Những drama từng có trong lịch sử
Quả bóng Vàng là danh hiệu cá nhân mà gần như mọi ngôi sao đều khao khát, nhưng lịch sử của giải thưởng này chưa bao giờ chỉ có ánh hào quang. Thể lệ từng thay đổi nhiều lần, thành phần bỏ phiếu cũng không cố định, thậm chí có năm thời hạn bình chọn được kéo dài giữa lúc cuộc đua đang rất căng thẳng.
Pelé và Maradona từng không đủ điều kiện tranh giải, Sneijder đứng đầu lá phiếu của giới truyền thông năm 2010 nhưng vẫn về thứ 4, còn Lewandowski mất luôn cơ hội được bình chọn vào năm 2020. Đó là những góc khuất khiến Quả bóng Vàng luôn đi kèm tranh luận.
Pelé và Maradona từng không có cửa tranh giải
Từ năm 1956 đến hết 1994, Quả bóng Vàng chỉ dành cho cầu thủ mang quốc tịch châu Âu. Bởi vậy, những huyền thoại Nam Mỹ như Pelé hay Diego Maradona dù xuất sắc đến đâu cũng không thể giành danh hiệu này. Đến năm 1995, quy định mới được mở rộng cho cầu thủ mọi quốc tịch đang thi đấu tại châu Âu.
George Weah lập tức trở thành cầu thủ châu Phi đầu tiên chiến thắng. Từ năm 2007, mọi cầu thủ trên thế giới mới được phép cạnh tranh, không còn giới hạn về quốc tịch hay nơi thi đấu. Đây cũng là lý do số Quả bóng Vàng không thể trở thành thước đo duy nhất khi đặt các huyền thoại thuộc nhiều thời đại cạnh nhau.
Sneijder và cuộc bầu chọn đặc biệt năm 2010
Giai đoạn 2010–2015, Quả bóng Vàng hợp nhất với giải Cầu thủ hay nhất thế giới của FIFA. HLV trưởng, đội trưởng các tuyển quốc gia và giới truyền thông cùng tham gia bỏ phiếu. Năm 2010, Messi chiến thắng với 22,65%, Iniesta đạt 17,36%, Xavi 16,48%, còn Sneijder chỉ có 14,48%.
Tuy nhiên, riêng phiếu của giới truyền thông lại đưa Sneijder lên đầu với 7,70%, trước Iniesta 7,53%, Xavi 5,96% và Messi 4,38%. Tiền vệ Hà Lan khi ấy vừa cùng Inter giành cú ăn 3, đồng thời đưa đội tuyển Hà Lan vào chung kết World Cup. Nếu sử dụng cách bầu cũ chỉ dành cho các nhà báo, kết quả năm đó đã hoàn toàn khác.
Ronaldo và cuộc tranh cãi năm 2013
Một trong những kỳ bình chọn gây tranh luận nhất diễn ra năm 2013. Thời hạn ban đầu kết thúc ngày 15/11, nhưng FIFA sau đó kéo dài đến 29/11 vì số phiếu gửi về chưa đủ. Những người đã bỏ phiếu còn được phép thay đổi lựa chọn. Trong quãng thời gian được gia hạn, Cristiano Ronaldo lập hat-trick giúp Bồ Đào Nha thắng Thụy Điển 3-2 và giành vé dự World Cup 2014.
Ronaldo sau đó vượt Messi và Franck Ribéry để giành Quả bóng Vàng. Đến nay, không có bằng chứng cho thấy FIFA thay đổi thời hạn nhằm giúp Ronaldo, nhưng việc một màn trình diễn lớn xuất hiện đúng thời điểm bình chọn được mở lại khiến cuộc đua năm ấy đến nay vẫn còn được nhắc tới.
Quả bóng Vàng mà Lewandowski bị tước bỏ
Năm 2020, France Football quyết định không trao Quả bóng Vàng do ảnh hưởng của đại dịch Covid-19. Robert Lewandowski vì thế mất cơ hội cạnh tranh trong năm hay nhất sự nghiệp. Tiền đạo Bayern ghi 34 bàn tại Bundesliga, 15 bàn tại Champions League và cùng CLB giành Bundesliga, Cúp Quốc gia Đức cùng Champions League.
Anh còn đoạt giải Cầu thủ nam xuất sắc của UEFA và FIFA trong năm đó. Không thể khẳng định Lewandowski chắc chắn sẽ thắng Quả bóng Vàng vì cuộc bỏ phiếu chưa diễn ra, nhưng bảng thành tích của ngôi sao Ba Lan năm đó đủ xuất sắc để trở thành ứng viên hàng đầu.
Vinicius, Rodri và cuộc tẩy chay năm 2024
Tranh cãi tiếp tục xuất hiện ở lễ trao giải năm 2024. Vinicius Junior được xem là một trong những ứng viên sáng giá sau mùa giải cùng Real Madrid vô địch La Liga và Champions League, nhưng người chiến thắng cuối cùng lại là Rodri. Tiền vệ Man City vừa vô địch Ngoại hạng Anh, vừa cùng Tây Ban Nha đăng quang EURO 2024 và sau đó được trao Quả bóng Vàng. Vinicius về thứ 2.
Trước lễ trao giải, Real Madrid quyết định không cử đại diện tới Paris sau khi biết Vinicius không chiến thắng. Điều khiến sự việc càng gây chú ý là chính Real Madrid vẫn được trao danh hiệu CLB nam hay nhất năm, còn Carlo Ancelotti nhận giải HLV nam xuất sắc. Việc cả phái đoàn Real vắng mặt biến lễ trao giải thành một trong những kỳ Quả bóng Vàng gây tranh luận mạnh nhất những năm gần đây. Cuộc đua Rodri - Vinicius cũng nhắc lại vấn đề quen thuộc của giải thưởng này, mỗi lá phiếu có thể đặt trọng số khác nhau vào danh hiệu tập thể, màn trình diễn cá nhân hay thành tích ở đội tuyển.
Lịch sử giải thưởng vì thế luôn có một phần rất khó tách khỏi yếu tố con người, luật chơi và hoàn cảnh của từng thời kỳ.