Bóng đá Trung Quốc đã trải qua những năm tháng dài chìm trong khủng hoảng niềm tin. Nhưng tại Ả Rập Xê Út năm nay, đội tuyển U23 của họ không chỉ vào đến chung kết, mà còn làm điều đó bằng một diện mạo khiến cả châu Á phải ngỡ ngàng. Chiến thắng 3-0 trước U23 Việt Nam tại bán kết không đơn thuần là một tỷ số, nó là lời khẳng định đanh thép cho một triết lý bóng đá mới: Thực dụng, lạnh lùng và đầy toan tính.
Cú "lột xác" chiến thuật đầy ngoạn mục
Nếu ai đó theo dõi U23 Trung Quốc từ vòng bảng, họ sẽ thấy một tập thể lầm lì, chấp nhận cầm bóng dưới 30% và chơi phòng ngự tiêu cực để "sống sót". Nhưng HLV Antonio Puche đã chứng minh ông không phải là một chiến lược gia một màu. Bước vào trận bán kết với U23 Việt Nam, thay vì co cụm, đội bóng áo đỏ bất ngờ dâng cao pressing và đánh phủ đầu. Sự thay đổi đột ngột này khiến đối thủ bị "ngợp" hoàn toàn. Việc U23 Trung Quốc ghi tới 3 bàn thắng và giữ sạch lưới trước một đối thủ kỵ giơ cho thấy sự linh hoạt đáng sợ: Họ biết khi nào cần là chiếc khiên thép, và khi nào cần là mũi giáo nhọn.
Triết lý "biết người biết ta" lên ngôi
Thất bại của bóng đá Trung Quốc trong quá khứ thường đến từ việc cố gắng chạy theo lối đá kiểm soát bóng hiện đại nhưng nền tảng kỹ thuật cầu thủ lại không đáp ứng được. Antonio Puche đã dũng cảm gạt bỏ sự hào nhoáng đó. Ông xây dựng đội bóng dựa trên sơ đồ 5-3-2 hoặc 5-4-1, ưu tiên sự an toàn tuyệt đối bên phần sân nhà. Cách chơi này có thể không đẹp mắt, nhưng nó che giấu hoàn hảo những hạn chế về khả năng xoay sở hẹp của cầu thủ Trung Quốc, đồng thời tối ưu hóa lợi thế thể hình và tốc độ trong các pha phản công. Nhìn cách hàng thủ của họ hóa giải các đợt lên bóng của đối phương, người ta thấy dáng dấp của một đội bóng châu Âu già rơ hơn là một đội trẻ châu Á.
Kỷ luật thép tạo nên sức mạnh tập thể
Không có ngôi sao nào lớn hơn tập thể ở U23 Trung Quốc hiện tại. Thành công này được vun đắp từ những tháng ngày "thiết quân luật" khắc nghiệt. Việc cách ly hoàn toàn với truyền thông và mạng xã hội, kiểm soát từng bữa ăn giấc ngủ đã tạo ra một lứa cầu thủ có thần kinh thép. Chúng ta thấy rõ điều này qua thủ môn Li Hao hay trung vệ Liu Haofan – những người chơi với sự tập trung cao độ suốt cả giải đấu. Họ không bị phân tâm bởi áp lực hay những lời chỉ trích, họ ra sân như những chiến binh thực thụ tuân thủ tuyệt đối mệnh lệnh từ ban huấn luyện.
Ánh sáng cuối đường hầm
Dù kết quả trận chung kết với U23 Nhật Bản sắp tới có ra sao, U23 Trung Quốc đã có một giải đấu thành công ngoài mong đợi. Việc lọt vào chung kết giải châu Á lần đầu tiên trong lịch sử không phải là may mắn nhất thời, mà là quả ngọt của việc chấp nhận thay đổi tư duy làm bóng đá. Họ đã tìm ra công thức phù hợp để trở lại bản đồ bóng đá đỉnh cao: Bớt ảo tưởng sức mạnh, thi đấu kỷ luật và tôn trọng tính thực dụng. Đây chính là "ánh sáng" mà người hâm mộ Trung Quốc đã chờ đợi suốt bao năm qua.