Vì sao số ca chết não hiến tạng tại Thái Lan gấp hơn8 lần Việt Nam?

Chỉ tính riêng năm 2025, tại Thái Lan đã có 545 trường hợp chết não hiến mô tạng, gấp hơn 8 lần so với Việt Nam. Những cách làm nào giúp Thái Lan đạt được kết quả cao như vậy?

Đây là vấn đề được các chuyên gia Việt Nam và Thái Lan tập trung thảo luận tại Hội nghị “Định hướng chiến lược và hoàn hiện khung chính sách pháp luật về hiến, ghép tạng, kinh nghiệm quốc tế và hàm ý cho Việt Nam” do Trung tâm Điều phối ghép tạng quốc gia tổ chức ngày 5/5 tại Hà Nội.

Các chuyên gia đến từ Thái Lan chia sẻ kinh nghiệm tại hội nghị- Ảnh: Trung tâm Điều phối ghép tạng quốc gia cung cấp

Số trường hợp chết não hiến tạng tại Thái Lan năm 2025 không chỉ gấp hơn 8 lần Việt Nam mà còn gấp đôi kết quả vận động của nước ta trong 16 năm cộng lại. Mặc dù Trung tâm Điều phối ghép tạng quốc gia đã đào tạo, tập huấn cho 109 bệnh viện trong cả nước nhưng đến nay mới chỉ có khoảng 30 cơ sở y tế có người chết não hiến tạng. Thông tư 48 năm 2024 của Bộ Y tế đã quy định, các bệnh viện phải báo cáo với Trung tâm Điều phối ghép tạng quốc gia những trường hợp tiềm năng chết não, nhưng đến nay chỉ có một số cơ sở y tế thực hiện việc này. Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đồng Văn Hệ, Giám đốc Trung tâm Điều phối ghép tạng quốc gia cho rằng một trong những lý do khiến kết quả vận động hiến mô tạng ở nước ta còn thấp là do chưa có cơ chế tài chính đủ mạnh.

“Hiện nay, tại Việt Nam, bảo hiểm y tế đã chi trả tiền thuốc chống thải ghép cho người ghép tạng, nhưng chi phí ca ghép tạng thì chưa được bảo hiểm y tế chi trả. Bên cạnh đó, cũng chưa có cơ chế tài chính cho việc tư vấn, vận động hiến tạng. Tại nước ta chưa có cơ chế chi trả từ nguồn nào, mức chi trả bao nhiêu.”- PGS.TS Đồng Văn Hệ chia sẻ.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đồng Văn Hệ, Giám đốc Trung tâm Điều phối ghép tạng quốc gia- Ảnh: Trung tâm Điều phối ghép tạng quốc gia cung cấp

Theo các chuyên gia Thái Lan, một trong những kinh nghiệm hay mà nước này đang áp dụng là chính sách khuyến khích đội ngũ tư vấn, vận động hiến mô tạng hoạt động hiệu quả. Đội ngũ này, ngoài lương, còn được nhận thêm một khoản tiền khi vận động thành công trường hợp chết não hiến tạng. Gia đình người chết não hiến tạng cũng được Thái Lan hỗ trợ một khoản tiền vì đã thực hiện nghĩa cử cao đẹp. Từ kinh nghiệm của Thái Lan, luật sư Phạm Văn Học, Phó Chủ tịch Hiệp hội Bệnh viện tư nhân Việt Nam liên hệ với thực tế hiện nay ở nước ta.

“Một nhân viên y tế có tính nhân văn, có trách nhiệm cộng đồng nhưng mà họ cũng muốn có tiền khi thêm việc. Nếu họ vận động được một ca chết não hiến tạng thành công mà họ được thưởng một khoản tiền 5 triệu đồng chẳng hạn, thì đấy là động lực. Bệnh viện cũng thế. Tại bệnh viện hiện nay nếu thực hiện việc này thì chỉ tốn kém thêm thôi. Nếu như những bệnh viện lớn như Trung ương Quân đội 108, Quân y 103 còn có nguồn quỹ để thực hiện, chứ một bệnh viện ở tỉnh khó khăn thì lấy đâu ra nguồn lực?! Nếu một bệnh viện tỉnh vận động được một trường hợp chết não đồng ý hiến tạng, phải chờ 3 ngày Trung tâm Điều phối quốc gia về lấy tạng thì riêng chi phí cho máy thở hồi sức để duy trì tạng đã tốn 50 triệu đồng thì không bệnh viện nào muốn làm.”- Luật sư Phạm Văn Học thông tin.

Luật sư Phạm Văn Học, Phó Chủ tịch Hiệp hội Bệnh viện tư nhân Việt Nam (người cầm micro)- Ảnh: Trung tâm Điều phối ghép tạng quốc gia cung cấp

Nhiều ý kiến cho rằng, ngoài bảo hiểm y tế, nước ta cần có thêm nhiều nguồn khác đầu tư cho hoạt động hiến ghép mô tạng. Học tập kinh nghiệm của Thái Lan và nhiều nước phát triển trên thế giới, Việt Nam cũng cần hoàn thiện chính sách, pháp luật và quản trị hệ thống, tăng cường phát hiện và quản lý người hiến chết não, xây dựng mô hình điều phối hiệu quả, phát triển nguồn nhân lực chuyên sâu và đẩy mạnh truyền thông nâng cao nhận thức cộng đồng về nghĩa cử hiến tạng cứu người./.

Văn Hải/VOV1