Món bánh bao 'chó không thèm' trứ danh Trung Quốc

Bánh bao Cẩu Bất Lý ở Thiên Tân có lịch sử hơn 160 năm, nổi tiếng với lớp vỏ bán lên men, nhân mọng nước và 18 nếp gấp đều tăm tắp.

Theo Bộ Thương mại Trung Quốc, bánh bao Cẩu Bất Lý (tạm dịch theo Hán Việt: đến chó cũng không thèm) là một trong những đặc sản nổi tiếng của Thiên Tân, có lịch sử từ năm 1858. Người đặt nền móng cho thương hiệu là Cao Quý Hữu, sống vào thời nhà Thanh.

Khi còn nhỏ, Cao Quý Hữu được gọi là "Cẩu Tử", nghĩa là "chó con", một cách đặt tên dân gian phổ biến thời bấy giờ. Sau khi học nghề làm bánh, ông mở hiệu bánh bao Đức Tụ Hào

Bánh bao Cẩu Bất Lý là một thương hiệu lâu đời ở Trung Quốc. Ảnh: China Daily

Nhờ cách làm cầu kỳ và hình dáng đặc trưng, bánh của Cao Quý Hữu được nhiều người tìm đến. Ông bận rộn làm bánh, bán hàng đến mức ít có thời gian trò chuyện với khách. Người dân khi ấy gọi ông là "Cẩu Tử bán bánh bao mà không để ý đến ai". Cách gọi này dần được rút gọn thành "Cẩu Bất Lý", rồi trở thành tên của món ăn.

Vì vậy, "Cẩu Bất Lý" không mang nghĩa gốc là "chó cũng không thèm ăn" như cách hiểu thông thường mà gần với nghĩa "Cẩu Tử không để ý".

Điều làm nên danh tiếng của món bánh không chỉ nằm ở cái tên mà còn ở cách chế biến. Theo hồ sơ Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia Trung Quốc, bánh sử dụng phương pháp "thủy hãm, bán phát diện", tức nhân có nước dùng và phần bột được làm theo phương pháp bán lên men. Cách xử lý này giúp vỏ bánh vẫn mềm nhưng có độ dai nhất định, đồng thời hạn chế việc nước trong nhân bị lớp bột hấp thụ hết.

Đặc điểm dễ nhận ra nhất của Cẩu Bất Lý là những nếp gấp trên miệng bánh. Một chiếc bánh theo kỹ thuật truyền thống có khoảng 18 nếp được xếp đều quanh miệng, tạo hình giống một bông hoa cúc đang nở.

Việc tạo các nếp bánh đều nhau đòi hỏi người làm phải có kỹ thuật. Sau khi gói, bánh được hấp ở nhiệt độ và thời gian phù hợp để giữ hình dáng, độ mềm của vỏ và nước trong nhân.

Nhân có nước dùng và phần bột được làm theo phương pháp bán lên men. Ảnh: China Daily

Từ chiếc bánh truyền thống chủ yếu là thịt, kết hợp với gừng, hành, dầu mè và nước dùng, Cẩu Bất Lý về sau phát triển thêm nhiều loại nhân gồm hải sản, rau củ và một số nguyên liệu khác. Theo China Culture, thương hiệu từng có hơn 100 loại nhân thuộc sáu nhóm.

Bánh bao Cẩu Bất Lý cũng trở thành một phần của Thiên Tân tam tuyệt (tạm dịch theo Hán Việt: ba món đặc sản tuyệt nhất của Thiên Tân), cùng bánh quẩy xoắn Thập Bát Nhai và bánh chiên Nhĩ Đóa Nhãn. Năm 2011, kỹ thuật làm bánh bao Cẩu Bất Lý được đưa vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia Trung Quốc.