

Mikel Arteta tiếp quản Arsenal trong giai đoạn được xem là chạm đáy của "Pháo thủ". Nhưng sau ba mùa liên tiếp cán đích ở vị trí á quân, chức vô địch Ngoại hạng Anh mùa giải 2025/26 chính là thành quả xứng đáng nhất cho hành trình lột xác toàn diện mà ông đã tạo ra tại đội bóng thành London.
Từ “đống đổ nát” đến ngai vàng Ngoại hạng Anh
Arteta đến Arsenal vào năm 2019, công việc đầu tiên của ông trong vai trò HLV trưởng, khi “Pháo thủ” rơi vào giai đoạn mất phương hướng. Đội hình là tập hợp chắp vá của những bản hợp đồng đắt giá nhưng thiếu cân bằng. Người hâm mộ Arsenal dần mất kết nối. Những tiêu chuẩn từng làm nên “Pháo thủ” đã bị bào mòn.


Arteta giúp Arsenal chấm dứt cơn khát danh hiệu Ngoại hạng Anh kéo dài 22 năm
Cuộc cải tổ diễn ra toàn diện, và Arteta là một trong số rất ít nhân tố còn hiện diện xuyên suốt. Arsenal từng bị xem là mềm yếu, dễ bị áp đảo, nhưng giờ đây được định hình bởi sự lì lợm và tinh thần chiến đấu mạnh mẽ, đến mức Pep Guardiola mô tả họ là một trong những tập thể giàu tính cạnh tranh nhất ông từng đối đầu.
Mùa giải này, Arsenal cần đến từng chút bản lĩnh ấy. Các CĐV Arsenal đã trải qua cảm giác lo sợ khi Man City từng bước thu hẹp khoảng cách trên đỉnh bảng sau giai đoạn đầu năm. Kịch bản cũ lại tái diễn? Thất bại tại Etihad từng khiến nhiều người nghĩ cuộc đua đã chấm dứt.

Nhưng Arsenal đã tìm ra cách đứng dậy. Tinh thần không đầu hàng ấy được thể hiện rõ qua Declan Rice, người bật dậy khỏi mặt cỏ sau tiếng còi mãn cuộc hồi tháng Tư và tuyên bố: “Mọi thứ vẫn chưa kết thúc”. Chính những màn trình diễn đầy cảm hứng của anh ở tuyến giữa đã góp phần kéo đội bóng thành London băng qua vạch đích.
Chức vô địch Ngoại hạng Anh đầu tiên sau 22 năm là khoảnh khắc hoàn hảo cho dự án mà Arteta gây dựng. Nó cũng đánh dấu điểm kết của hành trình vươn lên bền bỉ, được phản chiếu qua thứ hạng của Arsenal dưới thời ông: từ hạng tám, hạng năm, á quân, rồi cuối cùng là nhà vô địch.
Đó là chiến thắng của bản lĩnh lãnh đạo và tài cầm quân.
Tất nhiên, Arteta không làm nên tất cả một mình. Các cầu thủ Arsenal đã đẩy mình tới giới hạn, đặc biệt trong mùa giải kéo dài 63 trận đầy khắc nghiệt, chỉ thực sự khép lại khi họ bước vào trận cuối cùng gặp PSG ở chung kết Champions League. Sự hậu thuẫn từ giới chủ Arsenal cũng đóng vai trò then chốt.
Điều tiếc nuối duy nhất, nhanh chóng bị cuốn đi trong men say chiến thắng, là khoảnh khắc này lẽ ra đã có thể đến sớm hơn.


Sự xuất sắc của hàng thủ
Arsenal có thể không còn bùng nổ trong kiểm soát bóng như trước, nhưng nền móng của họ ngày càng vững chắc. Việc họ đăng quang sau chuỗi 4 trận giữ sạch lưới liên tiếp là minh chứng rõ nét nhất. Trận không thủng lưới trước Burnley là lần thứ 19 Arsenal làm được điều đó tại Ngoại hạng Anh mùa này, và là trận giữ sạch lưới thứ 32 trên mọi đấu trường.
Họ thủng lưới ít hơn Man City 7 bàn, nhưng khoảng cách thực sự còn lớn hơn nhiều nếu xét theo chỉ số bàn thua kỳ vọng, thước đo phản ánh chất lượng cơ hội mà đối thủ tạo ra. Arsenal là ngoại lệ nổi bật, với chỉ số bàn thua kỳ vọng (27,32) thấp hơn tới 32% so với bất kỳ đội nào khác.
Nhưng Arsenal cũng đã khiến người hâm mộ trải qua không ít thời khắc căng thẳng. Có tới 13 trong 25 chiến thắng tại Ngoại hạng Anh của họ chỉ cách biệt 1 bàn. Nhưng khả năng khóa chặt đối thủ chính là vũ khí lớn nhất. Khi đạt phong độ cao nhất, việc tạo ra cơ hội trước Arsenal đã khó, chứ chưa nói đến ghi bàn.


David Raya và Gabriel Magalhaes là những nhân tố then chốt trong hành trình đưa Arsenal tới chức vô địch Ngoại hạng Anh
Sức mạnh phòng ngự ấy bắt nguồn từ chính Arteta. Trong một cuộc trò chuyện tại sân tập hồi tháng 3/2024, ông từng nói về việc xây dựng cho cầu thủ thứ mà ông gọi là “tình yêu với phòng ngự”.
“Chìa khóa là tất cả đều lao vào từng pha bóng với 100% tốc độ. Tiền đạo, cầu thủ chạy cánh, tiền vệ tấn công, tất cả đều yêu thích việc phòng ngự”, Arteta từng chia sẻ.
Kể từ đó, hàng thủ Arsenal còn được tăng cường với những bản hợp đồng như David Raya, Riccardo Calafiori, Cristhian Mosquera và Piero Hincapie. Nhưng điều làm nên nền tảng thực sự vẫn là tinh thần tập thể và văn hóa mà Arteta gây dựng, nơi mọi pha phòng ngự được coi trọng chẳng kém một bàn thắng.
Họ sở hữu cặp trung vệ có thể xem là hay nhất thế giới lúc này là William Saliba và Gabriel Magalhaes. Họ cũng có một trong những thủ môn xuất sắc nhất là Raya. Nhưng bên cạnh đó còn là những cầu thủ chạy cánh pressing không ngừng, các tiền vệ truy đuổi đến cùng và những tiền đạo cống hiến bền bỉ cả khi không có bóng.
Bậc thầy “bóng chết”
Song song với sự chuyển mình của Arsenal, Arteta cũng tự thay đổi chính mình. Ông đến đội bóng với hình ảnh một “môn đồ của Pep Guardiola”, nhưng rồi từng bước xây dựng bản sắc riêng, âm thầm hoạch định con đường lên đỉnh bằng cách tạo lợi thế ở những chi tiết đối thủ chưa kịp nhận ra.
Sự nguy hiểm trong các tình huống cố định là minh chứng rõ ràng nhất. Nó gợi nhớ tới cuộc trò chuyện với Arteta tại sân tập năm 2022.
“Bạn phải đi trước cuộc chơi. Bạn phải cố hiểu điều gì sẽ xảy ra tiếp theo, và làm sao để là người đầu tiên đưa ra quyết định, rồi tận dụng nó”, Arteta từng nói.
Khi ấy, Arsenal đã làm việc cùng Nicolas Jover, chuyên gia “bóng chết” được Arteta kéo về từ Man City. Vai trò của Jover trong việc nâng tầm các pha cố định giúp Arsenal chuẩn bị hoàn hảo cho xu hướng chiến thuật mà mùa này họ khai thác triệt để.

Pha đánh đầu của Kai Havertz quyết định trận thắng Burnley 1-0 ở vòng áp chót là bàn thắng thứ 18 từ phạt góc của Arsenal mùa này, kỷ lục mới tại Ngoại hạng Anh. Tổng cộng, “Pháo thủ” đã ghi 24 bàn từ các tình huống cố định (không tính penalty), vượt qua thành tích 22 bàn ở mùa 2023/24.
Hiệu quả của Arsenal ở các tình huống phạt góc đôi lúc cũng trở thành chủ đề để chỉ trích họ. Một số ý kiến cho rằng sự phụ thuộc vào “bóng chết” khiến cách chơi của đội bóng thành London trở nên dễ đoán hoặc quá thực dụng.
Nhận định đó có thể không hoàn toàn sai, nhưng các đội bóng hàng đầu từ lâu đã hiểu rõ giá trị của những khác biệt nhỏ. “Bóng chết” không chỉ là sở trường của những đội thiên về phòng ngự hay thực dụng. Arsenal đơn giản là đã làm tốt hơn tất cả trong việc khai thác thứ vũ khí ấy.
Khi Saka, ngòi nổ nguy hiểm nhất của Arsenal, bị ảnh hưởng bởi chấn thương trong phần lớn mùa giải, nguồn bàn thắng ổn định từ “bóng chết” gần như bù đắp cho việc họ thiếu một sát thủ tầm cỡ như Mohamed Salah hay Erling Haaland.
Chiêu mộ mẫu cầu thủ như vậy chắc chắn sẽ là ưu tiên của kỳ chuyển nhượng hè. Nhưng việc Arsenal hoàn thành mục tiêu mùa này cũng nhờ cách họ gia cố đội hình từ mùa trước.
Trong khi Liverpool gây chú ý với những khoản đầu tư lớn cho hàng công, chức vô địch của Arsenal cho thấy quyết định tăng chiều sâu đồng đều ở mọi tuyến là hoàn toàn đúng đắn. Họ tạo ra một tập thể đủ sức hấp thụ những tổn thất lực lượng, điều từng khiến đội sụp đổ ở các mùa trước.
Về phần mình, Arteta cũng rút ra nhiều bài học. Ông xoay tua linh hoạt hơn, tận dụng nguồn lực tốt hơn và sẵn sàng đưa ra các quyết định táo bạo, trong đó có thay đổi cấu trúc hàng tiền vệ ở giai đoạn nước rút.
Arsenal dẫn đầu giải đấu với 22 lần các cầu thủ dự bị trực tiếp tham gia vào bàn thắng. Đó là bằng chứng cho chiều sâu đội hình, nhưng cũng phản ánh sự trưởng thành của Arteta. Điểm yếu của ông khi mới bước vào nghiệp huấn luyện nay đã trở thành thế mạnh, khi những điều chỉnh trong trận nhiều lần mang về kết quả quyết định.
Tất nhiên, không phải chiến thắng nào cũng dễ dàng. Trận gặp Burnley chỉ là một trong rất nhiều lần mùa này người hâm mộ Arsenal phải sống trong cảm giác nghẹt thở.
Nhưng giờ điều đó không còn quan trọng. Arsenal là nhà vô địch, đúng như lời Arteta từng hứa. Công cuộc chuyển mình của họ đã hoàn tất.


Nguồn: [Link nguồn]
-20/05/2026 23:12 PM (GMT+7)