Thịt lợn bệnh vào bàn ăn - Lỗ hổng từ quy trình hay con người?

[VOV2] -Các cơ quan chức năng đang ráo riết lập đoàn kiểm tra công tác giết mổ động vật, gia súc sau vụ 300 tấn thịt lợn bẩn “ngang nhiên” tiêu thụ trên thị trường. Dù đây là việc cần thiết nhưng làm sao để không còn tình trạng "mất bò mới lo làm chuồng"?

Trong cuộc trả lời phỏng vấn với phóng viên VOV2, đại diện Cục Chăn nuôi và Thú y - Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã thẳng thắn nhìn nhận, có sự đứt gãy trong 3 khâu: kiểm soát giết mổ, kiểm dịch và truy xuất nguồn gốc thực phẩm của lực lượng chức năng trong vụ việc này.

Sự thẳng thắn của cơ quan chức năng khi nhận định về những “lỗ hổng” trong công tác quản lý giết mổ khiến người tiêu dùng thêm hoang mang tột độ về sự an toàn của các loại thực phẩm trên mâm cơm gia đình mỗi ngày.

Nhưng “lỗ hổng” ở đây là những quy định về mặt pháp lý để kiểm soát an toàn thực phẩm hay ở những con người thực thi quy định?

Luật An toàn thực phẩm năm 2010 đã quy định rõ, động vật trước khi giết mổ phải được kiểm tra tình trạng sức khỏe, nguồn gốc xuất xứ và tình hình dịch bệnh tại địa phương. Trong trường hợp nghi ngờ, cơ quan thú y có trách nhiệm lấy mẫu xét nghiệm trước khi cấp giấy chứng nhận kiểm dịch. Ngoài ra, trước khi đóng dấu kiểm soát thú y đối với sản phẩm để đưa ra thị trường, động vật tiếp tục phải trải qua khâu kiểm soát trước và sau khi giết mổ.

Luật Thú y năm 2015 (Điều 13) quy định nghiêm cấm giết mổ, vận chuyển, buôn bán động vật mắc bệnh.

Như vậy quy định đã khá rõ ràng, vấn đề nằm ở những người thực thi những quy định đó.

Hơn nữa, từ trước đến nay, cơ quan chủ quản luôn cho rằng, những điểm có nguy cơ cao gây mất an toàn thực phẩm nằm ở các cơ sở giết mổ nhỏ lẻ, khó thực hiện kiểm soát. Nhưng trong vụ việc 300 tấn thịt heo bệnh vừa qua, sai phạm lại xuất phát từ cơ sở giết mổ tập trung - nơi được cho là đáp ứng đầy đủ các quy định về thú y và an toàn thực phẩm.

Khó có thể hình dung, 300 tấn thịt heo bệnh có thể “lọt cửa” kiểm soát để “bung” ra thị trường một cách dễ dàng như vậy.

8 bị can đã bị khởi tố sau vụ việc này, trong đó có tới 4 cán bộ thú y cho thấy vai trò của những người “cầm cân nảy mực” quan trọng tới mức nào. Nếu không có sự tiếp tay của những cán bộ “có trách nhiệm” thì làm sao một khối lượng lớn thực phẩm bẩn có thể vào tới bàn ăn của trẻ nhỏ? Làm sao những món hàng nguy hiểm cho sức khỏe lại được đóng dấu chứng nhận “thực phẩm an toàn”? Quy định không thiếu, chế tài cũng có đủ, vậy nhưng, hàng rào pháp lý vẫn bị “xuyên thủng”.

Đại diện Cục Chăn nuôi và Thú y đã phải chua xót khi nói rằng, “mắt xích” trong giám sát công vụ bị đứt gãy bởi chính cán bộ kiểm dịch sẵn sàng lạm dụng chức vụ để tiếp tay cho hành vi vi phạm, làm xói mòn niềm tin của người dân vào cơ quan quản lý.

Thực tế cho thấy, rất cần có những biện pháp quyết liệt hơn để đề cao vai trò, trách nhiệm và đạo đức nghề nghiệp của lực lượng thực thi công vụ trong kiểm soát giết mổ động vật nói riêng và đảm bảo an toàn đối với các mặt hàng thực phẩm nói chung để ngăn chặn những sai phạm tương tự có thể xảy ra. Bởi, niềm tin và sức khỏe của người dân không thể chỉ trông chờ vào những đợt thanh tra, kiểm tra sau những vụ việc vi phạm về an toàn thực phẩm.

Bởi, nếu nguồn gốc thực phẩm không được kiểm tra, giám sát chặt chẽ, không đảm bảo tính minh bạch thì việc người dân ăn phải thực phẩm bệnh, thực phẩm bẩn vẫn sẽ là câu chuyện không hồi kết.