Tay nắm cửa ẩn chính thức bị loại bỏ tại thị trường Trung Quốc

Trung Quốc ban hành lệnh cấm tay nắm cửa ẩn trên ôtô từ năm 2027.

Trung Quốc trở thành quốc gia đầu tiên trên thế giới ban hành lệnh cấm tay nắm cửa ẩn trên ôtô, trong bối cảnh thiết kế này bị đặt dấu hỏi lớn về an toàn sau hàng loạt tai nạn nghiêm trọng. Quy định do Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin Trung Quốc ban hành yêu cầu tất cả xe bán ra tại thị trường này phải có cơ chế mở cửa cơ học cả bên trong lẫn bên ngoài.

Theo lộ trình, quy định sẽ có hiệu lực từ ngày 1/1/2027. Với các mẫu xe đã được phê duyệt và đang ở giai đoạn cuối chuẩn bị ra mắt, các hãng được gia hạn thời gian điều chỉnh thiết kế đến tháng 1/2029. Động thái siết chặt quản lý được đưa ra sau nhiều vụ tai nạn gây chú ý dư luận, trong đó có hai vụ cháy xe điện của Xiaomi tại Trung Quốc. Giới chức nghi ngờ tình trạng mất điện sau va chạm đã khiến cửa xe không thể mở, làm nạn nhân mắc kẹt và không được cứu hộ kịp thời.

Quy định tay nắm cửa bên ngoài cửa xe phải có khoảng lõm tối thiểu 6 x 2 cm.

Tay nắm cửa ẩn, từng được phổ biến rộng rãi sau khi Tesla áp dụng trên các mẫu xe điện, vốn được ưa chuộng nhờ yếu tố thẩm mỹ và khí động học. Tuy nhiên, trong các tình huống khẩn cấp, thiết kế này bị cho là làm tăng rủi ro nếu hệ thống điện gặp sự cố.

Quy định mới nêu rõ, bên ngoài cửa xe phải có khoảng lõm tối thiểu 6 x 2 cm để người dùng có thể đưa tay vào mở. Bên trong, xe bắt buộc phải có ký hiệu chỉ dẫn mở cửa với kích thước tối thiểu 1 x 0,7 cm, đồng thời vị trí tay nắm và biển chỉ dẫn cũng được quy định cụ thể.

Dù trước mắt áp dụng với xe điện bán tại Trung Quốc, tầm ảnh hưởng của thị trường ôtô lớn nhất thế giới khiến giới phân tích cho rằng tiêu chuẩn này có thể lan sang các khu vực khác. Hiện tại, Tesla đang bị điều tra về an toàn cửa xe tại Mỹ, trong khi các cơ quan quản lý châu Âu cũng cân nhắc các quy định tương tự.

Tác động đến ngành ôtô và chi phí điều chỉnh

Tay nắm cửa ẩn, từng được phổ biến rộng rãi sau khi Tesla áp dụng trên các mẫu xe điện.

Theo China Daily, khoảng 60% trong số 100 mẫu xe năng lượng mới bán chạy nhất tại Trung Quốc đang sử dụng tay nắm cửa ẩn. Điều này đồng nghĩa với việc hàng loạt mẫu xe sẽ phải điều chỉnh thiết kế, đặc biệt là các dòng xe cao cấp vốn theo đuổi phong cách tối giản.

Một nguồn tin trong ngành cho biết chi phí thay đổi có thể vượt 100 triệu NDT cho mỗi mẫu xe, đặt ra áp lực không nhỏ với các nhà sản xuất. Các mẫu xe dự kiến bị ảnh hưởng bao gồm Tesla Model 3, Model Y, BMW iX3 bản Trung Quốc, cùng nhiều dòng xe nội địa như Nio ES8, Li Auto i8, Xpeng P7 và Xiaomi YU7.

Một số ý kiến lo ngại cách tiếp cận “một chuẩn cho tất cả” có thể hạn chế đổi mới sáng tạo, đặc biệt tại Trung Quốc, nơi đang dẫn đầu thế giới về xe điện. Quy định mới cũng khiến nhiều giải pháp an toàn hiện tại, như pin dự phòng hay cáp kéo cơ học cho cửa xe, trở nên không còn cần thiết.

Ở chiều ngược lại, nhiều hãng xe Trung Quốc đã chủ động điều chỉnh từ sớm. Các mẫu xe mới như Geely Galaxy M9 hay BYD Seal 06 đã quay lại sử dụng tay nắm cửa truyền thống. Trong khi đó, phần lớn hãng xe nước ngoài chưa công bố chi tiết kế hoạch thay đổi cho thị trường Trung Quốc.

Ông Bill Russo, nhà sáng lập công ty tư vấn Automobility tại Thượng Hải, nhận định Trung Quốc đang chuyển từ vai trò thị trường tiêu thụ lớn sang vị thế quốc gia định hình luật chơi công nghệ ôtô. Theo ông, việc đi trước trong ban hành tiêu chuẩn an toàn cho phép Trung Quốc tận dụng quy mô thị trường để buộc các hãng xe toàn cầu phải thích ứng, và các chuẩn mực này nhiều khả năng sẽ theo xe điện Trung Quốc ra thế giới.

Ngoài tay nắm cửa, giới chức Trung Quốc cũng dự kiến tiếp tục siết quản lý với các công nghệ mới như khả năng tăng tốc mạnh từ trạng thái đứng yên và các hệ thống hỗ trợ lái tiên tiến, cho thấy xu hướng kiểm soát an toàn ngày càng chặt chẽ trong giai đoạn điện hóa tăng tốc.