Điểm nóng xung đột ngày 19-4: Nội bộ Iran lủng củng về eo biển Hormuz?

Ít nhất 3 tàu bị tấn công ở eo biển Hormuz sau khi Iran tái áp đặt phong tỏa, khiến hàng ngàn tàu mắc kẹt và thương mại hàng hải rơi vào hỗn loạn

Theo lời một quan chức Mỹ được trang tin Axios dẫn lại, ít nhất 3 vụ tấn công nhằm vào các tàu thương mại đã xảy ra tại eo biển Hormuz sau khi Iran tái áp đặt phong tỏa trong ngày 18-4. Ít nhất một tàu bị hư hại song chưa ghi nhận thương vong.

Trong khi đó, dữ liệu theo dõi hàng hải trực tuyến cho thấy gần như toàn bộ các tàu thương mại đang quay đầu về phía Tây eo biển Hormuz. 

Điều này diễn ra chỉ một ngày sau khi Iran tuyên bố mở cửa cho tàu thương mại đi qua Hormuz. Ngay cả trước khi Iran tái áp đặt hạn chế, khoảng 10 tàu cố tiếp cận khu vực đảo Larak – nơi do Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) giám sát hoạt động qua lại – cũng đều phải quay đầu.

Các tàu chở dầu neo đậu tại eo biển Hormuz ngoài khơi đảo Qeshm - Iran. Ảnh: AP

Khoảng 10 tàu đã qua được eo biển để tiến vào vịnh Oman. Trong số này, 5 tàu được cho là thuộc diện bị Mỹ trừng phạt. Tuy nhiên, chưa rõ liệu các biện pháp phong tỏa từ phía Mỹ có ảnh hưởng đến nhóm tàu này hay không. 

Giới quan sát mô tả tình hình tại Hormuz là hỗn loạn và khó lường, khi hàng ngàn tàu khác đang mắc kẹt, phần lớn không muốn mạo hiểm đi qua khu vực.

Cũng tại Hormuz, Cơ quan Điều hành Thương mại Hàng hải Vương quốc Anh (UKMTO) cho biết một vật thể chưa xác định đã đánh trúng một tàu hàng cách bờ biển Oman khoảng 25 hải lý (tương đương 46 km) về phía Đông Bắc. Một số container trên tàu đã bị hư hại.

Đây là vụ tấn công thứ hai trong ngày 18-4, sau khi 2 xuồng vũ trang được cho là thuộc IRGC nổ súng vào một tàu chở dầu đang di chuyển qua tuyến hàng hải chiến lược này.

Trong bối cảnh căng thẳng leo thang, chuyên gia hải quân Jennifer Parker thuộc Đại học New South Wales (Úc) nhận định thực tế tại eo biển Hormuz không đơn giản là đóng hay mở.

"Eo biển Hormuz chưa bao giờ thực sự bị đóng nhưng rõ ràng cũng không hoàn toàn mở" - bà Parker nói với Al Jazeera. 

Theo bà Parker, trong 7 tuần qua, số lượng tàu qua lại đã giảm mạnh do lo ngại an toàn, đặc biệt sau khi có thông tin Iran đã tấn công hơn 30 tàu.

Bà Parker cũng cho rằng các tuyên bố trái chiều từ phía Iran đang làm trầm trọng thêm sự thiếu nhất quán, khi Bộ trưởng Ngoại giao Abbas Araghchi từng tuyên bố mở cửa cho tàu dân sự nhưng sau đó IRGC lại phát tín hiệu áp đặt hạn chế trở lại.

Theo bà Parker, có hai khả năng: Hoặc Iran chủ động tạo ra hỗn loạn để ngăn tàu thuyền qua lại hoặc đang tồn tại sự thiếu thống nhất giữa giới chính trị và quân sự Iran.

Iran phản bác tuyên bố của ông Donald Trump, nhấn mạnh 4 yêu cầu ở Hormuz (Clip: Xuân Huy - Thanh Long)