Trong bóng đá, có một chân lý kinh điển của Sir Alex Ferguson: "Tấn công giúp bạn thắng các trận đấu, nhưng phòng ngự mới mang về các danh hiệu." Nếu coi quản lý tài chính cá nhân là một giải đấu khắc nghiệt kéo dài cả đời người, thì dân Việt Nam chính là những bậc thầy của chiến thuật "Dựng xe buýt" – và cầu thủ ngôi sao trong hệ thống phòng ngự ấy không ai khác chính là: VÀNG.
Nỗi ám ảnh về việc "Giữ sạch lưới"
Tại sao người Việt mê vàng? Không hẳn vì họ tham lam muốn giàu sổi. Nguyên nhân sâu xa nằm ở tư duy chiến thuật.
Trong đầu tư, "Tiền đạo" là các kênh rủi ro cao (chứng khoán, coin, bất động sản lướt sóng) với nhiệm vụ ghi bàn (sinh lời khủng). Nhưng "Tiền đạo" thì hay thất thường: hôm nay lập hat-trick, ngày mai có thể chấn thương nghỉ cả mùa.
Ngược lại, người Việt, với kinh nghiệm xương máu qua nhiều thăng trầm kinh tế, hiểu rằng: Trước khi nghĩ đến việc thắng đậm, phải đảm bảo không bị thủng lưới.
"Thủng lưới" ở đây là gì? Là lạm phát, là mất giá đồng tiền. Với các mẹ, các bà – những "HLV trưởng" lão luyện trong gia đình – lãi suất ngân hàng 5-6% chỉ là những đường chuyền ban bật ở giữa sân. Cái họ cần là một chốt chặn cuối cùng để đảm bảo dù "đội bạn" (bão giá) có tấn công dồn dập cỡ nào, tài sản tích cóp cả đời cũng không được bốc hơi. Tư duy này chính là ưu tiên "Giữ sạch lưới" hơn là thắng tỷ số tennis 6-5.
Vàng: "Đặng Văn Lâm" của đội hình tài sản
Nếu phải nhân cách hóa các loại tài sản thành cầu thủ, thì Vàng chính là Thủ môn Đặng Văn Lâm trong đội hình tài chính của người Việt.
Tại sao lại là Đặng Văn Lâm?
Đẹp trai, tỏa sáng: Vàng luôn lấp lánh, cầm trên tay hay đeo trên người đều mang lại cảm giác "uy tín", sang trọng. Một vẻ đẹp không cần bàn cãi.
Lì lợm và Tin cậy: Giống như chàng thủ môn Việt kiều luôn điềm tĩnh trước những pha phạt đền cân não, Vàng sở hữu sự "lì đòn" đáng kinh ngạc. Chiến tranh, dịch bệnh, khủng hoảng kinh tế toàn cầu? Vàng vẫn đứng đó, thậm chí càng hỗn loạn, phong độ của "thủ môn" này càng lên cao.
Không múa may, không mắc sai lầm ngớ ngẩn: Vàng không "biến động" giật gân như Bitcoin (kiểu cầu thủ trẻ hay múa may rồi mất bóng), cũng không rớt giá thảm hại như những cổ phiếu "rác". Vàng cứ lầm lì, chắc chắn, là chỗ dựa tinh thần cho cả đội bóng.
Khi thị trường tài chính chao đảo, nhà đầu tư hoảng loạn bán tháo cổ phiếu (hàng thủ vỡ trận), thì "Thủ môn Vàng" vẫn bay người cứu thua ngoạn mục, giữ lại giá trị cho gia chủ.
Tấn công hay nhưng không "chốt lời" thì cũng bằng không
Chúng ta thường thấy những nhà đầu tư F0 hừng hực khí thế lao vào thị trường chứng khoán hay tiền ảo. Đó là lối đá Pressing tầm cao. Khi thị trường tốt (Uptrend), họ ghi bàn liên tục, tài khoản nhân đôi, nhân ba. Cảm giác hưng phấn tột độ!
Nhưng bi kịch của lối đá tấn công tổng lực này là gì? Là mải mê tấn công mà quên phòng ngự. Trong bóng đá, tấn công nhiều không ghi bàn thì dễ thua ngược. Trong tài chính, lướt sóng nhiều mà không chốt lời thì dễ... "ra đê".
Chỉ cần một pha "phản công" của thị trường (điều chỉnh giảm), toàn bộ thành quả ghi bàn trước đó có thể bị san bằng, thậm chí thua ngược (âm vốn). Lúc này, người ta mới thèm khát sự an toàn của lối đá "đổ bê tông".
Chiếc băng đội trưởng luôn thuộc về vàng
Trong sơ đồ chiến thuật 4-4-2 hay 5-3-2 của một gia đình Việt điển hình:
Tiền đạo: Kinh doanh, lương thưởng (kiếm tiền).
Tiền vệ: Gửi tiết kiệm (luân chuyển dòng tiền, thanh khoản nhanh).
Trung vệ & Thủ môn: Bất động sản thổ cư và Vàng.
Nhưng chiếc băng Đội trưởng (Captain) luôn được trao cho Vàng. Tại sao? Vì tính thanh khoản và quyền lực mềm của nó. Khi gia đình có việc lớn, "Đội trưởng" có thể giải quyết vấn đề ngay lập tức (bán vàng dễ hơn bán đất). Khi cần của hồi môn, "Đội trưởng" ra mặt để thể hiện bộ mặt của gia đình.
Dù lãi suất có thể không cao bằng những kênh đầu tư mạo hiểm, nhưng Vàng mang lại sự An Tâm – thứ mà không biểu đồ nến xanh đỏ nào cung cấp được.
Đừng coi thường chiến thuật "xe buýt hai tầng"
Nhiều chuyên gia tài chính hiện đại có thể chê bai thói quen mua vàng là "cổ hủ", là "chôn vốn", giống như cách người ta chê lối đá phòng ngự là tẻ nhạt. Nhưng hãy nhìn vào bảng tỷ số cuối cùng.
Sau 10 năm, 20 năm, những nhà đầu tư lướt sóng có thể đã rời bỏ thị trường vì thua lỗ, nhưng những người "đổ bê tông" bằng vàng vẫn ung dung tự tại với khối tài sản được bảo toàn nguyên vẹn, thậm chí tăng trưởng gấp nhiều lần.
Vì vậy, đừng vội cười khi thấy mẹ bạn lại đi mua vàng ngày Vía Thần Tài. Bà ấy đang thực hiện một chiến thuật đẳng cấp World Cup đấy: Phòng ngự chặt, phản công nhanh, và quan trọng nhất là... sạch lưới!