Có những chiến thắng không chỉ được đo bằng tỉ số, mà còn bằng cảm giác để lại sau khi trận đấu khép lại. Khi U23 Việt Nam hạ gục Saudi Arabia, đó là một chiến công không mang dáng dấp của một cuộc “chịu trận rồi chờ thời”, cũng không phải khoảnh khắc ăn may hiếm hoi trước đối thủ lớn. Đó là chiến thắng của một đội bóng biết mình là ai, biết mình cần làm gì trong từng thời điểm của trận đấu. Lần đầu tiên sau nhiều năm, U23 Việt Nam bước ra sân chơi châu Á, trước một ông lớn hàng đầu mà không mang theo tâm thế sợ hãi, không vội vã hay mất bình tĩnh, mà thi đấu với sự đĩnh đạc, chủ động cùng bản lĩnh hiếm thấy – như một lời tuyên bố lặng lẽ nhưng rất rõ ràng về sự tiến bộ của các cấp độ đội tuyển bóng đá Việt Nam lúc này.
Sự thay đổi vị thế của bóng đá Việt Nam thông qua chiến thắng trước Saudi Arabia
Trong nhiều năm qua, khi các đội tuyển Việt Nam bước ra sân chơi châu Á và phải đối diện những “ông lớn” của khu vực, hình ảnh quen thuộc thường là một thế trận thiên về chịu đựng: lùi sâu phòng ngự, chờ cơ hội phản công và ưu tiên an toàn đến mức đôi khi cứ hễ có bóng là phá thật xa để giảm áp lực. Lối đá ấy không phải ngẫu nhiên hình thành, mà là sản phẩm của tương quan thể lực, kinh nghiệm và thực tế trình độ trong một giai đoạn dài. Nó từng giúp bóng đá Việt Nam tồn tại, thậm chí tạo nên những dấu mốc đáng nhớ, nhưng cũng dần trở thành một “phản xạ” ăn sâu vào tâm thế thi đấu mỗi khi gặp đối thủ mạnh: phòng ngự trước đã, còn cầm bóng hay kiểm soát trận đấu là điều xa xỉ.
Chính vì thế, hành trình của U23 Việt Nam tại Vòng chung kết U23 châu Á lần này trở nên đặc biệt đáng chú ý, bởi sự thay đổi không đến từ một khoảnh khắc bùng nổ đơn lẻ, mà đến từ cách đội bóng kiểm soát chính mình trong áp lực. Chiến thắng 1-0 trước U23 Saudi Arabia ở lượt trận cuối vòng bảng là lát cắt rõ nét nhất cho sự chuyển dịch ấy. Đó không chỉ là một trận thắng để khép lại vòng bảng với 9 điểm tuyệt đối, mà còn là lời khẳng định rằng U23 Việt Nam đang bước sang một trạng thái thi đấu khác: điềm tĩnh hơn, chủ động hơn và tự tin hơn vào cách chơi của mình.
Điểm cốt lõi khiến chiến thắng này mang ý nghĩa vượt ra ngoài tỉ số nằm ở chỗ U23 Việt Nam đã chủ động theo đúng nghĩa hiện đại của bóng đá. Khi không có bóng, đội bóng vẫn duy trì một khối phòng ngự kỷ luật, giữ cự ly đội hình hợp lý, không hoảng loạn trước sức ép và không để đối thủ dễ dàng xuyên phá. Nhưng sự khác biệt thật sự lại xuất hiện khi có bóng. Trước một đối thủ mạnh về thể lực, pressing quyết liệt và có lợi thế sân nhà như Saudi Arabia, U23 Việt Nam dù không kiểm soát bóng nhiều vẫn không còn tâm lý “giải nguy cho xong chuyện”. Thay vào đó là những pha triển khai từ sân nhà, những tình huống đập nhả ở cự ly ngắn, sự kiên nhẫn trong việc cầm nhịp và những pha thoát pressing được thực hiện khá mượt mà. Đó là dấu hiệu rõ ràng của một sự thay đổi về tâm thế: không còn đá để tồn tại, mà đá với ý thức kiểm soát những gì mình có thể kiểm soát.
Sự đĩnh đạc ấy cũng cho thấy chiến thắng không chỉ đến từ tinh thần hay nỗ lực cá nhân, mà là kết quả của sự chuẩn bị chiến thuật bài bản và tổ chức lối chơi hợp lý. U23 Việt Nam đã biết khi nào cần giảm nhịp để làm nguội sức ép, khi nào cần tăng tốc để tạo khác biệt, và quan trọng nhất là không tự đánh mất mình ở những thời điểm nhạy cảm. Đây chính là bước tiến về bản lĩnh thi đấu – điều mà bóng đá Việt Nam từng thiếu khi bước ra sân chơi châu lục.
U23 Việt Nam cần làm gì ở hành trình phía trước để duy trì cách chơi hiện đại đó
Chặng đường phía trước, trước mắt là trận tứ kết, vì thế không phải lúc để mơ xa hay tự tạo thêm áp lực. Điều U23 Việt Nam cần làm vẫn là chuẩn bị đúng như cách đã làm suốt từ đầu giải: đi chắc từng trận một, đặt sự ổn định và kiểm soát rủi ro lên hàng đầu. Vòng đấu loại trực tiếp không cho phép sai lầm được sửa chữa, nên việc giữ vững cấu trúc đội hình, duy trì khả năng thoát pressing, cầm nhịp có chọn lọc và hạn chế tối đa những quyết định nóng vội sẽ mang ý nghĩa sống còn. U23 Việt Nam không cần chạy theo tỷ lệ kiểm soát bóng, nhưng cần tiếp tục duy trì “kiểm soát chất”, tức là mỗi lần có bóng đều có mục đích, mỗi pha xử lý đều hướng tới việc giữ thế trận trong vùng an toàn của mình.
Vai trò của huấn luyện viên Kim Sang-sik trong việc khẳng định vị thế
Trong bối cảnh ấy, vai trò của huấn luyện viên Kim Sang-sik trở nên đặc biệt quan trọng. Dấu ấn của ông không chỉ nằm ở sơ đồ hay nhân sự, mà còn ở khả năng giữ nhịp tâm lý cho toàn đội. Nhiệm vụ lớn nhất của thầy Kim lúc này là giúp các cầu thủ tin tưởng tuyệt đối vào cách chơi đã mang lại hiệu quả, không quay lại bản năng phá bóng vì áp lực, cũng không nóng vội thay đổi để “làm khác đi” chỉ vì đã vào tứ kết. Việc tinh chỉnh chi tiết theo từng đối thủ, chuẩn bị sẵn các kịch bản cho những tình huống khó và giữ cho đội bóng sự bình tĩnh xuyên suốt 90 phút sẽ là chìa khóa để U23 Việt Nam tiếp tục hành trình của mình.
Nếu giữ được tâm thế ấy, tiếp tục đi chắc từng trận và trung thành với những giá trị đã tạo nên thành công từ đầu giải, U23 Việt Nam hoàn toàn có cơ sở để tin rằng hành trình tại U23 châu Á năm nay không chỉ dừng lại ở một vòng bảng đáng nhớ, mà còn có thể trở thành dấu mốc cho sự trưởng thành thực sự của một thế hệ cầu thủ mới với những trận chiến quan trọng sắp tới.