Phát hiện hố sụt sâu 120m 'khổng lồ' ở Phong Nha - Kẻ Bàng

Giữa những vách đá dựng đứng, một khu rừng với nhiều cây cổ thụ vẫn xanh tốt dưới đáy hố sụt sâu 120m. Để chạm tới khoảng xanh ấy, đoàn thám hiểm phải vượt hơn 20km đường rừng, băng qua đá tai mèo sắc nhọn rồi đu dây xuống lòng vực.

Giữa vùng núi đá vôi Chà Nòi - Khe Gát, thuộc Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng, hố sụt hiện ra như một khoảng mở khổng lồ giữa rừng. Miệng hố hình bầu dục, rộng khoảng 190m, ngang 140m. Phía dưới vành miệng ấy, các vách đá đổ xuống gần như thẳng đứng, bao quanh một khu rừng nằm sâu trong lòng núi.

Phát hiện được nhóm chuyên gia thuộc Hiệp hội Hang động Hoa Kỳ (NSS), Công ty Thám hiểm Jungle Boss và Ban Quản lý Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng công bố sau quá trình tìm đường tiếp cận, khảo sát và đo đạc thực địa. Manh mối đầu tiên đến từ một vệt đen bất thường trên ảnh vệ tinh Google Earth. Ông Kevin Ditamore, thành viên kỳ cựu của NSS, nhận thấy dấu hiệu này khi rà soát địa hình. Nhưng từ một điểm trên màn hình đến việc đặt chân tới nơi là cả hành trình gian nan.

Qua ba đợt bay flycam kiểm tra thực địa, ông Kevin cùng các chuyên gia và anh Nguyễn Văn Úy, Giám đốc an toàn Jungle Boss, mới xác định được vị trí chính xác của hố sụt.

Ngày 27/4/2025, đoàn tiền trạm gồm 10 người, trong đó có hai kiểm lâm khu vực, lên đường tìm lối tiếp cận. Chuyến đi kéo dài năm ngày. Địa hình hiểm trở, khu vực hầu như không có suối lớn khiến việc bảo đảm nước uống trở thành trở ngại. Đến ngày thứ ba, khi vừa chạm tới vành miệng hố, đoàn phải quay về vì cạn lương thực và nước uống. Khoảng xanh dưới lòng vực khi ấy vẫn còn ngoài tầm với.

Đợt thám hiểm chính thức diễn ra từ ngày 23 đến 29/7/2025, với 24 thành viên gồm chuyên gia NSS, đội ngũ kỹ thuật Jungle Boss và kiểm lâm địa phương. Hơn 20km đường rừng là thử thách đầu tiên. Đoàn phải xuyên qua cây cối rậm rạp, vượt những bãi đá tai mèo sắc nhọn trong điều kiện thiếu nước sinh hoạt giữa mùa khô.

Tới miệng hố, hành trình lại tiếp tục theo phương thẳng đứng. Hệ thống dây và các điểm bảo đảm an toàn được thiết lập để đưa thành viên xuống vách đá sâu 120m. Qua từng đoạn dây, hình hài hố sụt dần được xác định: phía trên thu hẹp, phía dưới mở rộng, tạo thành dáng “bát úp ngược”. Không gian bên trong dài khoảng 250m, ngang 200m.

Dưới đáy, cây rừng vẫn vươn lên giữa vòng vây đá núi. Nhiều cây cổ thụ lớn tạo nên một khoảng xanh khác biệt trong không gian tưởng như chỉ có những vách đá và vực sâu. Vẻ đẹp của hố sụt nằm ở sự tương phản ấy: những bức tường đá dựng đứng ôm lấy một khu rừng đang phát triển. Không chỉ có cây cổ thụ, dưới lòng hố còn lưu giữ những dấu vết khiến đoàn khảo sát chú ý. Theo ghi nhận của đoàn, rất nhiều vỏ sò, vỏ ốc nằm thành đống bên các vách đá; nhiều bộ xương khỉ cũng được phát hiện tại đây. Những dấu tích ấy đặt ra thêm câu hỏi về môi trường sống, quá trình tích tụ và lịch sử phát triển của khu vực.

Theo anh Nguyễn Văn Úy, đây là một trong những hố sụt lớn nhất anh từng ghi nhận sau hơn 20 năm đi rừng ở Phong Nha - Kẻ Bàng. Sự hiện diện của khu rừng cùng các dấu vết sinh vật cho thấy hố sụt còn nhiều điều cần nghiên cứu. Niên đại hình thành và diễn biến hệ sinh thái nơi đây cần được làm rõ bằng khảo sát chuyên sâu.

Trong lòng hố, đoàn thám hiểm tiếp tục tìm dấu hiệu dẫn tới hang động ngầm. Từng đoạn chân vách được rà soát, nhưng chưa phát hiện lối thông có thể tiếp cận. Một khe nứt cao khoảng 5m, sâu 12–15m được tìm thấy, song không có luồng khí lưu thông. Đất đá từ các đợt sạt lở đã phủ lấp khu vực chân vách và các vị trí dòng chảy, che kín những dấu vết có thể dẫn sâu hơn vào lòng núi. “Dòng nước ở đây thoát qua hàng trăm lỗ và khe nhỏ li ti thay vì tập trung vào một điểm duy nhất”, ông Kevin Ditamore nhận định. Theo ông, đoàn chưa tìm thấy cửa mở có kích thước đáng kể hoặc luồng gió thổi lên từ đáy hố.

Phía dưới vành miệng rộng lớn ấy, khu rừng vẫn xanh giữa những vách đá. Còn phía sau lớp đất đá phủ kín chân vực, câu hỏi về những lối ngầm trong lòng núi vẫn chờ một chuyến khảo sát tiếp theo.

Vi vu Quảng Bình 2 ngày cuối tuần đi đâu, ăn gì?

Quảng Bình, miền đất gió Lào và cát trắng, với thiên nhiên hoang sơ, hang động kỳ vĩ và ẩm thực đặc sắc, là điểm đến lý tưởng cho chuyến đi 2 ngày 1...

Bấm xem >>