Khi phụ huynh đứng trước những khoản thu không dễ từ chối

Chỉ còn hơn một tháng nữa sẽ bước vào năm học mới. Thời điểm này, nhiều trường học cũng bắt đầu triển khai cho kế hoạch thực hiện chương trình giáo dục bổ trợ, hoạt động liên kết như ngoại ngữ, STEM, kỹ năng sống, ứng dụng công nghệ trong quản lý học sinh…

Đây là những chương trình được kỳ vọng mang lại thêm cơ hội học tập cho học sinh.

Tuy nhiên, thực tế giám sát tại Hà Nội cho thấy, không ít khoản thu đang được thực hiện dưới danh nghĩa “tự nguyện”, “thỏa thuận” nhưng lại tạo ra những băn khoăn về tính minh bạch, thậm chí trở thành áp lực đối với phụ huynh.

Sổ liên lạc điện tử, với các ứng dụng phổ biến hiện nay như eNetViet, về lý thuyết, là giải pháp thay thế hiện đại cho cuốn sổ liên lạc giấy truyền thống. Đây là một hệ thống phần mềm giúp kết nối, truyền tải, trao đổi thông tin trực tuyến giữa nhà trường, giáo viên và phụ huynh học sinh.

Câu chuyện không có gì đáng bàn nếu hệ thống liên lạc điện tử phát huy tác dụng, làm tốt nhiệm vụ cầu nói giữa các bên liên quan trong mỗi trường giáo dục đòi hỏi mối liên kết chặt chẽ. Tuy nhiên, điều đáng bàn ở đây là hệ thống đấy hoạt động ra sao, giúp ích gì cho việc dạy và học.

Những khoản thu mang tên “tự nguyện” đang trở thành áp lực không nhỏ với nhiều phụ huynh trước năm học mới (Ảnh minh họa: ChatGPT)

Theo như lời chị Kiều Khánh Ly, phụ huynh học sinh trường THCS Văn Quán, về sổ liên lạc điện tử, tác dụng của phần mềm này, gần như không hiệu quả đối với việc học của con, tính kết nối giữa gia đình với nhà trường cũng không cao:

“Cái sổ liên lạc điện tử em thấy sử dụng có hiệu quả đâu ví dụ em thấy để up điểm nhưng nó cũng không thường xuyên  với thêm mấy cái thông tin, ví dụ lâu lâu gửi tin nhắn thông báo hôm nay con nói chuyện riêng trong giờ với nó không update mang tính cá nhân từng trẻ ấy ”.

Trao đổi với hiệu trưởng trường THCS Văn Quán, cô giáo Trần Thị Yến cho biết, sổ liên lạc điện tử dùng để cập nhật thông tin chung của học sinh, như mục điểm danh cập nhật một tuần hai lần:

“Theo dõi các con từ tổ trưởng, lớp trưởng rồi các cô rồi một tuần 2 lần nhân viên người ta nhận thông tin từ cô giáo chủ nhiệm rồi người ta nhắn nếu như có một trường hợp nhầm lẫn”.

Một tuần 5 ngày, điểm danh 2 lần thông qua dữ liệu cập nhật từ cán bộ lớp, thực chất là những học sinh, hoặc cô giáo chủ nhiệm, đồng nghĩa với việc dữ liệu vừa cũ, vừa không chính xác. Vậy nên mới có chuyện học sinh đi học đầy đủ nhưng trên sổ liên lạc điện tử hiện thị học sinh vắng mặt:

“Tôi thấy cái phần mềm enet của trường con tôi không hiệu quả lắm. Thông tin chủ yếu nhà trường đưa đến thường là hôm nay con nói chuyện riêng trong giờ hoặc hôm nay con quên sách bài tập. Thậm chí, có hôm tôi đã xin phép cô giáo con nghỉ học vì ốm, nhưng trên enet đầu ngày lại gửi tin nhắn thông báo con đã đến lớp ở phần điểm danh”.

Tại kỳ họp thứ năm của HĐND TP Hà Nội, diễn ra từ ngày 14 đến 16/7, Ban Văn hóa - Xã hội (Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội) đã công bố báo cáo giám sát chuyên đề về các khoản thu chi trong trường học. Bản báo cáo lập tức thu hút sự chú ý dư luận khi chỉ ra hàng loạt khoản thu “núp bóng” thỏa thuận trá hình thông qua các chương trình bổ trợ.

Danh mục giám sát việc thực hiện bao gồm các khoản thu, mức thu, cơ chế quản lý thu, chi đối với các dịch vụ phục vụ, hỗ trợ hoạt động giáo dục, đào tạo được quy định tại Nghị quyết số 60 năm 2025.

Sổ liên lạc điện tử được kỳ vọng tăng kết nối nhà trường – gia đình, nhưng hiệu quả thực tế vẫn còn nhiều dấu hỏi (Ảnh minh họa: ChatGPT)

Mặc dù nhiều cơ sở giáo dục thực hiện đúng danh mục quy định, vẫn còn một số trường sử dụng sổ liên lạc điện tử, phần mềm quản lý học sinh trên cơ sở thỏa thuận với phụ huynh nhưng chưa được quy định cụ thể.  

Ngoài ra, việc tổ chức các dịch vụ như tiếng Anh liên kết, STEM, kỹ năng số, AI cũng không xác định rõ ràng giữa, còn có trường hợp quảng cáo chương trình học tích hợp song ngữ, dễ khiến cho phụ huynh học sinh hiểu lầm.

Thực tế ghi nhận, ở một trường tiểu học thuộc địa bàn phường Hoàng Liệt, TP. Hà Nội, các trung tâm Anh ngữ nhận đăng ký vào các lớp song ngữ với mức phí cao nhất lên đến hơn 3 triệu đồng một tháng.

Nhân viên tư vấn: Bên này các con học kiến thức mới

PV: Bên này thì là tiếng Anh liên kết thôi đúng không?

Nhân viên tư vấn: Đúng rồi ạ, cái này các con tính vào học bạ luôn

PV: Học này giờ giấc như nào em?

Nhân viên tư vấn: Các con học bình thường như trên lớp, một tuần có 2 tiết, thời khóa biểu tùy vào sắp xếp của nhà trường

PV: Chi phí thế nào em?

Nhân viên tư vấn: Chi phí là 3,2 triệu chưa bao gồm các khoản bình thường

Ngoại ngữ, STEM, AI, kỹ năng sống… liệu là cơ hội học tập hay những khoản phí bổ sung thiếu minh bạch? (Ảnh minh họa: ChatGPT)

Vấn đề ở chỗ, toàn bộ những khoản thu kiểu này các phụ huynh đều được ký văn bản thỏa thuận– một loại giấy tờ nhằm hợp thức hóa mọi khoản thu không nằm trong danh mục trên tinh thần tự nguyện một cách… miễn cưỡng.

Theo chuyên gia giáo dục Vũ Thu Hương, ban đầu các khoản thu ít thôi, càng về sau càng nhiều:

“Tâm lý của phụ huynh là họ rất muốn con được sung sướng do vậy nhà trường nói ra hoạt động gì đấy thì phụ huynh thấy hợp lý. Ban đầu con số cũng nhỏ thôi, càng ngày các trường càng làm quá lên, những khoản thu ngày càng vô lý, ngày càng nhiều”.

Trên thực tế, nhiều phụ huynh chia sẻ rằng, trong các cuộc họp, giáo viên chủ nhiệm hoặc Ban đại diện cha mẹ học sinh thường khéo léo lồng ghép các dịch vụ này vào thời khóa biểu chính khóa. Việc này tạo ra một áp lực vô hình nếu không ký vào đơn “tự nguyện”.

Sự nhập nhèm giữa chương trình bắt buộc với các dịch vụ thương mại liên kết đã biến các khoản thu ngoài danh mục trở thành nghĩa vụ đóng góp bắt buộc đối với nhiều gia đình.

Vẫn lúng túng quản lí học thêm dạy thêm

Một năm sau khi Thông tư 29 về dạy thêm, học thêm có hiệu lực, tình trạng dạy thêm, học thêm vẫn tồn tại, chi phí phụ huynh phải chi trả lại cao hơn...

Bấm xem >>