Chuyên gia Vũ Bảo Thắng: ‘Chuẩn năng lực’ để sinh viên ra trường làm việc được ngay

Theo ông Vũ Bảo Thắng, Phó Ban Phát triển Nguồn Nhân Lực Hiệp hội Thương mại Điện tử Việt Nam, khoảng cách giữa đào tạo và thực tiễn trong thương mại điện tử (TMĐT) đến từ việc thiếu một khung năng lực chung, đủ rõ và cập nhật theo thị trường.

Thưa ông, vì sao doanh nghiệp TMĐT thường phải đào tạo lại nhân sự mới ra trường?- TMĐT thay đổi rất nhanh: thuật toán sàn, hành vi người dùng, chính sách quảng cáo đều cập nhật liên tục. Sinh viên có nền tảng kiến thức, nhưng khi vào vận hành thực tế vẫn cần thời gian để chuyển từ “học để hiểu” sang “làm để tạo kết quả”.

Khoảng cách này gây ra hệ quả gì?- Với TMĐT, vài tháng làm quen có thể trở thành chi phí cơ hội lớn. Doanh nghiệp mất thời gian đồng bộ cách làm, người lao động trẻ thì chậm bắt nhịp trong một ngành vận hành theo nhịp thị trường.

Ông Thắng (thứ hai từ trái sang) làm mentor cho cuộc thi tìm kiếm nhà sáng tạo nội dung trẻ Hyper Creative

Theo ông, “điểm nghẽn” chính nằm ở đâu?- Là thiếu một “ngôn ngữ chung” về năng lực. Khi không có chuẩn tham chiếu, nhà trường không rõ nên dạy gì, doanh nghiệp khó xác định tiêu chí tuyển dụng, còn sinh viên thì học thiếu định hướng.

Nếu gói gọn, theo ông sinh viên cần những nhóm năng lực nào để “vào việc” nhanh?

- Tôi thường nhấn mạnh ba cụm năng lực:

Thứ nhất là năng lực nền: tự học, giải quyết vấn đề và sử dụng AI đúng cách. Trong TMĐT, tự học là kỹ năng nghề nghiệp, không phải lựa chọn. AI cũng vậy, là công cụ hỗ trợ tăng tốc, nhưng người làm vẫn phải hiểu bản chất để ra quyết định.

Thứ hai là năng lực dữ liệu và kiến thức nền về kinh doanh - marketing. TMĐT là một hệ thống kinh doanh, không chỉ là đăng sản phẩm và chạy quảng cáo. Sinh viên cần hiểu doanh thu, lợi nhuận, chi phí, phễu chuyển đổi và biết đọc số liệu để hành động, không chỉ để báo cáo.

Thứ ba là năng lực hiểu sàn và hành vi người dùng: thuật toán hiển thị, tiêu chí của một listing tốt, tác động của khuyến mãi đến biên lợi nhuận, sự khác biệt giữa nhóm khách “săn deal” và nhóm mua vì niềm tin. Đây là phần rất thực tế nhưng hiện còn thiếu trong nhiều chương trình đào tạo.

Ông Vũ Bảo Thắng, Phó Ban Phát triển Nguồn Nhân Lực - Hiệp hội Thương mại Điện tử ViệtNam

Những nhóm năng lực nào là cốt lõi?

- Theo tôi đó là năng lực tự học, giải quyết vấn đề và sử dụng AI đúng cách.

Chuẩn năng lực này mang lại giá trị gì?- Với doanh nghiệp như Meta Ecom Group, chuẩn năng lực giúp rút ngắn thời gian đào tạo. Với nhà trường, chuẩn năng lực hỗ trợ thiết kế đầu ra sát thực tiễn. Với sinh viên, chuẩn tạo lộ trình học tập rõ ràng. Chuẩn năng lực không tạo áp lực, mà là thước đo để mỗi bên cùng điều chỉnh và phát triển.

Cảm ơn ông!