Ông Trump tiết lộ điều gì về kế hoạch chấn động để "điều hành" Venezuela?

Tuyên bố gây chấn động của Tổng thống Donald Trump hôm thứ Bảy rằng Mỹ sẽ “điều hành” Venezuela sau khi bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro và phu nhân đang làm dấy lên hàng loạt câu hỏi mới về mức độ can dự của Washington tại quốc gia Nam Mỹ này.

Tổng thống Donald Trump tuyên bố chấn động rằng Mỹ sẽ “điều hành” Venezuela sau khi bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro và phu nhân. Ảnh FT

Phát biểu tại khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago (bang Florida) hôm 3/1, ông Trump không đưa ra nhiều chi tiết cụ thể về kế hoạch của chính quyền Mỹ đối với Venezuela, dù trước đó vài giờ ông đã thông báo trên mạng xã hội rằng ông Maduro và vợ là bà Cilia Flores đã bị “bắt giữ và đưa ra khỏi đất nước”. Các quan chức Mỹ nói với CBS News rằng chiến dịch này do Lực lượng Delta Force của Lục quân Mỹ – một đơn vị đặc nhiệm tinh nhuệ – thực hiện.

Theo các công tố viên Mỹ, ông Maduro và phu nhân bị đưa về Mỹ để đối mặt với các cáo buộc hình sự liên quan đến việc tham gia một âm mưu “khủng bố ma túy” và tuồn “hàng nghìn tấn cocaine” vào Mỹ. Vợ chồng Tổng thống Maduro đã được đưa từ Venezuela tới sân bay Stewart, phía bắc thành phố New York, vào chiều thứ Bảy – chỉ vài giờ sau khi bị bắt.

Ai sẽ lãnh đạo Venezuela sau khi ông Maduro bị loại bỏ?

Sau sự sụp đổ của chính quyền Maduro, câu hỏi lớn đặt ra là ai sẽ nắm quyền tại Venezuela, hoặc ai có thể lãnh đạo đất nước này trong thời gian tới. Ông Trump cho rằng việc lãnh đạo đối lập María Corina Machado tiếp quản quyền lực sẽ là “rất khó khăn”, vì theo ông, bà “không có đủ sự ủng hộ cũng như uy tín trong nước”.

Tổng thống Mỹ cho biết, Ngoại trưởng Marco Rubio đã có cuộc trao đổi với Phó Tổng thống Venezuela Delcy Rodríguez – người mà ông Trump nói đã được “tuyên thệ nhậm chức” và “về cơ bản sẵn sàng làm những gì chúng tôi cho là cần thiết để khiến Venezuela vĩ đại trở lại”.

Tuy nhiên, trong phát biểu trên truyền hình quốc gia, bà Rodríguez khẳng định ông Nicolás Maduro vẫn là Tổng thống hợp pháp duy nhất của Venezuela, đồng thời yêu cầu Mỹ trả tự do cho ông.

Mỹ sẽ “điều hành Venezuela” đến khi nào?

Tổng thống Trump tuyên bố Mỹ sẽ “điều hành đất nước này” cho đến khi có một quá trình chuyển giao quyền lực “an toàn, đúng đắn và thận trọng”.

“Chúng tôi không thể mạo hiểm để một người khác lên nắm quyền ở Venezuela mà không nghĩ đến lợi ích của người dân Venezuela. Đất nước này đã chịu cảnh đó suốt hàng chục năm. Chúng tôi sẽ không để điều đó xảy ra nữa, ông Trump nói. Chúng tôi đã có mặt ở đó, và chúng tôi sẽ ở lại cho đến khi một quá trình chuyển tiếp phù hợp được thực hiện", ông Trump nói.

Tuy nhiên, ông không làm rõ Mỹ sẽ quản lý Venezuela theo cơ sở pháp lý nào, điều hành ra sao, hay có vai trò trực tiếp trong việc lựa chọn lãnh đạo mới hay không.

Ông Trump cho biết các quan chức cấp cao như Ngoại trưởng Marco Rubio và Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth sẽ làm việc với một “nhóm” phối hợp cùng người dân Venezuela, nhưng không nêu rõ thành phần nhóm này.

Vai trò trung tâm của dầu mỏ

Một trọng tâm lớn trong phát biểu của ông Trump là ngành dầu mỏ Venezuela, quốc gia sở hữu trữ lượng dầu lớn hàng đầu thế giới. Ông nói cơ sở hạ tầng của Venezuela cần được tái thiết toàn diện, đặc biệt là lĩnh vực năng lượng.

“Nếu chúng tôi rút đi ngay lúc này, Venezuela sẽ không còn cơ hội phục hồi”, ông Trump nhấn mạnh.

“Chúng tôi sẽ điều hành đất nước này một cách bài bản, chuyên nghiệp. Những tập đoàn dầu khí hàng đầu thế giới sẽ đầu tư hàng tỷ USD, và số tiền đó sẽ được sử dụng ngay tại Venezuela. Người hưởng lợi lớn nhất sẽ là người dân Venezuela", Tổng thống Mỹ nói thêm.

Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth cho biết hiện không có thùng dầu mỏ nào được xuất hay nhập khỏi Venezuela, trong bối cảnh quân đội Mỹ vẫn triển khai lực lượng tại khu vực Caribe.

“Các kho dầu hiện chỉ hoạt động ở mức 20% công suất. Điều đó sẽ thay đổi”, ông Hegseth nói.

Cảnh báo leo thang quân sự

Dù Tổng thống Maduro đã bị bắt, nhiều nhân vật chủ chốt trong chính quyền Venezuela vẫn còn tại vị, bao gồm Phó Tổng thống Delcy Rodríguez, Bộ trưởng Quốc phòng Vladimir Padrino và Bộ trưởng Nội vụ Diosdado Cabello.

Ông Cabello cũng bị nêu tên trong bản cáo trạng liên bang tại New York với cáo buộc tham gia âm mưu khủng bố ma túy cùng ông Maduro.

Đáng chú ý, Tổng thống Trump cảnh báo Mỹ sẵn sàng tiến hành “một cuộc tấn công thứ hai, quy mô lớn hơn nhiều” nếu cần thiết, đồng thời khẳng định Washington “không e ngại triển khai bộ binh trên thực địa”.