C1: Tương lai là của người Đức

Chiến thắng tuyệt đối của Bayern và Dortmund trước Barcelona và Real Madrid là lời khẳng định rằng bóng đá Đức không chỉ vượt trội châu Âu nhờ năng lực tổ chức quản lý và các kết cấu thượng tầng, mà kỹ chiến thuật của họ đã ở một đẳng cấp khác so với phần còn lại của cựu lục địa.

Giải đấu của tương lai

Trong bối cảnh mà 60% CLB ở châu Âu thua lỗ và rất nhiều những ông lớn phải run sợ khi ngày Luật công bằng tài chính có hiệu lực đang đến gần, thì các đội bóng tại Bundesliga lại có quyền khoanh tay mỉm cười.

Tất cả các CLB góp mặt ở hạng đấu cao nhất nước Đức đều có lợi nhuận. Trong đó, Bayern vẫn là đội bóng có nền tảng tài chính vững vàng nhất, và Dortmund, 8 năm sau thời khắc ở bên bờ vực phá sản, đã có thể trả 4-5 triệu euro/ mùa cho ngôi sao hạng A của họ mà không sợ thua lỗ.

Nếu như nhân dân là cốt lõi của nhà nước, khách hàng là nguồn sống của kinh doanh, thì khán giả là chuyện sống còn của bóng đá. Tại Bundesliga, khán giả thực sự là “Thượng đế”. Giá vé ở đây rẻ nhất. CĐV được miễn phí phương tiện công cộng trong ngày diễn ra trận đấu. Đồ ăn nhẹ và đặc biệt là bia được bán ngay trong sân. “Thượng đế” được tạo điều kiện tốt nhất để thưởng thức bóng đá.

Nhờ thế, bóng đá Đức không bao giờ lo thiếu khán giả. Ấn tượng nhất là sân bóng của Dortmund, Signal Iduna Park, với trung bình 80,5 nghìn khán giả/ trận, hơn cả Camp Nou của Barcelona và Old Trafford của Manchester United.

Dortmund có sự trở lại mạnh mẽ

Các CLB của Bundesliga, đặc biệt là Bayern, là mô hình mẫu mực về mặt quản lý: Chặt chẽ, kỷ luật, mà vẫn sáng tạo và thấm nhuần văn hóa đặc trưng của CLB.

Đó rõ ràng là một giải đấu của tương lai, khi bóng đá nuôi được chính nó, và thành công đạt được là bền vững. Từ lâu, châu Âu đã thừa nhận như vậy.

Từ thế lực chưa được thừa nhận

Nhưng các đội bóng Đức, trừ Bayern, vẫn chưa được cho được xem là thế lực của châu Âu. 9 năm qua, không một CLB Bundesliga nào giành được Champions League. Bayern đã vào chung kết 2 lần trong 3 mùa gần đây, nhưng đối với một đội bóng khổng lồ, thì đó chỉ là những cú vấp ngã cho thấy sự chưa hoàn thiện về mặt bản lĩnh.

Bundesliga cũng sở hữu không ít ngôi sao, nhưng không có siêu sao, và các ngôi sao cũng chỉ tập trung nhiều tại Bayern. Trên sân cỏ, họ kém phần hào nhoáng hơn hẳn các đội bóng đến từ Anh, hay TBN.

Đội tuyển Đức, dù đã hồi sinh mạnh mẽ trong hơn nửa thập kỷ qua bằng lối chơi cống hiến, cũng chưa thực sự được thừa nhận là đủ bản lĩnh để giành lấy những danh hiệu lớn. Khác với đội tuyển Đức trong quá khứ: Ngay cả khi mất phương hướng, họ vẫn biết cách chiến thắng (như chức vô địch EURO 1996)

Tóm lại, bóng đá Đức gần một thập kỷ qua đã được thừa nhận rộng rãi về nền tảng và tư duy phát triển, nhưng chưa thực sự được thừa nhận trên sân cỏ.

Chiến thắng tuyệt đối

Vòng bán kết Champions League mùa này là cuộc chiến của hai đội mạnh nhất của Đức và hai đội mạnh nhất của TBN, giữa hai cặp đấu tương đồng về mặt lối chơi: Bayern và Barca đều chơi tấn công bằng con đường kiểm soát bóng, còn Dortmund và Real Madrid đều là những đội chơi phản công tốc độ và biến hóa nhất châu Âu hiện nay.

Một con số đáng lưu ý: Lionel Messi chỉ chạm bóng 72 lần trong thảm bại ở lượt đi bán kết trước Bayern, thấp kỷ lục so với chính anh.

Trong vài năm qua, công năng của Messi chính là thước đo cho hiệu quả của Tiki-taka. Ở trận gặp Bayern vừa qua, dù cầm bóng đến 65% và tỉ lệ chuyền bóng chính xác vẫn khá ổn, Tiki-taka vẫn giống một “xác chết biết đi”, hơn là thực thể có sức sống. Các đường chuyền của họ đa phần là chuyền ngang và chuyền về. Đường chuyền táo bạo đếm trên đầu ngón tay, và đường chuyền xé rách hàng thủ đối phương gần như không có.

Thói quen cầu toàn với bóng đã biến Tiki-taka thành một thứ cương thi không còn tinh thần như thế. Ngược lại, Bayern cũng chủ trương cầm bóng, nhưng là cái cầm bóng của kẻ luôn chủ động tiến lên, dồn ép, mạo hiểm. Cái cầm bóng đa dạng, với đủ các phương án tấn công, từ phối hợp nhỏ, đến tạt cánh đánh đầu, treo bóng, sút xa, hơn là cách cầm bóng “một màu” của Barca.

Real Madrid cũng không thể phản công với tốc độ chớp nhoáng và bài bản thường thấy, trước Dortmund, đội bóng có triết lý tương tự họ. Khác biệt nằm ở tốc độ. Không phải là tốc độ chạy (ai chạy nhanh hơn Ronaldo đây?), mà là tốc độ tư duy trong từng pha xử lý và phối hợp.

HLV Juergen Klopp từng tuyên bố rằng ông luôn muốn các cầu thủ của mình tìm ra giải pháp tối ưu cho một “ứng xử” trên sân trong khoảng thời gian tối thiểu. Bán kết lượt đi, họ đã làm được như thế, và tinh hoa ấy được kết tụ trong các bàn thắng của Robert Lewandowski, đặc biệt là các bàn thứ 2 và thứ 3: Cứ như thể là trong óc tiền đạo người Ba Lan đã lập trình rõ các bước xử lý, và bóng chạm chân là quy trình ấy được kích hoạt.

Chiến thắng thuyết phục của Bayern

Hai cặp đấu với lối chơi tương tự nhau đã kết thúc với kết quả quá chênh lệch, vì sự vượt trội hoàn toàn của “phe” Bundesliga.

Tính khoa học của người Đức

Sự khoa học và kỷ luật đã từng giúp họ thống trị châu Âu trong quá khứ, bằng cách triệt phá lối chơi của đối thủ. Và sự khoa học ấy vẫn được giữ nguyên vẹn trong quá trình cách tân của bóng đá Đức 7 năm qua, dù tinh thần của nền bóng đá đã thay đổi hoàn toàn, từ tấn công sang phòng ngự, từ thụ động sang chủ động, và từ tiêu cực sang tích cực.

Lối chơi khoa học và tư duy bài bản ấy đã chuyển thành sự vượt trội về kỹ chiến thuật trên sân bóng. Sự nhuần nhuyễn và ăn ý được tạo dựng hàng chục năm cùng được đào tạo ở lò La Masia đã từng biến Barca thành Đế chế số một đã phải đầu hàng trước một đội Bayern tấn công có kỷ luật, mực thước hơn hẳn. Trong hệ thống ấy, Thomas Muller không cần phải là thiên tài như Messi, vẫn lập một cú đúp nhờ có mặt đúng lúc và đúng chỗ. Một sự đơn giản sản sinh từ nhận thức rõ ràng những gì mình phải làm để hòa vào guồng máy trên sân.

Tốc độ cũng là một phẩm chất vượt trội trong lối chơi của các đội bóng Đức, và Dortmund đã đẩy nghệ thuật của tốc độ lên đẳng cấp cao nhất: Thời gian tối thiểu, nhưng tư duy hợp lý tối đa.

Khoa học kỹ thuật đã giúp họ rất nhiều: Các cầu thủ Dortmund tập luyện trong Footbonaut, một "cỗ máy" tập luyện đặc biệt có cấu tạo như một chiếc lồng hình hộp chữ nhật và được điều khiển bằng một máy tính. Bóng sẽ được “bắn” về phía cầu thủ đứng trong vòng tròn trung tâm từ nhiều phía, và họ phải đưa bóng trở lại đúng vị trí mà ô vuông bật sáng mà không được ra khỏi vòng tròn.

Nền tảng để phát triển của bóng đá Đức đã được thừa nhận trong gần một thập kỷ qua, nhưng cho đến thời điểm này, kỹ chiến thuật được trui rèn rất khoa học và được tổ chức rất khoa học của họ có lẽ mới đáng được thực sự thừa nhận ở đẳng cấp cao. Và đây có lẽ là mảnh ghép cuối cùng để họ trở lại thống trị châu Âu.