Trong bóng đá hiện đại, bên cạnh kỹ thuật và tư duy chiến thuật, thể hình đã trở thành một "vũ khí" sống còn. Nhìn lại hành trình hơn hai thập kỷ của đội tuyển Việt Nam, chúng ta không chỉ thấy sự thay đổi về lối chơi mà còn chứng kiến một cuộc cách mạng thực sự về mặt thể chất – nơi những con số về chiều cao biết nói lên tham vọng vươn tầm châu lục.
Ký ức về những "chú lùn" khéo léo
Ngược dòng thời gian về những năm cuối thế kỷ 20, hình ảnh đội tuyển Việt Nam trong mắt bạn bè khu vực là một tập thể nhỏ bé, dựa hoàn toàn vào sự nhanh nhẹn và khéo léo để bù đắp thiệt thòi thể hình. Thời điểm những năm 1996 - 1998, chiều cao trung bình của "Những chiến binh Sao vàng" chỉ dao động quanh mức 1m68 – 1m70. Những biểu tượng như Hồng Sơn hay Văn Sỹ Hùng dù tài hoa bậc nhất nhưng luôn gặp bất lợi trong các pha tranh chấp tay đôi với những đối thủ cao lớn từ Tây Á hay thậm chí là Thái Lan. Khi đó, một cầu thủ cao 1m75 đã được xem là "người khổng lồ" ở hàng phòng ngự.
Bước đệm từ làn gió mới và sự chuyên nghiệp hóa
Giai đoạn 2008 - 2016 chứng kiến những chuyển biến tích cực khi công tác đào tạo trẻ bắt đầu chú trọng đến dinh dưỡng và tuyển chọn đầu vào. Chiều cao trung bình toàn đội dần nhích lên ngưỡng 1m72 – 1m73. Đây là thời điểm chúng ta bắt đầu thấy những thủ môn có sải tay dài hơn và các trung vệ bắt đầu đạt ngưỡng 1m80. Tuy nhiên, sự thay đổi này vẫn mang tính chất nhỏ giọt và chưa tạo ra sự áp đảo về mặt trực diện trong các giải đấu quốc tế lớn.
Kỷ nguyên "tăng trưởng nóng" dưới thời HLV Park Hang-seo
Phải đến triều đại của HLV Park Hang-seo, diện mạo đội tuyển mới thực sự lột xác. Không còn là những cầu thủ "thấp bé nhẹ cân", Việt Nam bắt đầu trình làng những bộ khung phòng ngự có chiều cao lý tưởng từ 1m80 đến 1m85 như Quế Ngọc Hải, Bùi Hoàng Việt Anh hay Đoàn Văn Hậu. Đặc biệt, sự xuất hiện của các nhân tố Việt kiều như Đặng Văn Lâm (1m88) đã giúp chiều cao trung bình đội hình vọt lên mức 1m76 – 1m77. Lần đầu tiên, người hâm mộ Việt Nam có thể tự tin rằng chúng ta không còn "sợ" những pha không chiến của các đội bóng Tây Á.
Tương lai của những "tòa tháp" và tham vọng World Cup
Hiện nay, dưới sự dẫn dắt của các đời HLV tiếp nối như Philippe Troussier hay Kim Sang-sik, xu hướng "khổng lồ hóa" đội hình đang đi vào giai đoạn thực chất nhất. Với sự góp mặt của Nguyễn Filip (1m92) hay sự trưởng thành của những tài năng trẻ cao gần 2m như Đinh Quang Kiệt (1m96), chiều cao trung bình của đội tuyển trong các đợt tập trung gần đây đã chạm mốc 1m79.
Rõ ràng, bóng đá Việt Nam đang sở hữu một "thế hệ vàng" mới về mặt thể chất. Sự kết hợp giữa tư duy chiến thuật hiện đại và một hình hình lý tưởng chính là chìa khóa để chúng ta không chỉ thống trị Đông Nam Á mà còn đủ sức va chạm sòng phẳng tại những sân chơi đẳng cấp như vòng loại World Cup hay Asian Cup. Cuộc cách mạng nhân trắc học này không phải là ngẫu nhiên, mà là kết quả của một hành trình dài nâng tầm chuyên nghiệp của cả một nền bóng đá.