Trí tuệ nhân tạo đang thay đổi thị trường việc làm ra sao?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang dần rời khỏi những trang tin công nghệ thuần túy để “nhập cuộc” vào hầu hết các ngành nghề. Và kỹ năng sử dụng AI giờ đã trở thành “tấm vé thông hành” giúp người tìm việc tự tin khẳng định vị thế giữa làn sóng công nghệ.

AI dần trở thành “điểm cộng” trong tuyển dụng

Chỉ vài năm trước, khi nhắc tới AI, nhiều người vẫn nghĩ đây là lĩnh vực dành riêng cho giới kỹ thuật. Tuy nhiên, thực tế thị trường hiện nay cho thấy phạm vi ảnh hưởng của AI đã mở rộng sang nhiều ngành nghề khác nhau.

Theo khảo sát mới nhất của JobsGO với hàng trăm doanh nghiệp, nhiều nhà tuyển dụng đã bắt đầu đưa kỹ năng sử dụng AI vào yêu cầu công việc. Đáng chú ý, ba bộ phận có tỷ lệ yêu cầu kỹ năng AI cao nhất hiện nay lần lượt là Marketing (58,2%), Kinh doanh/Bán hàng (41,8%) và Công nghệ thông tin (37,6%).

Thực tế tuyển dụng tại các đô thị lớn với các vị trí việc làm TP. Hồ Chí Minh, Hà Nội, Đà Nẵng,.. hiện nay đã yêu cầu khả năng sử dụng các công cụ AI như một kỹ năng cộng thêm. Điều này phần nào cho thấy các doanh nghiệp đang kỳ vọng người lao động có thể chủ động ứng dụng công nghệ trong công việc.

Với ứng viên, đặc biệt là các bạn trẻ, việc thành thạo các công cụ AI phổ biến đang dần trở thành lợi thế cạnh tranh khi ứng tuyển. Không ít nhà tuyển dụng cho rằng ứng viên biết sử dụng AI hiệu quả có thể tiết kiệm thời gian, xử lý công việc nhanh hơn và chủ động hơn trong giải quyết vấn đề.

Người trẻ nhanh chóng thích nghi với làn sóng AI

Nếu doanh nghiệp đang thay đổi cách tuyển dụng, thì người lao động trẻ cũng đang nhanh chóng thích nghi với làn sóng công nghệ này. Khảo sát của JobsGO cho thấy 47,8% người lao động cho biết họ thường xuyên sử dụng AI trong công việc. Đáng chú ý, có tới 92,7% người dưới 22 tuổi thường xuyên sử dụng AI.

Lớn lên cùng smartphone và Internet, việc các bạn trẻ tiếp cận AI ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường là điều dễ hiểu. Từ phân tích dữ liệu phức tạp, lập kế hoạch truyền thông hay thậm chí là hỗ trợ viết những đoạn code khó, giờ đã có thể được giải quyết gọn gàng trong vài phút nhờ AI.

Ở góc độ thị trường, sự phổ biến của AI cũng khiến người tìm việc quan tâm hơn đến việc nâng cao kỹ năng công nghệ. Đơn cử, trong quá trình săn tìm các cơ hội việc làm Hà Nội trong lĩnh vực Marketing, Trương Khánh Toàn – sinh viên năm cuối Đại học Xây dựng chia sẻ: “Mình thấy nếu chỉ có kiến thức chuyên ngành thôi là chưa đủ nên mình đã dành thời gian tự học thêm một số công cụ AI để tăng cơ hội trúng tuyển.”

Áp lực cạnh tranh gia tăng nhưng cũng mở ra cơ hội mới

Đi cùng với sự phổ biến của trí tuệ nhân tạo, nhiều cuộc tranh luận về việc AI thay thế con người vẫn chưa bao giờ hạ nhiệt.

Gần đây, tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới, Dario Amodei – CEO của Anthropic đã có nhận định đáng chú ý: “Có thể chúng ta sẽ chỉ còn 6 đến 12 tháng nữa trước khi mô hình AI có thể làm hầu hết, hoặc tất cả, những gì kỹ sư phần mềm làm trong toàn bộ quy trình sản xuất phần mềm.”

Dù đây mới chỉ là một dự báo, phát biểu này đã làm dấy lên nhiều cuộc tranh luận về việc AI có thể thay thế con người ở mức độ nào. Điều đáng chú ý là ngay cả ngành công nghệ thông tin (IT) vốn được xem là lĩnh vực có nhu cầu nhân lực cao cũng đang bắt đầu chịu tác động từ làn sóng AI.

Thực tế tại Việt Nam, sức nóng này đã bắt đầu lan tỏa. Theo dữ liệu từ JobsGO, mức độ cạnh tranh ở các vị trí Fresher hoặc Entry-level trong ngành IT đang có xu hướng tăng. Trung bình mỗi tin đăng tuyển lập trình viên, Tester hay phân tích dữ liệu ghi nhận khoảng 14 ứng viên ứng tuyển, cao nhất trong các ngành nghề.

Xu hướng này khác hẳn so với ba năm trước, khi công nghệ thông tin vốn được xem là ngành luôn “khát” nhân lực và sinh viên dễ dàng tìm được việc làm trước khi tốt nghiệp. Song, với sự hỗ trợ tăng năng suất và tự động hoá của các công cụ AI, cùng với số lượng nhân lực tăng lên, tìm việc trong ngành này đang trở nên cạnh tranh hơn nhiều.

Tuy vậy, bức tranh tổng thể của thị trường lao động không hoàn toàn bi quan. Theo báo cáo Future of Jobs Report 2025 của WEF, sự phát triển của AI và tự động hóa có thể khiến khoảng 92 triệu việc làm biến mất trong những năm tới, nhưng đồng thời cũng tạo ra tới 170 triệu việc làm mới.

Làn sóng “thanh lọc” việc làm này cho thấy AI đang tái cấu trúc thị trường lao động. Những công việc mang tính lặp lại, rập khuôn sẽ nhường chỗ cho các vị trí đòi hỏi khả năng sáng tạo, tư duy chiến lược và kỹ năng quản trị công nghệ. Khi đó, câu hỏi không còn là “AI có thay thế con người hay không” mà là “bạn có biết sử dụng AI hiệu quả hay không”.