Iran dùng vũ khí gì để bắn hạ 'tia chớp tàng hình' F-35 của Mỹ?

Sau khi Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố đã tấn công thành công một tiêm kích F-35 của Mỹ, "thủ phạm" được cho là hệ thống phòng không tầm ngắn Majid.

Nếu đúng là hệ thống Majid (còn gọi là AD-08), đây có thể là một bước ngoặt đáng chú ý trong cuộc đối đầu giữa công nghệ tàng hình và các hệ thống phòng không hiện đại. Không chỉ ảnh hưởng đến chiến dịch hiện tại, sự kiện này còn có thể buộc Mỹ và các đồng minh phải xem xét lại cách vận hành F-35, dòng tiêm kích đang được hơn 20 quốc gia trên thế giới sử dụng hoặc đặt hàng.

Hệ thống phóng từ thiết bị phòng không tầm ngắn Majid. (Nguồn: MW)

Majid là hệ thống phòng không do ngành công nghiệp quốc phòng Iran phát triển, lần đầu ra mắt năm 2021. Đây là loại vũ khí phòng thủ điểm, chuyên bảo vệ các mục tiêu cụ thể thay vì kiểm soát vùng trời rộng lớn. Dù có tầm bắn và độ cao đánh chặn tương đối hạn chế, điểm mạnh của Majid nằm ở cơ chế dẫn đường hồng ngoại, cho phép nó hoạt động mà không phát ra tín hiệu radar.

Chính đặc điểm này tạo ra lợi thế lớn: máy bay mục tiêu gần như không nhận được cảnh báo sớm. Trong khi đó, các biện pháp gây nhiễu điện tử vốn rất hiệu quả với radar, lại ít tác dụng với loại tên lửa "bám nhiệt" như Majid. Đây cũng là lý do vì sao những hệ thống như vậy từ lâu đã được coi là một trong những điểm yếu tiềm tàng của F-35. Dù máy bay này có khả năng giảm tín hiệu nhiệt, ưu thế chính của nó vẫn là tàng hình radar, khiến nó dễ bị phát hiện hơn bởi các cảm biến hồng ngoại.

Đáng chú ý, đoạn video do Iran công bố cho thấy chỉ một tên lửa được phóng vào mục tiêu. Điều này có thể cho thấy sự tự tin vào khả năng đánh trúng, hoặc đơn giản là do hạn chế về số lượng đạn sẵn có tại thời điểm đó.

Thực tế, Iran đã nhiều lần chứng minh hiệu quả của các hệ thống phòng không hồng ngoại khi bắn hạ các UAV giá trị cao như MQ-9 Reaper của Mỹ hay Heron của Israel. Tuy nhiên, việc nhắm trúng một tiêm kích tàng hình thế hệ thứ năm, sẽ là bước tiến lớn về năng lực phòng không.

Song song với việc phát triển nội địa như Majid, Iran cũng đang tăng cường năng lực phòng không tầm thấp bằng các hệ thống nhập khẩu. Theo các tài liệu bị rò rỉ, Tehran đã ký hợp đồng trị giá khoảng 580 triệu USD để mua hàng trăm bệ phóng tên lửa vác vai 9K333 Verba của Nga, loại MANPADS được đánh giá là hiện đại hàng đầu hiện nay.

Verba sử dụng đầu dò ba phổ (tia cực tím, cận hồng ngoại và hồng ngoại tầm trung), giúp phân biệt mục tiêu thật với pháo sáng hoặc các biện pháp đánh lừa khác. Điều này khiến các máy bay bay thấp hoặc buộc phải tiếp cận gần mục tiêu, như F-35 trong một số nhiệm vụ, đối mặt với rủi ro lớn hơn đáng kể.

Một yếu tố khác làm tăng nguy cơ là việc chương trình nâng cấp Block 4 của F-35 vẫn bị chậm tiến độ. Điều này hạn chế khả năng sử dụng một số loại vũ khí tấn công tầm xa, buộc máy bay phải bay gần mục tiêu hơn khi thực hiện nhiệm vụ. Chính trong khoảng cách nguy hiểm đó, các hệ thống phòng không tầm ngắn như Majid hay Verba phát huy hiệu quả cao nhất.

Iran tuyên bố có đủ 'khả năng và ý chí' nhắm mục tiêu vào các cơ sở hạ tầng trong khu vực

Nguồn tin an ninh cấp cao của Iran cho biết căng thẳng giữa Iran với Mỹ và Israel đã leo thang thành một cuộc chiến mang tính khu vực, đồng thời cảnh...

Bấm xem >>