Houthi trở thành biến số khó lường trong cuộc đối đầu Mỹ - Iran

Các quan chức châu Âu nắm được tình hình cho biết, Iran đang thúc giục lực lượng Houthi ở Yemen chuẩn bị cho một chiến dịch mới nhằm vào tàu trên Biển Đỏ, trong trường hợp Mỹ leo thang hơn nữa trong cuộc chiến chống lại Cộng hòa Hồi giáo Iran.

Những người ủng hộ Houthi hô khẩu hiệu phản đối chiến dịch tấn công của Mỹ và Israel, trong cuộc mít-tinh ở Sanaa, ngày 27/3. (Ảnh: AP)

Các lãnh đạo của Houthi đang cân nhắc lựa chọn hành động quyết liệt hơn sau khi phóng tên lửa đạn đạo vào Israel cuối tuần qua, các quan chức giấu tên nói với Bloomberg.

Đang có tình trạng chia rẽ trong giới lãnh đạo Houthi về mức độ hành động. Đó là một phần lý do tại sao nhóm này chỉ tham gia vào cuộc chiến 1 tháng sau khi bắt đầu.

Trong tuyên bố đưa ra ngày 28/3, Houthi sẽ tiếp tục hoạt động quân sự cho đến khi Mỹ và Israel chấm dứt tấn công Iran và các nhóm ủy nhiệm, bao gồm lực lượng Hezbollah ở Li-băng. Tuyên bố không cho biết Houthi có nhắm vào tàu chở dầu hay các tàu khác đi qua Biển Đỏ hay không.

Theo một số nguồn tin, các quan chức Mỹ và Ả-rập Xê-út đã nói với đồng minh châu Âu, rằng họ tin Houthi muốn tránh leo thang hơn nữa và cũng không muốn tiếp tục tấn công các mục tiêu của Mỹ và Ả-rập Xê-út.

Người phát ngôn của chính phủ Ả-rập Xê-út và Nhà Trắng chưa phản hồi đề nghị bình luận về thông tin này.

Tuy nhiên, các nguồn tin cho biết thêm, cuộc chiến giữa Mỹ và Israel chống lại Iran càng kéo dài thì khả năng Houthi nhắm vào các mục tiêu trên Biển Đỏ càng tăng. Họ nói rằng Houthi có thể trì hoãn hành động để giữ đòn bẩy với Mỹ.

Một trong các quan chức cho biết, việc Mỹ cố gắng chiếm đảo Kharg - nơi Iran xuất khẩu phần lớn dầu mỏ - có thể dẫn đến việc Houthi mở rộng tấn công.

Tuyến đường thủy này trở nên rất quan trọng sau khi Iran đóng cửa eo biển Hormuz.

Khi eo biển Hormuz bị phong tỏa, Ả-râp Xê-út chuyển sang xuất khẩu dầu thô từ cảng Yanbu trên Biển Đỏ. Đối với các tàu đi từ cảng đó đến châu Á - thị trường mua dầu lớn nhất của Ả-rập Xê-út, eo biển Bab el-Mandeb là tuyến đường nhanh nhất. Lối thoát thay thế đó đã hạn chế giá dầu tăng quá mạnh.

Khi cuộc chiến giữa Israel và Hamas nổ ra ở Dải Gaza, Houthi gần như đóng cửa hoàn toàn khu vực phía nam Biển Đỏ và vịnh Aden đối với các công ty vận tải biển phương Tây từ cuối năm 2023.

Houthi tuyên bố họ làm điều đó để thể hiện sự đoàn kết với Hamas và tiếp tục tấn công cho đến khi có lệnh ngừng bắn ở Dải Gaza vào tháng 10/2025.

Nhưng giờ đây, Houthi đang đối mặt với những quyết định phức tạp về việc tham gia vào cuộc chiến với Iran, những người am hiểu vấn đề cho biết.

Từ quan điểm của Tehran, việc lực lượng uỷ nhiệm này đe doạ các tuyến vận tải biển là một con bài mặc cả khác để sử dụng trong bất kỳ cuộc đàm phán nào với Mỹ.

Tình thế khó khăn

Tuy nhiên, dù Iran là bên ủng hộ quan trọng nhất của Houthi, lực lượng này không tự động hành động theo lệnh của Tehran.

Nhóm này có những tính toán chiến lược riêng và sẽ thận trọng để tránh dẫn đến việc Mỹ hoặc Israel tấn công trả thù, trong bối cảnh Houthi vẫn chưa khắc phục xong hậu quả từ các chiến dịch ném bom trước đó.

Ngay cả khi phải đối mặt với áp lực từ Iran, Houthi vẫn phải cân nhắc việc tham chiến, vào thời điểm kinh tế ở các khu vực họ kiểm soát đang trong tình trạng rất tồi tệ. Theo Liên Hợp Quốc, khoảng một nửa dân số Yemen đang sống trong tình trạng đói kém nghiêm trọng.

Trong đội ngũ lãnh đạo Houthi, phe cực đoan muốn thực hiện các cuộc tấn công quy mô lớn hơn, trong khi phe ôn hòa phản đối chiến lược đó.

Các quan chức cho biết, quyết định bắn tên lửa tấn công Israel vào cuối tuần trước là sự thỏa hiệp giữa những phe phái chia rẽ. Chính phủ Israel chưa báo cáo bất kỳ thương vong nào từ vụ tấn công của Houthi lần này.