Bỏ IT chạy xe ôm: Hiệu trưởng Trường CNTT&TT Bách khoa nói gì về lựa chọn "lạ" của cựu sinh viên?

Mấy ngày qua, câu chuyện về anh Thiều Long Trọng – cựu sinh viên Đại học Bách khoa từ bỏ công việc lập trình viên sau 6 năm để chuyển sang chạy xe ôm công nghệ – thu hút nhiều sự chú ý và tranh luận trên mạng xã hội.

Cựu sinh viên Bách khoa bỏ việc chạy xe ôm

Từng tốt nghiệp Đại học Bách khoa Hà Nội, ra trường đạt mức lương trong mơ của nhiều người trẻ, thế nhưng chàng trai Ninh Bình Thiều Long Trọng vẫn quyết định nghỉ việc ở tuổi 31 sau 6 năm cống hiến cho nghề lập trình.

Được biết, quyết định nghỉ việc do áp lực công việc kéo dài khiến anh thường xuyên stress, đau đầu và cảm thấy cuộc sống rơi vào vòng lặp nhàm chán. Với anh, công việc mới mang lại cảm giác tự do, thư giãn và tinh thần tích cực hơn những ngày ngồi trong văn phòng.

Trước lựa chọn này, dư luận chia thành nhiều luồng ý kiến. Một bộ phận cho rằng anh đang “lãng phí” quãng thời gian học tập và từ bỏ một nghề nghiệp đáng mơ ước. Cũng có người cho rằng, giới trẻ ngày nay không chịu khó, dễ dàng bỏ cuộc đi tìm cơ hội trước mắt. Trong khi đó, không ít người khác bày tỏ sự đồng cảm, cho rằng được sống thoải mái, khỏe mạnh và hạnh phúc với công việc mình chọn mới là điều quan trọng nhất.

Câu chuyện của cựu sinh viên Bách khoa, làm IT với mức lương trong mơ nhưng bỏ đi làm xe ôm gây ý kiến trái chiều. Ảnh: CMH

"Không phải làm đúng ngành hay trái ngành mà là làm tốt công việc mình chọn và có khả năng phát triển lâu dài"

PGS. Tạ Hải Tùng, Hiệu trưởng Trường Công nghệ Thông tin và Truyền thông, Đại học Bách khoa Hà Nội, xác nhận đây là cựu sinh viên của trường. Tuy nhiên, PGS Tùng vui vẻ cho biết: "Câu chuyện không có gì xôn xao vì sau gần 8 năm làm Hiệu trưởng/Viện trưởng, tôi cũng có lúc muốn về bán cà phê hay trồng cây ban công".

Theo PGS. Tạ Hải Tùng: "Đôi khi thay đổi môi trường làm việc cũng là cách để tái tạo lại năng lượng. Niềm vui cuộc sống là điều quý giá nhất. Mọi thứ khác cơ bản cũng chỉ là ngắn hạn".

Trước câu chuyện sinh viên trường hot, đi làm công việc trong mơ nhưng lại bỏ việc làm xe ôm, trao đổi với PV Báo Dân Việt, PGS.TS Nguyễn Minh Thuyết, giảng viên cao cấp Khoa Kỹ thuật Vật liệu, Trường Vật liệu, Đại học Bách khoa Hà Nội, cho rằng việc sinh viên sau tốt nghiệp làm trái ngành không còn là hiện tượng hiếm gặp trong xã hội hiện đại, khi mỗi người đều có những lựa chọn và định hướng nghề nghiệp riêng.

Ngoài ra, theo PGS Thuyết, giáo dục ngày nay không còn mang tính đào tạo khép kín cho một nghề nghiệp cụ thể như trước mà hướng tới trang bị nền tảng tri thức và kỹ năng để người học có thể thích ứng linh hoạt với nhiều lĩnh vực nghề nghiệp khác nhau.

"Chúng ta không nên quá cứng nhắc với khái niệm “đúng ngành – trái ngành”, bởi ranh giới giữa các ngành nghề ngày càng không còn rõ nét trong bối cảnh thị trường lao động liên tục biến động. Điều quan trọng hơn cả là người học tìm được công việc phù hợp với năng lực, sở thích và mục tiêu sống của bản thân", PGS Thuyết cho hay.

Đối với học sinh đang đứng trước ngưỡng cửa chọn ngành, chọn nghề, PGS.TS Nguyễn Minh Thuyết khuyên các em cần hiểu rõ thế mạnh của bản thân, đồng thời chủ động trải nghiệm, tìm hiểu sớm về lĩnh vực mình quan tâm để đưa ra lựa chọn phù hợp. Theo PGS Thuyết, trải nghiệm thực tế là yếu tố quan trọng giúp học sinh nhận diện đúng năng lực, sở thích trước khi quyết định con đường tương lai.

Sau khi chọn được ngành nghề để theo học, các em cần chuẩn bị hành trang toàn diện, không chỉ tích lũy kiến thức chuyên môn mà còn phải rèn luyện kỹ năng mềm, khả năng thích ứng và tư duy linh hoạt. Trong nền kinh tế tri thức hiện nay, đây chính là những yếu tố then chốt quyết định năng lực cạnh tranh của người lao động trên thị trường lao động.

TS. Lê Viết Khuyến, Phó Chủ tịch Hiệp hội Các trường đại học, cao đẳng Việt Nam, cho rằng việc sinh viên tốt nghiệp rồi chuyển sang làm công việc khác, kể cả lao động phổ thông, là điều không thể nhìn nhận một chiều trong bối cảnh hiện nay.

Theo ông, trước đây, toàn bộ hệ thống giáo dục do Nhà nước bao cấp, đào tạo theo nhu cầu sử dụng và sinh viên sau khi ra trường được phân công công việc cụ thể. Khi đó, người học gần như không có quyền lựa chọn nghề nghiệp.

Hiện nay giáo dục chuyển sang đào tạo theo nhu cầu xã hội, người học phải tự chủ trong việc tìm kiếm việc làm. Việc lựa chọn làm ở đâu, làm nghề gì hoàn toàn phụ thuộc vào cá nhân, trừ một số lĩnh vực đặc thù như công an, quân đội.

Liên quan đến trường hợp một cựu sinh viên ngành Công nghệ thông tin, sau 6 năm làm việc đã chuyển sang chạy xe công nghệ, TS. Lê Viết Khuyến cho rằng đây là lựa chọn cá nhân, không nên vội quy kết cho chất lượng đào tạo hay thế hệ ngày nay không chịu khó, không đam mê, không hết mình vì công việc.

Theo ông, ngành công nghệ thông tin hiện vẫn là lĩnh vực có nhu cầu nhân lực cao, không thuộc nhóm “cung vượt cầu”. Do đó, việc một cá nhân rời bỏ nghề có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân như chưa phù hợp, chưa tìm được môi trường làm việc yêu thích hoặc lựa chọn lối sống khác.

TS Khuyến cũng chỉ ra thực tế, thị trường lao động hiện nay đang có sự dịch chuyển rõ rệt về giá trị nghề nghiệp. Nhiều công việc lao động dịch vụ, kỹ thuật trực tiếp như sửa chữa, xây dựng, dịch vụ gia đình… có thu nhập cao hơn so với một số công việc văn phòng, khiến người lao động có xu hướng lựa chọn theo thu nhập trước mắt.

Bên cạnh đó, trong một số giai đoạn, người lao động có thể ưu tiên công việc mang lại thu nhập nhanh để giải quyết nhu cầu tài chính cá nhân hoặc gia đình, trước khi quay trở lại theo đuổi nghề nghiệp chuyên môn hoặc đam mê lâu dài.

TS. Lê Viết Khuyến cũng cho rằng, yếu tố đam mê vẫn đóng vai trò quan trọng trong lựa chọn nghề nghiệp. Tuy nhiên, không phải ai cũng có điều kiện theo đuổi đam mê ngay từ đầu, bởi nhiều người buộc phải cân nhắc giữa đam mê và thu nhập.

“Có những người làm vì đam mê, thậm chí không đặt nặng thu nhập. Nhưng cũng có người phải ưu tiên cuộc sống trước. Mỗi người có một lựa chọn khác nhau”, ông chia sẻ.

Từ góc độ chính sách, ông Khuyến cho rằng các cơ quan quản lý cần tăng cường cung cấp thông tin về nhu cầu lao động, xu hướng thị trường để các cơ sở đào tạo điều chỉnh quy mô, ngành nghề phù hợp, tránh tình trạng mất cân đối cung – cầu.

Đồng thời, người học cũng cần chủ động tìm hiểu thị trường lao động, nâng cao năng lực thích ứng thay vì chỉ trông chờ vào tấm bằng.

“Trong bối cảnh hiện nay, lựa chọn nghề nghiệp là quyền của mỗi cá nhân. Điều quan trọng không phải là làm đúng ngành hay trái ngành mà là làm tốt công việc mình chọn và có khả năng phát triển lâu dài”, TS. Lê Viết Khuyến nhấn mạnh.