'Bóng ma do thám' của Mỹ lộ diện sau sự cố khi tham chiến tại Iran

Một máy bay không người lái (UAV) tàng hình tối mật RQ-180 của Mỹ bất ngờ lộ diện, sau khi phải hạ cánh khẩn cấp xuống Hy Lạp trong lúc tham gia chiến dịch nhằm vào Iran.

Sự việc xảy ra tại sân bay Larissa, nơi người dân địa phương mô tả đã nhìn thấy một "chiếc máy bay kỳ lạ, hoàn toàn khác biệt với bất cứ thứ gì từng xuất hiện trên bầu trời khu vực". Những nhân chứng gần căn cứ của Phi đội Chiến đấu 110 cho biết họ "không nói nên lời" trước hình dạng lạ thường và mức độ hiện đại của khí tài này.

Hình ảnh phỏng đoán về hình dáng của UAV RQ-180. (Nguồn: Hangar B Productions)

Dù Washington chưa xác nhận, nhiều nguồn tin cho rằng đây chính là RQ-180 – UAV trinh sát tầm cao, tầm xa (HALE) được phát triển trong bí mật tuyệt đối bằng ngân sách "đen" của Không quân Mỹ. Loại máy bay này được đồn đoán có khả năng tàng hình cực cao, hoạt động ở độ cao lớn trong thời gian dài và thậm chí có thể mang theo các hệ thống tác chiến điện tử để gây nhiễu hoặc tấn công hệ thống phòng không đối phương.

Sự xuất hiện của RQ-180 diễn ra trong bối cảnh Mỹ đang tăng cường mọi nguồn lực cho chiến dịch quân sự nhằm vào Iran sau khi phát động tấn công quy mô lớn từ cuối tháng 2. Trước những tổn thất đáng kể, bao gồm việc mất nhiều UAV MQ-9 Reaper và nguy cơ thiếu hụt đạn dược, Washington buộc phải điều động các khí tài tối tân nhất từ khắp nơi trên thế giới.

Trong đó, vai trò của RQ-180 đặc biệt quan trọng. Với khả năng trinh sát diện rộng và theo dõi mục tiêu liên tục, nó được xem là "con mắt trên bầu trời" giúp Mỹ và Israel phát hiện các bệ phóng tên lửa cơ động của Iran, những mục tiêu cực kỳ khó đánh do có thể di chuyển liên tục và chỉ lộ diện trong thời gian ngắn.

UAV trinh sát tàng hình RQ-170. (Nguồn: MW)

Tuy nhiên, việc chiếc UAV này phải hạ cánh khẩn cấp đặt ra nhiều câu hỏi. Hiện chưa rõ nó gặp sự cố kỹ thuật hay bị tác động trong quá trình hoạt động gần không phận Iran. Trong thời gian qua, hệ thống phòng không đa tầng của Tehran đã chứng tỏ hiệu quả đáng kể, buộc Mỹ và đồng minh phải hạn chế các phi vụ xâm nhập sâu, thay vào đó ưu tiên tấn công từ xa bằng tên lửa hành trình và đạn đạo.

Những rủi ro này không phải là mới. Trước đây, "đàn anh" của RQ-180 là RQ-170, từng bị Iran chiếm quyền điều khiển, gây chấn động giới quân sự. Công nghệ thu được từ sự cố đó sau này đã giúp Tehran phát triển các dòng UAV nội địa.

RQ-180 được cho là phiên bản nâng cấp toàn diện của RQ-170, với tầm bay xa hơn, khả năng tàng hình tốt hơn và hệ thống cảm biến hiện đại hơn nhiều. Máy bay được phát triển tại Khu vực 51 và chính thức đi vào hoạt động từ năm 2019, từng thực hiện các nhiệm vụ thử nghiệm ở những khu vực khắc nghiệt như Bắc Cực.