Học tiếng Anh: Làm gì để bứt phá từ “nói tàm tạm” tới thành thạo ngôn ngữ?

Thứ Hai, ngày 23/09/2019 10:13 AM (GMT+7)

Với 3 tiết tiếng Anh/tuần, tổng thời lượng chương trình dạy tiếng Anh phổ thông 7 năm do Bộ GD-ĐT ban hành chỉ khoảng 700 tiết học. Để con em có thể “nói tàm tạm” tiếng Anh, nhiều gia đình cả ở thành thị và nông thôn không tiếc tiền cho con học thêm, tìm kiếm các mô hình học nâng cao tiếng Anh…

Tuy nhiên, để có thể hội nhập quốc tế- bước đầu thông qua việc du học, học sinh Việt Nam không thể chỉ “nói tàm tạm” tiếng Anh mà phải thực sự sử dụng tiếng Anh như ngôn ngữ thứ 2 trong học tập và giao tiếp. Đây chính là cửa ải để học sinh có thể vượt vũ môn và con đường nào để các em có thể “hóa rồng” chính là trăn trở của rất nhiều phụ huynh.

Nhu cầu “sát sườn”…

Ròng rã 4 năm trời, chị Nguyễn Thị Yến, Chủ một cửa hàng kinh doanh vật liệu xây dựng và đồ gỗ lớn ở xã Thạch Xá (Thạch Thất, Hà Nội) cùng một vài gia đình khá giả trong khu vực thuê xe ô tô đưa đón 2 con chị và 7 cháu khác đi học ở một trường điểm có tiếng ở nội thành Hà Nội. Hàng ngày, con chị phải đi học từ 6h sáng, vượt qua quãng đường hơn 20km/ngày từ Thạch Thất vào Cầu Giấy. Tổng chi phí cho mỗi con từ 12 tới 15 triệu đồng/tháng.

Học tiếng Anh: Làm gì để bứt phá từ “nói tàm tạm” tới thành thạo ngôn ngữ? - 1

Làng nghề cơ kim khí Phùng Xá đang phát triển rất mạnh mẽ. Hầu hết phụ huynh có nhu cầu cho con cái học tiếng Anh, du học để về tiếp quản công việc kinh doanh

Chi phí cao và đi lại vất vả như vậy nhưng chị Yến vẫn “đầu tư” bởi chị muốn con chị học tốt tiếng Anh: “Trường cháu học được giới thiệu là trường song ngữ, tôi hi vọng cháu học ở đó sẽ tiếp cận và nói tốt tiếng Anh hơn học ở Thạch Thất”- chị chia sẻ.

Thạch Thất là khu vực làng nghề cực kỳ sầm uất ở phía Tây Hà Nội, từ đường cao tốc Láng- Hòa Lạc rẽ vào, khu vực này san sát làng nghề, từ làng cơ kim khí Phùng Xá (hiện đã phát triển thành làng luyện và buôn bán sắt thép) tới làng đồ gỗ- làm sofa Hữu Bằng, Thạch Xá. Xa hơn 1 chút là làng mộc Chàng Sơn- giờ cũng đã phát triển thành khu vực cung cấp gỗ sỉ và đồ mộc dân dụng nổi tiếng. Kinh tế phát triển mạnh, nhiều gia đình đã bước đầu vươn ra làm ăn với nhiều đối tác nước ngoài và cũng nuôi tham vọng buôn bán, xuất khẩu hàng hóa đi các nước. Chính vì vậy, các bậc cha mẹ ở đây đã sớm đầu tư cho con cái học tiếng Anh và đi du học, với mục đích rõ ràng là quay về tiếp quản cơ ngơi kinh doanh của cha mẹ và phát triển lên tầm cao mới.

Vì vậy, những gia đình như chị Yến không tiếc tiền cho con học các trường tư có dạy song ngữ. Tuy nhiên, ngay cả khi cho cho con học trường có tăng cường tiếng Anh nhưng chị đánh giá mới ở mức “tàm tạm”.

Chị Yến cũng cho biết thêm, nhiều gia đình ở đây có khả năng chi trả toàn bộ chi phí cho con đi du học ở Úc, Mỹ, Singapore… nhưng do trình độ tiếng Anh hạn chế, khả năng theo học và tiếp cận kiến thức kinh doanh bị giới hạn.

Học tiếng Anh: Làm gì để bứt phá từ “nói tàm tạm” tới thành thạo ngôn ngữ? - 2

Lớp học môn Kinh doanh trong Chương trình A Level tại TH School- nơi học sinh học tập hoàn toàn bằng tiếng Anh và sử dụng thành thạo tiếng Anh học thuật.

Anh Nguyễn Quang Thạch, một người đang vận động cho chương trình sách hóa nông thôn hiện cũng đang rất trăn trở về việc học tiếng Anh ở khu vực này.

Một ví dụ điển hình mà anh dẫn chứng là trường hợp học sinh P.N.D đạt giải toán quốc tế, tìm được học bổng du học ngành học yêu thích ở Hongkong nhưng đã 2 năm vẫn chưa thể đi được vì trình độ tiếng Anh chưa đủ. Anh nhận định: “Điều dễ thấy là D không được học tiếng Anh từ nhỏ và ít nhất là 3 năm học năng khiếu Hà Tĩnh”.

Trình độ tiếng Anh không đủ đã khép lại cánh cửa du học của rất nhiều học sinh có năng lực, có khát vọng vươn lên; và dường như cũng đóng cả cánh cửa vươn lên của nhiều làng nghề có tiềm năng như ở Thạch Thất.

Làm gì để bứt phá?

Theo anh Nguyễn Quang Thạch, hiện mạng xã hội, internet đã phủ kín các vùng quê nên việc học sinh tự học qua sách và qua các phần mềm/ứng dụng học tiếng Anh cũng có thể góp phần nâng cao trình độ tiếng Anh.

Tuy nhiên, học tập cũng cần có môi trường, có sự rèn luyện. Đặc biệt là tiếng Anh. Hãy cùng xem học sinh – để rèn được tiếng Anh và tư duy bằng tiếng Anh như ngôn ngữ thứ 2 cần phải làm gì?

Tại trường Tiểu học Nguyễn Siêu (Hà Nội), học sinh lớp CIE (Cambridge International Examinations) học chương trình của Bộ GD&ĐT theo chuẩn kiến thức kĩ năng kết hợp với chương trình bổ sung nâng cao Toán, Ngữ văn và chương trình Quốc tế Cambridge học một số môn như English, Maths, Science, … bằng Tiếng Anh (14 tiết/tuần, trong đó 13 tiết học với giáo viên bản ngữ có trợ giảng bởi giáo viên Việt Nam).

Học tiếng Anh: Làm gì để bứt phá từ “nói tàm tạm” tới thành thạo ngôn ngữ? - 3

Thầy Dennis Smith, một chuyên gia ngôn ngữ Anh của TH School mô tả về 3 bước học và tư duy bằng tiếng Anh.

Một phụ huynh nhận xét: “Con được học bằng ngôn ngữ tiếng Anh. Điều này mặc nhiên vừa giúp con, vừa “ép” con phải học cách để sử dụng tiếng Anh như một ngôn ngữ thứ 2 một cách bài bản mà lại phù hợp với khả năng của con.…”

Còn tại TH School- một ngôi trường đang giảng dạy chương trình Cambridge kết hợp với chương trình Việt Nam học (Ngôn ngữ, Lịch sử, Địa lý Việt Nam) cho học sinh từ mẫu giáo tới hết THPT- thì môn tiếng Anh được dạy một cách đặc biệt. Để theo học chương trình quốc tế chuẩn Cambridge hoàn toàn bằng tiếng Anh, học sinh tại đây được hỗ trợ tối đa để làm chủ tiếng Anh.  Tổ bộ môn tiếng Anh có 2 nhiệm vụ:  dạy tiếng Anh học thuật để học sinh có thể học bằng tiếng Anh trong tất cả các bộ môn và dạy tiếng Anh bổ trợ (EAL -English as Aditional Language) cho học sinh có tiếng Anh chưa tốt khi vào trường.

Thầy Gordon William Robertson, Giáo viên môn Kinh doanh trường TH School cho biết: "Trình độ tiếng Anh sử dụng trong môn học này được yêu cầu rất cao, học sinh luôn được kỳ vọng là phải hiểu, phân tích các văn bản và viết luận. Để làm được điều đó, thầy khuyến khích học sinh nâng cao vốn từ vựng bằng cách đặt câu hỏi của riêng mình, học và hiểu các từ khóa, chăm chỉ thực hành nói".

Bí quyết này đã giúp cho 100% học sinh lớp 12 của trường niên khóa 2018-2019 thi đỗ bằng tú tài quốc tế A Level với thành tích vượt trội. Hầu hết các em đều đã giành được học bổng du học nhiều quốc gia trên thế giới: Mỹ, Úc, Châu Âu, Canada.

Đây được coi là những mô hình “du học tại chỗ” cấp học phổ thông- học hoàn toàn bằng tiếng Anh tại Việt Nam phù hợp với nhu cầu học của các gia đình có mong muốn con học chuyên sâu và giỏi tiếng Anh để phát triển kinh doanh. Với học sinh nông thôn, đây cũng là cách học đáng để tham khảo (học từ vựng hàng ngày, học qua internet và qua các tình huống thực tế) để rèn luyện, nâng cao năng lực tiếng Anh cho các mục tiêu lâu dài trên con đường học vấn. 

Theo Thầy Dennis Smith, một chuyên gia ngôn ngữ Anh của TH School“Chúng tôi không chỉ dạy tiếng Anh, chúng tôi dạy cách tư duy bằng tiếng Anh và cách để học sinh có thể hiểu kiến thức bằng tiếng Anh. Quá trình học và tư duy bằng tiếng Anh thông thường sẽ tiến triển theo 3 bước: Bước 1: sử dụng ngôn ngữ cơ thể và ngôn ngữ nói đơn giản để làm cho người nghe hiểu. Bước này với học sinh nước ngoài học tiếng Anh thì thường là nói cho mình hiểu, chưa chắc làm cho người khác hiểu. Bước 2 là bước thay đổi: làm cho người khác hiểu, thuyết phục được người khác bằng ngôn ngữ; Bước 3 là thông qua phát triển ngôn ngữ để phát triển tư duy và các kỹ năng lãnh đạo”

(Khám Phá).