Cuộc đua ngôi vương Đông Nam Á: Ai sẽ khẳng định sức mạnh tại FIFA ASEAN Cup 2026?

Khi thắng lợi quan trọng hơn vẻ đẹp

Trong bóng đá hiện đại, “dựng xe buýt” thường được dùng để chỉ một đội kéo phần lớn quân số xuống thấp, bịt kín khu vực trước khung thành và chấp nhận nhường bóng cho đối thủ. Cách chơi ấy dễ bị chê là tiêu cực, nhưng lịch sử nhiều lần chứng minh kiểm soát bóng nhiều hay tấn công đẹp mắt không đồng nghĩa sẽ chiến thắng.

U17 Indonesia từng đưa ra một ví dụ rất rõ tại U17 châu Á 2025. Gặp U17 Hàn Quốc ở trận mở màn bảng C, đội bóng của Nova Arianto chỉ kiểm soát khoảng 29% bóng, chịu sức ép gần như suốt trận và chỉ có 2 cú sút trúng đích. Hàn Quốc giữ 71% bóng, tung ra nhiều pha dứt điểm hơn nhưng không thể ghi bàn. Đến phút bù giờ thứ 2, Evandra Florasta sút phạt đền không thành công rồi đá bồi ghi bàn duy nhất, giúp Indonesia thắng 1-0.

Indonesia không hoàn toàn “dựng xe buýt” theo nghĩa cực đoan, nhưng tư tưởng rất rõ: bảo vệ khu vực nguy hiểm trước, chịu đựng sức ép và chờ đúng một cơ hội để kết liễu đối thủ.

Mourinho và chiếc xe buýt nổi tiếng

José Mourinho là người khiến cụm từ “dựng xe buýt” trở nên phổ biến trong bóng đá Anh. Sau trận Chelsea hòa Tottenham 0-0 tại Stamford Bridge năm 2004, ông phàn nàn rằng đối thủ đã “mang chiếc xe buýt tới và để nó trước khung thành”.

Trớ trêu ở chỗ sau này chính Mourinho thường xuyên bị gắn với cách chơi ấy.

Porto vô địch Champions League 2003/04 bằng một tập thể cực kỳ kỷ luật, biết khi nào giữ bóng, khi nào kéo đội hình xuống và đặc biệt nguy hiểm ở các pha chuyển trạng thái. Đội bóng của Mourinho không chỉ phòng ngự, nhưng luôn đặt khả năng kiểm soát rủi ro lên rất cao.

Màn trình diễn nổi tiếng hơn diễn ra tại Camp Nou năm 2010. Inter đã thắng Barcelona 3-1 ở lượt đi bán kết Champions League, rồi mất Thiago Motta vì thẻ đỏ ngay trong 30 phút đầu trận lượt về. Với 10 người, Inter lùi gần như toàn bộ đội hình về phần sân nhà, chịu trận và chỉ thua 0-1. Tổng tỷ số 3-2 đưa họ vào chung kết rồi hoàn tất cú ăn 3.

Herrera biến phòng ngự thành quyền lực

Trước Mourinho nhiều thập niên, Helenio Herrera đã đưa tư duy phòng ngự có tổ chức lên đỉnh cao cùng Inter những năm 1960.

Herrera không phải người phát minh catenaccio, nhưng Grande Inter của ông trở thành hình mẫu nổi tiếng nhất. Một hậu vệ quét chơi phía sau tuyến phòng ngự, khoảng cách giữa các cầu thủ được giữ rất chặt, trong khi đội sẵn sàng phản công nhanh ngay khi đoạt bóng.

Hiệu quả thể hiện qua danh hiệu. Inter của Herrera giành 3 Serie A, 2 Cúp C1 châu Âu liên tiếp năm 1964 và 1965 cùng 2 Cúp Liên lục địa.

Diego Simeone sau này xây Atlético Madrid với nhiều nét tương tự về tư tưởng. Từ cuối năm 2011, ông biến đội bóng thành một trong những tập thể khó bị đánh bại nhất châu Âu nhờ kỷ luật vị trí, cường độ tranh chấp và khả năng chuyển từ phòng ngự sang tấn công.

Thành quả là 2 La Liga, 2 Europa League cùng 2 lần vào chung kết Champions League.

Capello, Conte và giá trị của sự chắc chắn

Fabio Capello cũng không xây dựng danh tiếng bằng thứ bóng đá phóng khoáng. AC Milan dưới thời ông nổi bật bởi khả năng kiểm soát trận đấu và phòng ngự chắc chắn. Giai đoạn 1991-1996, Capello giành 4 Serie A, 1 Champions League và 3 Siêu cúp Italia.

Antonio Conte lại phát triển cách tiếp cận khác với hàng thủ 3 người và các cầu thủ chạy cánh hoạt động liên tục. Juventus mùa 2011/12 chỉ thủng lưới 20 bàn trên đường tới chức vô địch Serie A bất bại, mở đầu chuỗi 3 danh hiệu quốc nội liên tiếp dưới tay Conte.

Tại Chelsea, ông tiếp tục thành công ngay mùa đầu. Đội bóng thành London vô địch Ngoại hạng Anh 2016/17 với 93 điểm và 30 chiến thắng.

Phong cách ấy từng khiến Jürgen Klopp khó chịu. Sau trận Liverpool hòa Tottenham của Conte 1-1 năm 2022, Klopp thừa nhận không thích cách đối thủ chơi với khối phòng ngự thấp, dù ông vẫn tôn trọng hiệu quả và khả năng phản công của họ.

Allegri và nghệ thuật thắng theo hoàn cảnh

Massimiliano Allegri là một ví dụ khác của trường phái thực dụng. Trong nhiệm kỳ đầu tại Juventus từ 2014 đến 2019, ông giành 5 Serie A liên tiếp, 4 Cúp Italia và 2 lần đưa đội vào chung kết Champions League.

Juventus của Allegri không phải lúc nào cũng lùi sâu. Điểm đặc trưng nằm ở khả năng thay đổi cách chơi tùy đối thủ, quản lý lợi thế và chấp nhận phòng ngự thấp khi trận đấu yêu cầu.

Chính vì vậy, gom tất cả những HLV này vào một khái niệm “dựng xe buýt” là quá đơn giản. Herrera, Mourinho, Simeone, Capello, Conte hay Allegri sử dụng hệ thống và cách pressing khác nhau.

Điểm chung nằm ở tư tưởng: bóng đá không chấm điểm cho vẻ đẹp. Khi hoàn cảnh buộc phải bảo vệ tỷ số, họ sẵn sàng hy sinh quyền kiểm soát bóng, kéo đội hình xuống thấp và khiến đối thủ phải tìm đường xuyên qua một bức tường đông người. Từ U17 Indonesia trước Hàn Quốc đến Inter trước Barcelona, lịch sử đã nhiều lần chứng minh một đội bóng không cần chơi đẹp hơn để trở thành đội chiến thắng.

Hà Nội rực cháy trong ngày Chủ tịch FIFA dự khán

Chủ tịch FIFA Gianni Infantino trực tiếp có mặt tại sân Mỹ Đình tối 26/8 để theo dõi chung kết lượt về ASEAN Cup 2026 giữa Việt Nam và Thái Lan. Trước hơn 38.000 khán giả, 2 đội hòa 2-2 trong một trận đấu căng thẳng, giúp Việt Nam bảo vệ thành công chức vô địch với tổng tỷ số 4-2 sau 2 lượt.

Sau tiếng còi mãn cuộc, Infantino xuống sân dự lễ trao giải và trực tiếp trao cúp cho đội tuyển Việt Nam.

Ấn tượng mạnh với bầu không khí tại Mỹ Đình

Sau trận đấu, Infantino dành phần lớn chia sẻ cho không khí ông trực tiếp chứng kiến tại Hà Nội. Chủ tịch FIFA mô tả việc theo dõi trận chung kết lượt về tại một sân vận động kín khán giả là trải nghiệm đặc biệt, với sự cuồng nhiệt kéo dài từ trên khán đài đến những màn ăn mừng sau trận.

Ông gửi lời chúc mừng nồng nhiệt tới đội tuyển Việt Nam và gọi thầy trò Kim Sang-sik là nhà vô địch hoàn toàn xứng đáng. Infantino cũng xem Việt Nam là một trong những thế lực của bóng đá Đông Nam Á, trong bối cảnh đội tuyển vừa lần thứ 4 đăng quang ở giải vô địch khu vực.

Một chức vô địch trước chính người hâm mộ

Điều gây ấn tượng với Infantino không dừng ở kết quả. Việt Nam lên ngôi ngay tại Mỹ Đình, trước hàng vạn khán giả chờ đợi khoảnh khắc đội tuyển bảo vệ thành công danh hiệu.

Sau trận, không khí ăn mừng tiếp tục lan ra nhiều tuyến phố Hà Nội. Infantino trở về khách sạn nhưng vẫn trực tiếp chứng kiến dòng người xuống đường mừng chức vô địch.

Đó cũng là hình ảnh phù hợp với nhận xét của ông về sức sống của bóng đá Việt Nam: một đội tuyển có vị thế hàng đầu khu vực và lượng người hâm mộ luôn tạo ra bầu không khí rất đặc biệt trong những trận đấu lớn.

Thái Lan cũng nhận được lời khen

Infantino không chỉ nói về đội chiến thắng. Ông dành lời ghi nhận cho Thái Lan sau màn trình diễn quyết liệt tại Mỹ Đình.

Đội khách mở tỷ số từ phút 12, sau đó có cơ hội rất lớn để cân bằng tổng tỷ số nhưng Kakana Khamyok sút hỏng phạt đền. Thái Lan vẫn tiếp tục gây sức ép và một lần nữa vượt lên trong hiệp 2, trước khi bàn phản lưới ở phút bù giờ khiến trận đấu kết thúc 2-2.

Chủ tịch FIFA đánh giá những nỗ lực ấy giúp trận chung kết trở nên hấp dẫn và giàu cảm xúc hơn, dù chức vô địch cuối cùng thuộc về Việt Nam.

Lời chúc dành cho những người tổ chức giải

Infantino cũng gửi lời chúc mừng tới Chủ tịch VFF Trần Quốc Tuấn, Chủ tịch AFF Khiev Sameth và đội ngũ tổ chức ASEAN Cup 2026.

Với người đứng đầu FIFA, một sân Mỹ Đình kín khán giả, trận chung kết giàu kịch tính và cảnh người hâm mộ ăn mừng sau chức vô địch là những hình ảnh thể hiện sức hút của bóng đá Đông Nam Á.

Trong chuyến thăm Việt Nam lần này, Infantino cũng khẳng định FIFA sẵn sàng tiếp tục hỗ trợ quá trình phát triển bóng đá Việt Nam. Ông xem những giải đấu như ASEAN Cup là một phần trong mục tiêu rộng hơn của FIFA: đồng hành cùng các liên đoàn thành viên để mở rộng và nâng chất lượng bóng đá ở mọi khu vực trên thế giới.

Đội tuyển Thái Lan khép lại hành trình tại ASEAN Hyundai Cup 2026 với ngôi á quân, sau khi hòa Việt Nam 2-2 ở lượt về chung kết và thua chung cuộc 2-4. Ngay sau trận, cựu HLV trưởng Kiatisuk Senamuang đã có động thái gây chú ý khi gửi lời nhắn ngắn gọn nhưng ý nghĩa dành cho cả đội nhà lẫn đối thủ.

Hai câu dành cho cả Thái Lan và Việt Nam

Trên trang cá nhân, Kiatisuk viết: “Hôm nay đội tuyển Thái Lan của chúng ta ai cũng đã chơi tốt. Và xin chúc mừng đội tuyển Việt Nam”. Chỉ với 2 câu, cựu thuyền trưởng “Voi chiến” vừa ghi nhận nỗ lực của các cầu thủ Thái Lan, vừa thể hiện sự tôn trọng với đội tuyển Việt Nam sau khi đối thủ bảo vệ thành công chức vô địch.

Không có lời trách móc hay phân tích chuyên môn, thông điệp của Kiatisuk tập trung vào tinh thần thi đấu của đội nhà và kết quả cuối cùng của trận chung kết.

Một đội hình có nhiều cầu thủ trẻ

Tuyển Thái Lan dự giải với nhiều cầu thủ trẻ và những gương mặt mới trong đội hình. Dù vậy, họ vẫn vượt qua các vòng đấu để góp mặt ở trận chung kết, trước khi dừng lại với vị trí á quân.

Yotsakon Burapha là một trong những gương mặt trẻ nổi bật nhất. Tiền đạo 21 tuổi ghi bàn mở tỷ số ở phút 12 trong trận lượt về tại Mỹ Đình và sau đó được trao danh hiệu Cầu thủ trẻ xuất sắc nhất ASEAN Hyundai Cup 2026. Trong bối cảnh ấy, lời động viên của Kiatisuk phù hợp với một tập thể đang có nhiều cầu thủ trẻ tích lũy kinh nghiệm ở cấp đội tuyển.

Những lời động viên sau trận

Sau chung kết, Yotsakon Burapha bày tỏ sự tiếc nuối vì Thái Lan có những thời điểm đứng trước cơ hội thay đổi cục diện nhưng không tận dụng được. Tiền đạo này cũng cho rằng toàn đội đã làm hết sức và gửi lời chúc mừng tới tuyển Việt Nam.

HLV Anthony Hudson cũng nói ông rất tự hào về các học trò và những gì toàn đội đã thể hiện trong suốt giải. Nhà cầm quân người Anh đánh giá cao sự tiến bộ của nhóm cầu thủ trẻ, đồng thời thừa nhận Việt Nam đã tận dụng tốt hơn những thời điểm quyết định trong hai lượt chung kết.

Trong những phản ứng sau trận, lời nhắn của Kiatisuk tiếp tục thể hiện sự ủng hộ dành cho thế hệ hiện tại của tuyển Thái Lan, đồng thời dành sự tôn trọng cho Việt Nam sau chức vô địch Đông Nam Á thứ hai liên tiếp.

Mbappe làm điểm tựa cho lối chơi mới

Kylian Mbappe ghi hat-trick giúp Real Madrid thắng Real Sociedad 4-1 tại Bernabeu, qua đó duy trì thành tích toàn thắng sau 2 trận đầu tiên tại La Liga. Nhưng điều Jose Mourinho hài lòng không dừng ở 3 bàn thắng. Ông đặc biệt nhấn mạnh cách tiền đạo người Pháp tham gia vào lối chơi, sẵn sàng lùi xuống nhận bóng và phối hợp thay vì chỉ đứng phía trên chờ cơ hội dứt điểm.

Real thực tế đã trải qua hiệp một không dễ dàng. Mbappe mở tỷ số phút 40 sau đường chuyền của Federico Valverde, nhưng chỉ 4 phút sau Luka Sučić gỡ hòa cho Real Sociedad. Đội chủ nhà bước vào giờ nghỉ với tỷ số 1-1 và một hệ thống pressing chưa hoạt động như Mourinho mong muốn.

Mbappe không chỉ đứng chờ bàn thắng

Real thay đổi rõ sau giờ nghỉ. Phút 60, Mbappe phối hợp nhanh với Jude Bellingham trong vòng cấm rồi dứt điểm một chạm nâng tỷ số lên 2-1. Chỉ 8 phút sau, Bellingham đoạt bóng ngay trong vòng cấm đối phương và chuyền cho Vinicius Junior ghi bàn thứ 3.

Đến phút 80, Vinicius đáp lại bằng đường kiến tạo để Mbappe bấm bóng qua thủ môn Álex Remiro, hoàn tất hat-trick.

Mourinho đặc biệt thích cách Mbappe xuất hiện trong quá trình triển khai. Ông không xem tiền đạo 27 tuổi là mẫu số 9 chỉ chờ những người phía sau tạo cơ hội. Khi Real gặp khó trong việc đưa bóng lên, Mbappe có thể lùi xuống, nhận bóng rồi phối hợp với Bellingham trước khi tăng tốc hướng về khung thành.

Chính khả năng tham gia từ sớm vào một đợt tấn công khiến ảnh hưởng của Mbappe lớn hơn con số 3 bàn.

Ngôi sao lớn vẫn phải nằm trong tập thể

Mourinho cũng nói rõ cách ông làm việc với những cầu thủ ở đẳng cấp cao nhất. Với những người như Mbappe, Vinicius hay Bellingham, HLV không cần chỉ dẫn quá nhiều về kỹ thuật cá nhân. Công việc quan trọng hơn là giúp họ vận hành trong cùng một cấu trúc.

Trận gặp Sociedad là ví dụ. Valverde tạo ra bàn đầu tiên bằng pha dẫn bóng từ phần sân nhà. Bellingham tham gia trực tiếp vào 2 bàn tiếp theo. Vinicius ghi 1 bàn rồi kiến tạo cho Mbappe hoàn tất hat-trick.

Mbappe nổi bật nhất, nhưng cả 4 bàn đều xuất phát từ sự kết nối giữa nhiều vị trí.

Mourinho vì thế vừa gọi tiền đạo người Pháp là một cầu thủ đặc biệt, vừa lập tức kéo câu chuyện trở lại tập thể. Ông nhìn thấy ở Mbappe khát khao làm nên lịch sử với Real Madrid, nhưng muốn khát khao ấy phục vụ cho mục tiêu chung.

Real thay đổi trận đấu sau giờ nghỉ

Điểm khiến Mourinho hài lòng còn nằm ở phản ứng của toàn đội. Hiệp một, Real không tìm được điểm gây sức ép phù hợp và phải chấp nhận để Sociedad giữ bóng nhiều hơn. Thay vì nóng vội, đội hình giữ cự ly rồi chờ giờ nghỉ để điều chỉnh.

Hiệp hai hoàn toàn khác. Real tăng tốc, đoạt bóng cao hơn và ghi 3 bàn trong 20 phút. Mourinho thậm chí cho rằng đội chủ nhà còn đủ cơ hội để ghi 5 hoặc 6 bàn.

Đó là kiểu phản ứng ông muốn nhìn thấy ở một đội bóng phải chịu sức ép chiến thắng mỗi tuần: không mất kiểm soát khi trận đấu diễn ra trái dự tính, rồi tăng tốc khi tìm được cách khai thác đối thủ.

6 điểm và một Mbappe ở trung tâm

Real đã thắng Espanyol 2-1 ở trận đầu rồi đánh bại Real Sociedad 4-1, có trọn 6 điểm và tạm vươn lên dẫn đầu La Liga trước khi Barcelona đá trận thứ 2 gặp Athletic Bilbao.

Mourinho vẫn cho rằng đội bóng cần thời gian vì quá trình chuẩn bị mùa giải bị chia cắt, một số cầu thủ có gần 40 buổi tập trong khi những người trở lại muộn sau World Cup mới chỉ tập vài buổi.

Nhưng sau 2 trận, vai trò của Mbappe đã hiện lên khá rõ. Anh vẫn là người kết thúc những đợt tấn công, nhưng không bị giới hạn ở nhiệm vụ ghi bàn. Mourinho muốn tiền đạo người Pháp tham gia sâu hơn vào cách Real đưa bóng lên, kết nối với Bellingham và Vinicius rồi xuất hiện trở lại ở khu vực nguy hiểm.

Hat-trick trước Sociedad là phần nổi bật nhất. Thứ Mourinho quan tâm hơn là cách Mbappe tạo ảnh hưởng ngay cả trước khi cú sút cuối cùng xuất hiện.

Áo số 20 và giấc mơ Old Trafford

Chỉ 3 ngày sau thất bại 0-2 trước Hull City ở vòng mở màn Ngoại hạng Anh, Manchester United chính thức công bố Carlos Baleba. Tiền vệ 22 tuổi chuyển tới từ Brighton với 65 triệu bảng phí đảm bảo và 5 triệu bảng phụ phí, ký hợp đồng đến tháng 6/2031 kèm lựa chọn gia hạn thêm 1 năm.

Baleba nhận áo số 20, số áo từng gắn với Ole Gunnar Solskjær, Robin van Persie và gần nhất là Diogo Dalot. Trong ngày ra mắt, anh gọi MU là “câu lạc bộ trong mơ” và xem cơ hội khoác áo đội bóng tại Old Trafford là một vinh dự.

Tuyến giữa được xây lại gần như hoàn toàn

Baleba là tiền vệ thứ 3 cập bến Old Trafford trong hè này, sau Youri Tielemans và Andrey Santos. Tielemans có giá 35 triệu bảng, Santos 48 triệu bảng ban đầu, còn Baleba 65 triệu bảng. Như vậy, MU đã đầu tư 148 triệu bảng phí đảm bảo cho 3 cầu thủ ở khu trung tuyến, con số có thể tăng lên khoảng 155 triệu bảng nếu toàn bộ phụ phí được kích hoạt.

Sự thay đổi xuất phát từ khoảng trống Casemiro để lại và chấn thương dài hạn của Manuel Ugarte. Michael Carrick giờ có Tielemans, Santos, Kobbie Mainoo và Baleba cho những vị trí trung tâm, bên cạnh những cầu thủ có thể được điều chỉnh vai trò tùy trận.

Tuy nhiên, Baleba chưa thể giúp MU ngay lập tức. Anh đang điều trị chấn thương mắt cá gặp phải trong giai đoạn chuẩn bị mùa giải và được dự kiến trở lại khoảng giữa tháng 9.

Một tiền vệ giàu sức mạnh và khả năng đoạt bóng

MU đã theo Baleba từ hè 2025, thời điểm Brighton định giá anh quanh 100 triệu bảng, thậm chí muốn tiến gần mức 115 triệu bảng từng thu về từ Moisés Caicedo. Khi đó, MU không tiếp tục theo đuổi. Một năm sau, mức giá giảm đáng kể và họ hoàn tất thương vụ với tối đa 70 triệu bảng.

Phong độ tốt nhất của Baleba giải thích vì sao MU vẫn kiên trì. Mùa 2024/25, anh dẫn đầu Brighton với 76 pha tắc bóng, 44 lần cắt bóng và 187 lần thu hồi bóng. Trong nhóm tiền vệ Ngoại hạng Anh, tổng số pha tắc bóng cộng cắt bóng của anh đứng thứ 6, còn số lần kéo bóng tiến lên mỗi 90 phút đứng thứ 4.

Mùa 2025/26 thiếu ổn định hơn, nhưng Baleba vẫn thuộc nhóm 8% cầu thủ tốt nhất giải về tổng số lần tắc bóng cộng cắt bóng và nhóm 1% đầu về khả năng giành bóng hai. Đó là những phẩm chất Carrick cần ở một tuyến giữa từng thiếu tốc độ và sức tranh chấp.

Từ cuộc săn một số 6 đến 3 bản hợp đồng

Trước Baleba, MU đã khảo sát hàng loạt tiền vệ. Elliot Anderson, Sandro Tonali và Adam Wharton đều nằm trong nhóm mục tiêu hàng đầu để thay Casemiro, trong khi Mateus Fernandes cũng từng được xem xét. Anderson cuối cùng sang Manchester City, Tonali chọn Tottenham, Crystal Palace giữ Wharton, còn Fernandes cũng không tới Old Trafford.

MU vì thế không đặt toàn bộ ngân sách vào một bản hợp đồng trị giá khoảng 100 triệu bảng. Họ chia khoản đầu tư cho Tielemans, Santos và cuối cùng là Baleba, tạo ra 3 kiểu tiền vệ khác nhau: kinh nghiệm và khả năng chuyền bóng của Tielemans, sự cơ động của Santos và sức mạnh tranh chấp của Baleba.

Khoản tiền tối đa khoảng 155 triệu bảng rất lớn, nhưng ít nhất Carrick giờ có chiều sâu tốt hơn cho mùa giải mà MU trở lại Champions League.

Thị trường chưa kết thúc sau Baleba

Baleba giải quyết phần lớn nhu cầu ở giữa sân nhưng chưa khép lại kế hoạch chuyển nhượng. MU vẫn ưu tiên tìm thêm hậu vệ trái, trong bối cảnh những cái tên như Alejandro Balde, David Raum và Antonee Robinson đã được cân nhắc.

Khả năng mua thêm tiền đạo phụ thuộc nhiều vào tương lai Joshua Zirkzee. Nếu cầu thủ Hà Lan rời Old Trafford, MU có thể tìm một phương án dự phòng cho Benjamin Šeško trước khi thị trường đóng cửa.

Trước mắt, Carrick phải chuẩn bị cho trận tiếp Ipswich Town ngày 30/8 mà chưa có Baleba. Thất bại 0-2 trước Hull đã phơi ra vấn đề ở cả khả năng tạo cơ hội lẫn phòng ngự. Baleba là khoản đầu tư cho phần còn lại của mùa giải, nhưng những ngày cuối kỳ chuyển nhượng vẫn có thể quyết định xem liệu MU đã ưng ý với tất cả những bản hợp đồng họ mang về trong hè này hay chưa. Hãy chờ xem!