Ba cường quốc Hồi giáo bất ngờ lập mặt trận phòng thủ mới
Ả-rập Xê-út, Pakistan và Thổ Nhĩ Kỳ vừa ký thỏa thuận phòng thủ chung, đưa ba đồng minh Hồi giáo Sunni của Mỹ xích lại gần nhau trong bối cảnh lo ngại xung đột khu vực lan rộng.
Tổng thống Recep Tayyip Erdogan, Thái tử kế vị Ả-rập Xê-út Mohammed bin Salman và Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif ký thỏa thuận quốc phòng ba bên tại Mecca, ngày 78. (Ảnh: Anadolu)
Thỏa thuận được Thái tử kế vị Ả-rập Xê-út Saudi Arabia Mohammed bin Salman, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan và Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif ký ngày 7/8 tại Mecca, sau gần 1 năm đàm phán.
Mục tiêu của “Thỏa thuận phòng thủ chung Mecca” là tăng cường khả năng răn đe tập thể trước mọi hành động gây hấn. Theo tuyên bố chung, một cuộc tấn công vũ trang nhằm vào bất kỳ quốc gia nào trong ba nước sẽ bị coi là cuộc tấn công nhằm vào cả ba.
Tuyên bố không nêu cụ thể những cam kết mà mỗi nước chấp nhận. Chưa rõ thỏa thuận sẽ ràng buộc các bên đến mức nào trong việc tiến hành hành động quân sự cụ thể để bảo vệ đồng minh.
Phó Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Cevdet Yilmaz cho biết, thỏa thuận không nhằm vào bất kỳ quốc gia cụ thể nào. Một quan chức Thổ Nhĩ Kỳ nói thêm rằng đây hoàn toàn là thỏa thuận phòng thủ và không hủy bỏ bất kỳ thỏa thuận hiện có nào của ba quốc gia với các nước khác.
Iran và các đồng minh đã tiến hành nhiều cuộc tấn công nhằm vào Ả-rập Xê-út và các quốc gia vùng Vịnh khác, đồng thời phong tỏa hoạt động vận tải biển của những nước này. Những diễn biến đó đánh dấu bước leo thang nghiêm trọng sau nhiều năm bất ổn trong khu vực.
Ba nước cùng quan ngại trước lập trường quân sự ngày càng cứng rắn của cả Israel và Iran, trong bối cảnh Mỹ đang chật vật xử lý cuộc xung đột ở khu vực.
Hình thành cấu trúc an ninh mới
“Ba trong số những quốc gia có ảnh hưởng nhất thế giới Hồi giáo đang hội tụ vào thời điểm bất ổn gia tăng, cho thấy các cường quốc khu vực và các cường quốc tầm trung ngày càng sẵn sàng phối hợp chặt chẽ hơn trong vấn đề an ninh”, ông Abdulaziz Sager có trụ sở tại Ả-rập Xê-út, nhận định.
Chuyên gia này đánh giá: “Khuôn khổ ba bên có thể củng cố sức nặng ngoại giao và quốc phòng tập thể của ba nước, đồng thời góp phần hình thành cấu trúc an ninh khu vực do chính các nước trong khu vực đóng vai trò dẫn dắt nhiều hơn”.
Thổ Nhĩ Kỳ có lực lượng quân đội lớn thứ hai trong Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO). Ả-rập Xê-út là nơi có những địa điểm linh thiêng nhất của đạo Hồi và là một trong những nước xuất khẩu dầu hàng đầu thế giới. Pakistan là quốc gia Hồi giáo duy nhất sở hữu vũ khí hạt nhân.
Tuy nhiên, ông Rayed Krimly - Thứ trưởng phụ trách ngoại giao công chúng của Ả-rập Xê-út, nói trong bài đăng trên mạng xã hội rằng thỏa thuận không nhằm thiết lập một trục quân sự hay khối mang tính giáo phái.
“Thỏa thuận cũng không liên quan đến bất kỳ tham vọng hạt nhân hay cuộc chạy đua vũ trang nào”, ông nói.
Dù Pakistan đã ký hiệp ước phòng thủ chung với Ả-rập Xê-út từ năm ngoái, nhưng nước này không đáp trả bằng quân sự khi Iran tấn công Ả-rập Xê-út.
Pakistan cũng bác bỏ những đồn đoán, rằng năng lực răn đe hạt nhân của nước này có thể được mở rộng để bảo vệ các đồng minh. Khi nói về hiệp ước với Ả-rập Xê-út năm ngoái, Islamabad cho biết vũ khí hạt nhân “không nằm trong chương trình nghị sự”.
Pakistan và Thổ Nhĩ Kỳ cũng bày tỏ ủng hộ liên minh phòng thủ hàng hải mà Ả-rập Xê-út công bố, nhằm bảo vệ hoạt động vận tải và các tuyến đường năng lượng trong khu vực.
Pakistan đã huấn luyện và hỗ trợ kỹ thuật cho lực lượng Ả-rập Xê-út trong nhiều thập niên. Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan đã trao đổi tàu chiến và máy bay huấn luyện. Ả-rập Xê-út cũng là một khách hàng lớn mua máy bay không người lái của Thổ Nhĩ Kỳ.
Văn phòng Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu từ chối bình luận. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Ấn Độ cho biết New Delhi đang theo dõi sát diễn biến này. Iran chưa đưa ra bình luận.
Chiều 22/7, các quan chức Mỹ và Ả-rập Xê-út tập trung tại trụ sở Bộ Năng lượng Mỹ ở trung tâm thủ đô Washington để tham dự sự kiện được chuẩn bị suốt...
Nguồn: [Link nguồn]
-08/08/2026 08:57 AM (GMT+7)
