thời các khoản cho vay mới cũng được hưởng. Có như vậy, sự đóng góp của hệ thống ngân hàng đối với tăng trưởng kinh tế mới mang lại giá trị thực”, Thống đốc Phạm Đức Ấn chỉ đạo.

Thống đốc nhấn mạnh, chúng ta không hạ lãi suất đồng loạt, bởi có những lĩnh vực không phải là lĩnh vực ưu tiên. Trong giai đoạn này, chúng ta phải lựa chọn đối tượng để tập trung hỗ trợ.

“Điều quan trọng là chính sách giảm lãi suất phải thực sự hướng đến các hoạt động sản xuất, kinh doanh, các lĩnh vực ưu tiên, tạo điều kiện cho nền kinh tế phát triển”, ông Ấn nhấn mạnh.

Ngân hàng phải biết chia sẻ, nhưng không đánh đổi an toàn

Thống đốc NHNN cho biết thêm, Ngân hàng Nhà nước không chỉ là cơ quan quản lý nhà nước, cơ quan điều hành chính sách tiền tệ của Chính phủ, đưa ra mệnh lệnh rồi coi như hoàn thành trách nhiệm của mình. Nếu Ngân hàng Nhà nước hoàn thành việc của mình nhưng các tổ chức tín dụng lại gặp khó khăn thì cũng không được. Ngân hàng Nhà nước phải đồng hành, hỗ trợ các tổ chức tín dụng.

“Chúng ta phải cùng nhau vượt qua khó khăn một cách tốt nhất, không phải trả giá, hoặc nếu có thì mức trả giá phải thấp nhất. Tôi cho rằng, nếu để các tổ chức tín dụng tự loay hoay giải quyết những khó khăn của mình thì sẽ rất khó.

Ngược lại, bản thân mỗi tổ chức tín dụng cũng phải chấp nhận những điều chỉnh, thậm chí phải chịu đau, phải tự cơ cấu lại, từ khách hàng cho đến hoạt động kinh doanh. Quan điểm kinh doanh và cách thức tổ chức hoạt động cũng phải có những thay đổi thực chất. Không thể chỉ trông chờ vào sự hỗ trợ từ cơ quan quản lý mà bản thân các ngân hàng không thay đổi”, ông Ấn nêu rõ quan điểm.

Thống đốc NHNN Phạm Đức Ấn chỉ đạo tại cuộc họp triển khai các giải pháp hoạt động của các tổ chức tín dụng sáng nay (Ảnh: SBV)

Ông Ấn cũng cho biết, tính đến cuối tuần qua (tức đến ngày 16/10), huy động vốn và tín dụng của toàn hệ thống tiếp tục tăng trưởng. tín dụng đạt khoảng 20.721.000 tỷ đồng, tăng 11,4%. Huy động vốn cũng tăng 11,22%. Đặc biệt, chênh lệch giữa huy động vốn và cho vay bằng VNĐ đã được thu hẹp đáng kể so với những giai đoạn trước.

“Sự cải thiện này cho thấy công tác điều hành chính sách tiền tệ trong thời gian vừa qua đã phát huy hiệu quả, nhất là trong bối cảnh phải ứng phó với những cú sốc từ bên ngoài”, ông Ấn bày tỏ.

Một trong những thành công quan trọng là duy trì sự ổn định của tỷ giá, góp phần củng cố niềm tin vào VNĐ. Đây cũng là cơ sở quan trọng để các nhà đầu tư nước ngoài tiếp tục tin tưởng đầu tư vào Việt Nam. Vốn đầu tư nước ngoài đăng ký và giải ngân trong 9 tháng vừa qua là một trong những điểm sáng của nền kinh tế.

Đối với lạm phát, bằng việc phối hợp các chính sách, đặc biệt là chính sách tài khóa và các biện pháp về thuế, Chính phủ đã triển khai nhiều giải pháp nhằm hạn chế tác động từ những cú sốc bên ngoài.

Lạm phát bình quân 9 tháng ở mức 4,52%. Theo tính toán, lạm phát cả năm vẫn nằm trong phạm vi mục tiêu Quốc hội đề ra. Đây là điều kiện quan trọng để tiếp tục điều hành chính sách tiền tệ, đặc biệt là chính sách lãi suất, theo hướng hỗ trợ tăng trưởng của nền kinh tế thực.

Tuy nhiên, người đứng đầu ngành ngân hàng cho biết vấn đề quan tâm của NHNN là tình trạng cạnh tranh huy động vốn không lành mạnh giữa các ngân hàng khiến cho việc giảm lãi suất cho vay trở nên khó khăn.

“Chúng ta phải hiểu rằng, yêu cầu hỗ trợ tăng trưởng kinh tế không có nghĩa là có thể xem nhẹ an toàn hệ thống ngân hàng. Hệ thống ngân hàng phải thực sự vững mạnh, bảo đảm an ninh tiền tệ, an toàn hoạt động của các tổ chức tín dụng.

Chúng tôi yêu cầu các ngân hàng phải có sự phối hợp chặt chẽ, tránh cạnh tranh lãi suất không lành mạnh, đồng thời chủ động điều chỉnh hoạt động kinh doanh để thích ứng với yêu cầu mới”, Thống đốc Phạm Đức Ấn nhấn mạnh.

Theo ông Ấn, những gì khó khăn, vướng mắc hoặc cần có lộ trình thực hiện thì Ngân hàng Nhà nước và các tổ chức tín dụng phải cùng nhau trao đổi, cùng giải quyết.

“Quan trọng là chúng ta phải thống nhất được mục tiêu và cách thức thực hiện” , Thống đốc chia sẻ và cũng nhấn mạnh việc yêu cầu các ngân hàng phải tự cơ cấu, thậm chí chấp nhận những điều chỉnh gây khó khăn trong ngắn hạn.

“Tôi cho rằng cần phải có những thay đổi thực chất. Bản thân mỗi tổ chức tín dụng phải tự cơ cấu, từ khách hàng đến các hoạt động liên quan. Quan điểm kinh doanh cũng phải thay đổi.Chúng ta phải cùng nhau đưa hoạt động ngân hàng đi vào quỹ đạo, bảo đảm hệ thống vận hành an toàn, không để phát sinh những hậu quả phải trả giá quá lớn.

Tôi muốn các tổ chức tín dụng trao đổi thật thẳng thắn về khó khăn, vướng mắc và những vấn đề đang tồn tại. Ngân hàng Nhà nước sẽ luôn đứng bên cạnh các tổ chức tín dụng, sẵn sàng hỗ trợ khi cần thiết”, Thống đốc Phạm Đức Ấn chia sẻ.

Cuối cùng, người đứng đầu ngành ngân hàng đưa ra thông điệp với các tổ chức tín dụng rằng phải thực sự chủ động, thẳng thắn và có trách nhiệm.

“Các ngân hàng thương mại không nên ngại ngần trao đổi trực tiếp với Thống đốc khi có những khó khăn, vướng mắc cần tháo gỡ.Tôi khuyến khích điều đó bởi muốn điều hành tốt thì phải nắm được thực chất tình hình ở cơ sở. Tất nhiên, mọi thông tin đều cần được kiểm chứng, đối chiếu”, Thống đốc chia sẻ.

Thống đốc Phạm Đức Ấn cho biết, việc lựa chọn gặp trực tiếp các tổ chức tín dụng lần này cũng xuất phát từ mong muốn có những trao đổi trực diện, đi vào thực chất, thay vì chỉ triển khai chỉ đạo qua văn bản hoặc họp trực tuyến.

“Chúng ta phải phối hợp chặt chẽ hơn, trao đổi thường xuyên hơn để vừa tháo gỡ những khó khăn trong hoạt động ngân hàng, vừa thực hiện tốt nhiệm vụ mà lãnh đạo Đảng, Nhà nước giao phó.

Tinh thần xuyên suốt là hệ thống ngân hàng phải an toàn, vững mạnh và thực sự đóng góp cho tăng trưởng, phục vụ nền kinh tế thực”, ông Ấn nhấn mạnh.

Các ngân hàng lớn bắt đầu giảm lãi suất cho vay

Các ngân hàng lớn đã rục rịch công bố chương trình giảm lãi suất cho vay theo chỉ đạo của Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước, mức giảm tối đa là 2%/năm.

Bấm xem >>