Xe dễ mất lái khi vượt nếu tài xế 'không biết lượng sức'

Tốc độ cao, thao tác gấp và yếu tố bất ngờ khiến việc vượt xe trở thành thời điểm ôtô dễ mất lái nhất trên đường.

Trong tuần vừa qua, một chiếc ôtô khi đang vượt xe trong điều kiện trời mưa đã bất ngờ mất lái, lao xuống ruộng và lật nhiều vòng, tại Vĩnh Lộc (Thanh Hóa). Tai nạn này chỉ diễn ra chỉ trong vài giây, khi xe lấn sang làn ngược chiều để vượt, gặp phương tiện đi tới, tài xế đánh lái gấp để tránh và ngay lập tức mất kiểm soát.

Những sự việc tương tự không hiếm gặp trên đường. Tuy nhiên, điểm đáng chú ý là mất lái thường xảy ra vào thời điểm vượt xe hoặc né chướng ngại, thay vì khi xe đang chạy ổn định. Có nhiều lý do để giải thích vì sao hiện tượng mất lái lại dễ diễn ra khi tài xế vượt xe khác.

Ôtô vượt ẩu mất lái lao xuống ruộng, ngày 22/2 tại Vĩnh Lộc. Video: CTV

Tốc độ cao khiến lốp xe vượt quá giới hạn bám đường

Khi vượt xe, tài xế thường có xu hướng tăng tốc để vượt càng nhanh càng tốt, rút ngắn thời gian đi ở làn ngược chiều. Tốc độ cao khiến xe trở nên nhạy hơn với các thao tác điều khiển. Trong điều kiện bình thường, việc đánh lái vẫn nằm trong giới hạn kiểm soát của lốp xe. Nhưng khi tốc độ tăng lên, đặc biệt từ khoảng 70-90 km/h trở lên, chỉ một thay đổi hướng đột ngột từ vô-lăng cũng có thể vượt quá khả năng bám đường của lốp xe, nhất là khi kết hợp với yếu tố bất lợi như mặt đường trơn.

Không có một con số tuyệt đối cho mọi trường hợp, bởi khả năng kiểm soát của xe còn phụ thuộc vào các yếu tố khách quan như tình trạng lốp, mặt đường và điều kiện thời tiết. Tuy nhiên, tài xế cần hiểu rằng càng tăng tốc trong những tình huống cần xử lý gấp, nguy cơ mất lái càng lớn khi xoay vô-lăng.

Thao tác gấp làm xe mất kiểm soát

Tình huống vượt xe luôn tiềm ẩn các yếu tố không thể lường trước, đặc biệt khi xuất hiện phương tiện đi ngược chiều. Lúc này, phản xạ tự nhiên của tài xế là đánh lái nhanh để tránh va chạm, thậm chí kết hợp phanh gấp. Tuy nhiên, chính tổ hợp thao tác này lại dễ khiến lốp xe mất độ bám.

Khi bánh xe không còn bám chắc vào mặt đường, chiếc xe sẽ không di chuyển theo hướng vô-lăng mà bắt đầu trượt. Đây là thời điểm tài xế gần như không còn khả năng kiểm soát, dù tiếp tục đánh lái hay đạp phanh.

Thiếu công nghệ hỗ trợ có làm tăng nguy cơ mất lái?

Các hệ thống như chống bó cứng phanh (ABS) hay cân bằng điện tử (ESC) được thiết kế để hỗ trợ tài xế duy trì kiểm soát trong những tình huống khẩn cấp. Khi phanh gấp, ABS giúp bánh xe không bị khóa cứng, trong khi đó, ESC có khả năng can thiệp vào lực phanh từng bánh và công suất động cơ để giữ xe ổn định khi có dấu hiệu trượt. Vì vậy, trên những mẫu xe không được trang bị các công nghệ này, nguy cơ mất lái trong các tình huống như đánh lái gấp hoặc phanh đột ngột thường cao hơn.

Tuy nhiên, ngay cả trên những mẫu xe có đầy đủ hệ thống an toàn, việc đánh lái đột ngột ở tốc độ cao hoặc trong điều kiện mặt đường trơn trượt vẫn có thể khiến xe vượt quá giới hạn bám đường. Khi đó, các hệ an toàn chỉ có thể hỗ trợ trong một phạm vi nhất định, không thể "cứu" hoàn toàn mọi tình huống. Do đó, sự khác biệt giữa xe có và không có công nghệ hỗ trợ chủ yếu nằm ở mức độ giảm rủi ro, không loại bỏ hoàn toàn nguy cơ mất lái.

Nút bật tắt chế độ ổn định thân xe điện tử trên xe. Ảnh: Carsome

Để hạn chế nguy cơ mất lái, tài xế cần kiểm soát tốc độ trước khi vượt và chỉ thực hiện khi tầm nhìn, mặt đường cho phép. Trong quá trình vượt, nên giữ thao tác lái mượt, tránh đánh lái gấp hoặc vừa phanh vừa chuyển hướng đột ngột. Khi gặp tình huống bất ngờ, ưu tiên giảm ga và giữ ổn định hướng lái thay vì phản xạ bẻ lái mạnh. Đặc biệt trong điều kiện đường trơn, việc hạn chế vượt xe và duy trì tốc độ, khoảng cách an toàn là yếu tố quan trọng nhất để tránh mất kiểm soát.

Tài xế xe tải mở cửa hất văng người đi xe máy

Hưng Yên - Cửa bên lái của chiếc xe tải đỗ bên đường bất ngờ bật mở khiến người phụ nữ đi xe máy cùng chiều bị hất ngã, hôm 25/2 tại Khoái Châu.

Bấm xem >>